💡 10. Sınıf Biyoloji: Ekosistem ve komüniteler Çözümlü Sorular

Bir bölgede yapılan gözlemlerde, farklı türlere ait canlıların belirli bir alanda birlikte yaşadığı ve bu canlıların birbirleriyle ve cansız çevreleriyle etkileşim halinde olduğu belirlenmiştir.
Bu gözlem sonucunda ortaya çıkan yapı, biyolojide hangi kavramlarla açıklanır? 💡 A) Popülasyon ve Habitat
B) Komünite ve Ekosistem
C) Biyom ve Biyosfer
D) Niş ve Süksesyon
E) Flora ve Fauna

Aşağıda bir karasal ekosistemde görülen besin zinciri basitleştirilmiş olarak verilmiştir:

Ot \( \longrightarrow \) Çekirge \( \longrightarrow \) Kurbağa \( \longrightarrow \) Yılan \( \longrightarrow \) Kartal

Bu besin zincirinde yer alan canlıların trofik düzeyleri (beslenme basamakları) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 📌 A) Ot, üretici canlıdır ve birinci trofik düzeyde yer alır.
B) Çekirge, birincil tüketicidir ve ikincil trofik düzeydedir.
C) Kurbağa, ikincil tüketicidir ve üçüncü trofik düzeydedir.
D) Yılan, üçüncül tüketicidir ve dördüncü trofik düzeydedir.
E) Kartal, dördüncül tüketicidir ve beşinci trofik düzeydedir.

Bir göl ekosisteminde yaşayan canlılar ve aralarındaki beslenme ilişkileri aşağıdaki gibi özetlenmiştir:

• Fitoplanktonlar: Güneş enerjisini kullanarak besin üretirler.
• Zooplanktonlar: Fitoplanktonlarla beslenirler.
• Küçük balıklar: Zooplanktonlarla beslenirler.
• Büyük balıklar: Küçük balıklarla beslenirler.
• Su kuşları: Küçük ve büyük balıklarla beslenirler.
• Bakteriler ve Mantarlar: Tüm ölü canlı kalıntılarını ayrıştırırlar.

Bu bilgilere göre, göl ekosistemi ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur? 🧐 A) Bakteriler ve mantarlar, ekosistemdeki enerji akışına doğrudan katkıda bulunmazlar.
B) Su kuşları, yalnızca ikincil tüketici konumundadır.
C) Fitoplanktonlar, bu ekosistemin temel üreticileridir.
D) Büyük balıkların sayısının azalması, zooplankton sayısını artırır.
E) Bu ekosistemde birden fazla besin zinciri bulunmaz.

Bir orman ekosisteminde; meşe ağaçları, geyikler, kurtlar, çeşitli mantarlar, bakteriler ve toprak solucanları yaşamaktadır.
Bu canlıları ekosistemdeki görevlerine göre biyotik faktörler açısından sınıflandırdığımızda, hangisi üretici rolündedir? 🌳 A) Geyikler
B) Kurtlar
C) Mantarlar
D) Meşe ağaçları
E) Bakteriler

Bir çöl ekosisteminde; su kıtlığı, yüksek gündüz sıcaklıkları, düşük gece sıcaklıkları, kumlu toprak yapısı ve yoğun güneş ışığı gibi faktörler, canlıların yaşamını ve dağılımını doğrudan etkilemektedir.
Yukarıda bahsedilen faktörler, bir ekosistemin hangi bileşenine örnektir ve bu bileşenler canlıları nasıl etkiler? ☀️🌡️ A) Biyotik faktörler; besin zincirini oluşturur.
B) Abiyotik faktörler; canlıların adaptasyonlarını ve tür çeşitliliğini belirler.
C) Komünite; canlılar arası rekabeti artırır.
D) Popülasyon; birey sayısının artmasına neden olur.
E) Niş; her türün farklı bir rol oynamasını sağlar.

Aşağıdaki grafik, belirli bir bölgedeki bir geyik popülasyonunun zaman içindeki birey sayısındaki değişimi göstermektedir.

\[ \text{Birey Sayısı} \uparrow \quad\quad\quad \text{K (Taşıma Kapasitesi)} \quad\quad\quad -------------------- \quad\quad\quad / \quad\quad\quad / \quad\quad\quad / \quad\quad\quad/ \quad\quad\quad \rule[0.5ex]{0.5cm}{0.4pt} \rightarrow \text{Zaman} \]
Grafiğe göre, geyik popülasyonu ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz? 📈 A) Popülasyon, başlangıçta üstel büyüme göstermiştir.
B) "K" ile gösterilen seviye, ekosistemin taşıma kapasitesidir.
C) Popülasyon, taşıma kapasitesine ulaştığında büyüme hızı sıfıra yaklaşmıştır.
D) Popülasyonun büyüme hızı, başlangıçtan itibaren sürekli artmıştır.
E) Taşıma kapasitesine ulaşıldığında, doğum ve ölüm oranları yaklaşık olarak dengelenmiştir.

Bir çiftçi, tarlasında sadece tek tip bir ürün (örneğin mısır) yetiştirmektedir. Her yıl aynı tarlaya sadece mısır ekimi yapmakta ve verimi artırmak için bol miktarda kimyasal gübre ve ilaç kullanmaktadır. Komşu çiftçi ise tarlasında dönüşümlü olarak farklı ürünler (mısır, fasulye, buğday) yetiştirmekte ve doğal gübreler kullanmaya özen göstermektedir.
Hangi çiftçinin uyguladığı yöntem, ekosistemdeki biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirlik açısından daha faydalıdır ve neden? 🤔 A) İlk çiftçi; çünkü tek ürün, daha yüksek verim sağlar.
B) İkinci çiftçi; çünkü farklı ürünler, toprağın verimliliğini korur ve zararlıları azaltır.
C) İlk çiftçi; çünkü kimyasal ilaçlar, zararlıları tamamen yok eder.
D) İkinci çiftçi; çünkü doğal gübreler, bitkilerin daha hızlı büyümesini sağlar.
E) Her iki çiftçinin de yöntemleri, farklı açılardan eşit derecede faydalıdır.

Bir şehirde, daha önce doğal bir sulak alan olan büyük bir arazi, yeni konut projeleri için kurutulup inşaata açılmak istenmektedir. Çevre aktivistleri ve bilim insanları bu duruma karşı çıkmakta ve sulak alanın korunması gerektiğini savunmaktadır.
Sulak alanların korunması, ekosistem hizmetleri açısından neden bu kadar önemlidir? 💧🦆 A) Sulak alanlar, sadece estetik güzellik sunar.
B) Sulak alanlar, sadece kuş gözlemcileri için bir cazibe merkezidir.
C) Sulak alanlar, sel kontrolü, su arıtma ve biyoçeşitlilik gibi önemli ekosistem hizmetleri sunar.
D) Sulak alanlar, yalnızca kurak mevsimlerde su depolar.
E) Sulak alanların korunması, ekonomik büyümeyi engeller.

Bir gölde yaşayan balık popülasyonu, diğer canlılarla ve cansız çevreyle sürekli etkileşim halindedir. Bu balıklar, göldeki bitkilerle beslenmekte, kendileri de su kuşları tarafından avlanmakta ve gölün sıcaklığı, pH değeri gibi faktörlerden etkilenmektedir.
Bu senaryoda balık popülasyonunun büyüklüğünü ve sağlığını etkileyen biyotik faktörlere örnek olarak aşağıdakilerden hangisi verilebilir? 🐟 A) Gölün sıcaklığı
B) Gölün pH değeri
C) Göl bitkileri
D) Su miktarı
E) Işık yoğunluğu