✅ 9. Sınıf Kimya: Dipol Online Test
✅ 9. Sınıf Kimya: Dipol Testi
Kimyasal türler arasında elektron yoğunluğunun kutuplu dağılması sonucu oluşan dipollere "kalıcı dipol" denir. Kalıcı dipoller polar moleküllerde görülür.
Buna göre, aşağıdaki maddelerden hangisinin molekülleri arasında kalıcı dipol bulunur?
B) $ \text{N}_2 $
C) $ \text{HCl} $
D) $ \text{H}_2 $
E) $ \text{He} $
Apolar moleküllerde veya soygaz atomlarında elektronların anlık olarak bir tarafa yığılmasıyla oluşan geçici kutupluluğa "indüklenmiş (geçici) dipol" denir.
Buna göre, aşağıdaki maddelerden hangisinde sadece geçici dipoller oluşabilir?
B) $ \text{NH}_3 $
C) $ \text{HF} $
D) $ \text{CH}_4 $
E) $ \text{HBr} $
Polar iki molekül arasında oluşan çekim kuvvetine "dipol-dipol etkileşimi" denir.
Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin kendi molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimi görülür?
B) $ \text{CO}_2 - \text{H}_2\text{O} $
C) $ \text{CH}_4 - \text{CCl}_4 $
D) $ \text{O}_2 - \text{N}_2 $
E) $ \text{He} - \text{Ne} $
$ \text{CO}_2 $ molekülü apolar iken $ \text{H}_2\text{O} $ molekülü polardır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
B) $ \text{CO}_2 $ molekülünün geometrisinin doğrusal ve simetrik olması
C) Oksijen atomunun elektronegatifliğinin çok düşük olması
D) $ \text{H}_2\text{O} $ molekülünün doğrusal bir geometriye sahip olması
E) Karbon atomunun hidrojen atomundan daha büyük olması
Bir iyonik bileşik ile polar bir molekül arasında oluşan çekim kuvvetine "iyon-dipol etkileşimi" denir.
Buna göre, aşağıdaki karışımlardan hangisinde iyon-dipol etkileşimi kurulur?
B) $ \text{I}_2 $ katısının $ \text{CCl}_4 $ sıvısında çözünmesi
C) $ \text{NaCl} $ katısının $ \text{H}_2\text{O} $ sıvısında çözünmesi
D) $ \text{HCl} $ sıvısının $ \text{H}_2\text{O} $ sıvısında çözünmesi
E) $ \text{CH}_4 $ gazının $ \text{He} $ gazı ile karışması
Polar bir molekül ile apolar bir molekül veya soygaz atomu arasında "dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi" kurulur.
Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisi karıştırıldığında aralarında dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi oluşur?
B) $ \text{HCl} - \text{CH}_4 $
C) $ \text{CO}_2 - \text{O}_2 $
D) $ \text{NaCl} - \text{H}_2\text{O} $
E) $ \text{He} - \text{Ar} $
Aşağıda bazı elementlerin atom numaraları verilmiştir:
- $ \text{H}: 1 $
- $ \text{B}: 5 $
- $ \text{N}: 7 $
- $ \text{O}: 8 $
Buna göre;
I. $ \text{BH}_3 $
II. $ \text{NH}_3 $
III. $ \text{H}_2\text{O} $
moleküllerinden hangileri kalıcı dipole sahiptir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
İki atomlu moleküllerde atomlar arasındaki elektronegatiflik farkı arttıkça bağın polarlığı ve dolayısıyla molekülün dipol momenti (kutupluluk derecesi) artar.
$ \text{F} $, $ \text{Cl} $ ve $ \text{Br} $ elementlerinin elektronegatiflik değerleri arasındaki ilişki $ \text{F} > \text{Cl} > \text{Br} $ şeklindedir.
Buna göre, $ \text{HF} $, $ \text{HCl} $ ve $ \text{HBr} $ moleküllerinin dipol momentlerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?
B) $ \text{HBr} > \text{HCl} > \text{HF} $
C) $ \text{HCl} > \text{HF} > \text{HBr} $
D) $ \text{HF} > \text{HBr} > \text{HCl} $
E) $ \text{HCl} > \text{HBr} > \text{HF} $
Soygazlarda ve apolar moleküllerde elektron sayısı arttıkça elektron bulutunun deforme olması kolaylaşır ve geçici (indüklenmiş) dipol oluşturabilme yeteneği (polarlanabilirlik) artar.
Buna göre, aynı koşullarda bulunan helyum ($ \text{He} $), neon ($ \text{Ne} $) ve argon ($ \text{Ar} $) soygaz atomlarının geçici dipol oluşturabilme kolaylıklarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? (Atom numaraları: $ \text{He}: 2 $, $ \text{Ne}: 10 $, $ \text{Ar}: 18 $)
B) $ \text{Ar} > \text{Ne} > \text{He} $
C) $ \text{Ne} > \text{Ar} > \text{He} $
D) $ \text{Ar} > \text{He} > \text{Ne} $
E) $ \text{He} > \text{Ar} > \text{Ne} $
Kimyasal türler ve bu türlerin baskın dipol karakterleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
(Atom numaraları: $ \text{H}: 1 $, $ \text{C}: 6 $, $ \text{O}: 8 $, $ \text{S}: 16 $, $ \text{Cl}: 17 $)
B) $ \text{CO}_2 $ : Geçici dipol
C) $ \text{CH}_4 $ : Geçici dipol
D) $ \text{HCl} $ : Kalıcı dipol
E) $ \text{CCl}_4 $ : Kalıcı dipol
Aşağıdaki tabloda bazı karışımlar ve bu karışımlardaki baskın fiziksel etkileşim türleri verilmiştir:
I. $ \text{H}_2\text{O} - \text{NH}_3 $ : Dipol-dipol
II. $ \text{KBr} - \text{H}_2\text{O} $ : İyon-dipol
III. $ \text{O}_2 - \text{H}_2\text{O} $ : Dipol-indüklenmiş dipol
Buna göre, verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Bir moleküldeki bağların polar olması, o molekülün kesinlikle polar (kalıcı dipollü) olacağı anlamına gelmez. Molekülün geometrisi simetrik ise bağ polarlıkları birbirini sönümler ve molekül apolar (geçici dipollü) olur.
Buna göre, merkez atomu 2. periyotta bulunan aşağıdaki moleküllerden hangisinde bağlar polar olduğu halde molekülde kalıcı dipol oluşmaz?
(Atom numaraları: $ \text{H}: 1 $, $ \text{B}: 5 $, $ \text{C}: 6 $, $ \text{N}: 7 $, $ \text{O}: 8 $, $ \text{F}: 9 $)
B) $ \text{H}_2\text{O} $
C) $ \text{CF}_4 $
D) $ \text{HF} $
E) $ \text{OF}_2 $
"Benzer benzeri çözer" ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür. Polar maddelerin kendi aralarında güçlü dipol-dipol etkileşimleri kurabilmesi çözünmeyi kolaylaştırır.
Buna göre;
I. $ \text{H}_2\text{O} $ sıvısında $ \text{HCl} $ gazının çözünmesi
II. $ \text{H}_2\text{O} $ sıvısında $ \text{I}_2 $ katısının çözünmesi
III. $ \text{CCl}_4 $ sıvısında $ \text{CH}_4 $ gazının çözünmesi
olaylarından hangilerinde çözücü ve çözünen tanecikleri arasında "kalıcı dipol - kalıcı dipol" etkileşimi kurulduğu için iyi bir çözünme gerçekleşir?
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
Temel hâl elektron dağılımları ve periyodik sistemdeki yerleri verilen X, Y ve Z baş grup elementleri ile ilgili şu bilgiler bilinmektedir:
- X: 1. periyot 1A grubundadır.
- Y: 2. periyot 6A grubundadır.
- Z: 2. periyot 4A grubundadır.
Buna göre, bu elementlerin kendi aralarında oluşturacağı $ \text{X}_2\text{Y} $, $ \text{ZX}_4 $ ve $ \text{ZY}_2 $ molekülleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
B) $ \text{ZX}_4 $ molekülünde kalıcı dipol bulunmaz, sadece geçici dipoller oluşabilir.
C) $ \text{ZY}_2 $ molekülü doğrusal geometriye sahip olduğu için apolardır.
D) $ \text{X}_2\text{Y} $ ile $ \text{ZY}_2 $ molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimi kurulur.
E) $ \text{ZX}_4 $ molekülü apolar yapılıdır.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-kimya-dipol/testler