✅ 9. Sınıf Kimya: Günlük hayatta kimya Online Test

Günlük hayatta yemeklerimize lezzet vermek ve gıdaların saklanmasını sağlamak amacıyla yaygın olarak kullandığımız "yemek tuzu"nun kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir?

Kullanılamaz durumdaki kirli suların çeşitli fiziksel ve kimyasal yöntemlerle zararlı maddelerden temizlenerek içilebilir ve kullanılabilir hâle getirilmesi işlemi kimyanın hangi temel endüstri alanına aittir?

Evlerde özellikle kireç ve pas sökücü olarak temizlik amacıyla kullanılan ve halk arasında "tuz ruhu" olarak bilinen asidin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir?

Tarımda yetiştirilen bitkilerin daha sağlıklı büyümesi, ürün veriminin ve topraktaki besin elementlerinin (azot, fosfor, potasyum gibi) artırılması amacıyla toprağa verilen kimyasal maddelere ne ad verilir?

Tıkanmış lavaboları açmak için kullanılan ve geleneksel katı sabun yapımında ana hammadde olan "sud-kostik" bileşiğinin kimyasal formülü aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan sağlığı için hayati öneme sahip olan, kana kırmızı rengini veren hemoglobin proteininin merkezinde yer alarak hücrelere oksijen taşınmasını sağlayan mineral aşağıdakilerden hangisidir?

İnşaat ve yapı sektöründe sıklıkla kullanılan kireç türevi bileşikler ve yaygın adları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Çevreye atılan atık piller, boyalar ve sanayi atıkları yoluyla suya ve toprağa karışabilen cıva ($ \text{Hg} $) ve kurşun ($ \text{Pb} $) gibi ağır metallerle ilgili;

I. Cıva buharı solunduğunda veya bileşikleri alındığında merkezi sinir sistemi ve böbrek hasarına yol açabilir.
II. Kurşun, kanda birikerek çocuklarda zekâ gelişim geriliği ve öğrenme bozukluklarına sebep olabilir.
III. Canlı organizmalar tarafından kolayca atılamayıp besin zincirinde biyolojik birikim oluştururlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Mutfakta günlük hayatta sıkça karşılaşılan iki kimyasal maddeden sirke ruhu ($ \text{X} $) ve yemek sodası ($ \text{Y} $) ile ilgili;

I. $ \text{X} $ bileşiğinin kimyasal formülü $ \text{CH}_3\text{COOH} $, $ \text{Y} $ bileşiğinin formülü $ \text{NaHCO}_3 $'tür.
II. $ \text{X} $ ve $ \text{Y} $ maddeleri karıştırıldığında asit-baz tepkimesi sonucu $ \text{CO}_2 $ (karbondioksit) gazı kabarcıkları oluşur.
III. $ \text{Y} $ bileşiğinin yaygın adı "çamaşır sodası"dır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Fosil yakıtların (kömür, petrol ürünleri vb.) sanayide ve araçlarda aşırı kullanılması sonucu atmosfere salınan gazlar hakkında;

I. Kükürt dioksit ($ \text{SO}_2 $) ve azot dioksit ($ \text{NO}_2 $) gazları atmosferdeki su buharıyla birleşerek asit yağmurlarına yol açar.
II. Karbondioksit ($ \text{CO}_2 $) gazının atmosferdeki oranının aşırı yükselmesi küresel ısınmaya ve sera etkisinin artmasına neden olur.
III. Karbonmonoksit ($ \text{CO} $) gazı renksiz ve kokusuz olup insanlarda zehirlenmeye yol açmayan zararsız bir gazdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Evlerde dezenfeksiyon ve hijyen amacıyla sıkça kullanılan sodyum hipoklorit ($ \text{NaClO} $) sulu çözeltisi olan "çamaşır suyu" ile ilgili;

I. Aşındırıcı (korozif) ve tahriş edici özellik taşıdığı için cilde ve göze temas ettirilmemelidir.
II. Sucul organizmalar için toksik olduğundan atıklarının çevreye doğrudan dökülmesi çevre kirliliğine sebep olur.
III. Kuvvetli asit özelliği gösterdiğinden kireç temizliğinde tuz ruhu yerine güvenle kullanılabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Ev temizliğinde daha etkili hijyen sağlamak düşüncesiyle halk arasında yapılan en tehlikeli hatalardan biri çamaşır suyu ($ \text{NaClO} $) ile tuz ruhunu ($ \text{HCl} $) aynı anda karıştırarak kullanmaktır.

Bu uygulama ile ilgili;

I. Karışım sonucunda boğucu, keskin kokulu ve zehirli klor ($ \text{Cl}_2 $) gazı açığa çıkar.
II. Ortaya çıkan gaz solunduğunda nemli akciğer dokusu ile temas ederek solunum yetmezliğine ve ölüme yol açabilir.
III. Bu iki temizlik maddesinin karıştırılması mikropları daha hızlı öldürdüğü için dar ve havasız banyolarda güvenle uygulanabilir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Günlük hayatta karşılaştığımız bazı kimyasal bileşikler, bu bileşiklerin geleneksel adları ve yaygın birer kullanım alanı aşağıdaki tabloda verilmiştir:

\begin{center}
\begin{tabular}{|l|l|l|l|}

\textbf{No} & \textbf{Formül} & \textbf{Geleneksel Adı} & \textbf{Kullanım Alanı} \\

1 & $ \text{CH}_3\text{COOH} $ & Sirke ruhu & Gıda koruyucu / Turşu yapımı \\

2 & $ \text{NaHCO}_3 $ & Yemek sodası & Hamur işlerinde kabartma tozu \\

3 & $ \text{Ca(OH)}_2 $ & Sönmüş kireç & İnşaatta harç ve sıva yapımı \\

4 & $ \text{H}_2\text{SO}_4 $ & Kezzap & Akü sıvısı ve gübre üretimi \\

5 & $ \text{NH}_3 $ & Amonyak & Temizlik malzemesi ve azotlu gübre \\

\end{tabular}
\end{center}

Buna göre tablonun kaçıncı satırında bileşiğin geleneksel adı yanlış yazılmıştır?

Kimya biliminde insan sağlığı ve çevre açısından yaşamsal önem taşıyan element ve bileşiklerle ilgili;

I. Magnezyum ($ \text{Mg} $) minerali insanlarda kemik ve diş yapısında bulunmanın yanı sıra bitkilerde yeşil rengi veren klorofil pigmentinin merkezinde yer alır.
II. Sodyum ($ \text{Na} $) ve potasyum ($ \text{K} $) iyonları, vücutta elektrolit dengesinin korunması, kasların çalışması ve sinir hücrelerindeki uyarı iletimi için zorunludur.
III. Karbonmonoksit ($ \text{CO} $) gazı, bitkilerin fotosentez sırasında kullandığı temel gaz olup atmosferde artması ekosistem için faydalıdır.

yargılarından hangileri doğrudur?