🎓 10. Sınıf
📚 10. Sınıf Edebiyat
💡 10. Sınıf Edebiyat: İsimler Çözümlü Sorular
10. Sınıf Edebiyat: İsimler Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk adı kullanılmıştır?
A) Bahçedeki elma ağaçları bu yıl çok meyve verdi.
B) Şehir merkezindeki kalabalık bir anda caddeye döküldü.
C) Masanın üzerindeki mavi defteri bana verir misin?
D) Akşam saatlerinde serin bir rüzgar esmeye başladı.
E) Köyün çocukları sokakta neşeyle top oynuyor.
A) Bahçedeki elma ağaçları bu yıl çok meyve verdi.
B) Şehir merkezindeki kalabalık bir anda caddeye döküldü.
C) Masanın üzerindeki mavi defteri bana verir misin?
D) Akşam saatlerinde serin bir rüzgar esmeye başladı.
E) Köyün çocukları sokakta neşeyle top oynuyor.
Çözüm:
- Adım 1: Topluluk adı, şekil olarak tekil görünmesine rağmen anlam bakımından çoğul (birden fazla varlık) içeren isimlerdir (örn. ordu, meclis, sürü, kalabalık).
- Adım 2: Seçenekleri incelediğimizde B seçeneğinde yer alan "kalabalık" sözcüğü, tekil bir ek almamasına rağmen birden fazla insan topluluğunu ifade ettiği için topluluk adıdır.
- Doğru Cevap: B seçeneğidir. ✅
Soru 2:
📌 "Güneş" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isim olarak kullanılmamıştır?
A) Güneş, dünyaya en yakın yıldız konumundadır.
B) Güneş, sabah odanın içine neşeli bir şekilde doğdu.
C) Öğretmenimiz, Güneş'in projede görev alacağını söyledi.
D) Yıllar önce Güneş Hanım ile bu mahallede tanışmıştık.
E) Minik kedi, balkonda Güneş'e karşı keyifle uyuyordu.
A) Güneş, dünyaya en yakın yıldız konumundadır.
B) Güneş, sabah odanın içine neşeli bir şekilde doğdu.
C) Öğretmenimiz, Güneş'in projede görev alacağını söyledi.
D) Yıllar önce Güneş Hanım ile bu mahallede tanışmıştık.
E) Minik kedi, balkonda Güneş'e karşı keyifle uyuyordu.
Çözüm:
- Adım 1: Dünyaya ışık ve ısı veren gök cisminin adı olan "Güneş" kelimesi astronomik ve coğrafi anlamda özel isimdir. Ayrıca insan ismi olarak kullanıldığında da özel isimdir.
- Adım 2: B seçeneğinde geçen "güneş" kelimesi, gök cismi anlamında değil, gün ışığı / güneş ışığı anlamında cins (tür) adı olarak kullanılmıştır.
- Doğru Cevap: B seçeneğidir. ✅
Soru 3:
📌 Aşağıdaki dizelerin hangisinde hem somut hem de soyut isim bir arada verilmiştir?
A) Rüzgar esiyor, yapraklar yerlerde uçuşuyordu.
B) Yalnızlık, odanın duvarlarında sessizce yankılanıyordu.
C) Sevgi, insanların kalbindeki en büyük umuttur.
D) Masadaki bardaktan su içip pencereden dışarı baktı.
E) Karanlık sokakta yürürken birden derin bir korku hissetti.
A) Rüzgar esiyor, yapraklar yerlerde uçuşuyordu.
B) Yalnızlık, odanın duvarlarında sessizce yankılanıyordu.
C) Sevgi, insanların kalbindeki en büyük umuttur.
D) Masadaki bardaktan su içip pencereden dışarı baktı.
E) Karanlık sokakta yürürken birden derin bir korku hissetti.
Çözüm:
- Adım 1: Beş duyumuzdan en az biriyle algılayabildiğimiz varlıkların adları somut, beş duyumuzla algılayamadığımız, varlığını akıl veya duygu yoluyla kabul ettiğimiz adlar ise soyuttur.
- Adım 2: E seçeneğindeki cümlede yer alan "sokak" ve "göz/yüz" gibi unsurların yanı sıra "karanlık" (somut) ile "korku" (soyut) isimleri bir arada kullanılmıştır. (Alternatif olarak: Dış dünya unsurları incelendiğinde E seçeneği net bir şekilde somut-soyut birlikteliğini gösterir).
- Doğru Cevap: E seçeneğidir. ✅
Soru 4:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde küçültme eki almış bir isim kullanılmıştır?
A) Bahçedeki küçük evde iki sevimli kedi yaşıyordu.
B) Yolun kenarındaki kedicik minik adımlarla uzaklaştı.
C) İhtiyar adam, elindeki bastonla yavaşça yürüdü.
D) Sınıftaki öğrenciler yaz tatilini sabırsızlıkla bekliyor.
E) Annemin yaptığı sıcak çorba hepimize çok iyi geldi.
A) Bahçedeki küçük evde iki sevimli kedi yaşıyordu.
B) Yolun kenarındaki kedicik minik adımlarla uzaklaştı.
C) İhtiyar adam, elindeki bastonla yavaşça yürüdü.
D) Sınıftaki öğrenciler yaz tatilini sabırsızlıkla bekliyor.
E) Annemin yaptığı sıcak çorba hepimize çok iyi geldi.
Çözüm:
- Adım 1: İsimlerde küçültme ekleri "-cik / -cık", "-cegiz / -cağız", "-cük" ekleridir.
- Adım 2: B seçeneğinde yer alan "kedicik" kelimesi, "kedi" kökünden "-cik" küçültme ekiyle türetilmiş bir isimdir.
- Doğru Cevap: B seçeneğidir. ✅
Soru 5:
💡 Yeni Nesil Soru:
Bir Türkçe öğretmeni tahtaya şu bilgiyi yazmıştır: "Türkçede bazı isimler kök halindeyken cins (tür) adı iken, cümle içerisindeki kullanımına göre özel ad veya soyut ad haline gelebilir."
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde cins isim, anlam değişimiyle özel isim olmuştur?
A) Bahçemizdeki gül bu bahar erken açtı.
B) Gül, yarünkü edebiyat sınavı için kütüphanede çalışıyor.
C) Annem her akşam mis gibi gül suyu hazırlar.
D) Mağazadaki kırmızı gülü çok beğenmiştim.
E) Elindeki gül demetini masaya bırakıp içeri geçti.
Bir Türkçe öğretmeni tahtaya şu bilgiyi yazmıştır: "Türkçede bazı isimler kök halindeyken cins (tür) adı iken, cümle içerisindeki kullanımına göre özel ad veya soyut ad haline gelebilir."
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde cins isim, anlam değişimiyle özel isim olmuştur?
A) Bahçemizdeki gül bu bahar erken açtı.
B) Gül, yarünkü edebiyat sınavı için kütüphanede çalışıyor.
C) Annem her akşam mis gibi gül suyu hazırlar.
D) Mağazadaki kırmızı gülü çok beğenmiştim.
E) Elindeki gül demetini masaya bırakıp içeri geçti.
Çözüm:
- Adım 1: Cins bir kelimenin özel isim olabilmesi için bir insana, hayvana veya şehre adı verilmesi ve ilk harfinin büyük yazılması gerekir.
- Adım 2: Seçenekler incelendiğinde A, C, D ve E seçeneklerinde "gül" bitki adıdır (cins isim). B seçeneğinde ise "Gül" bir insan ismi olarak kullanıldığı için özel isimdir.
- Doğru Cevap: B seçeneğidir. ✅
Soru 6:
💡 Yeni Nesil Soru:
Ayşe Hanım, market alışveriş listesini hazırlarken şu notları almıştır:
1. Yarım kilo peynir
2. Üç paket makarna
3. Beş litre su
4. İki demet maydanoz
Bu listede yer alan isimlerin yapı özellikleri bakımından türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Ayşe Hanım, market alışveriş listesini hazırlarken şu notları almıştır:
1. Yarım kilo peynir
2. Üç paket makarna
3. Beş litre su
4. İki demet maydanoz
Bu listede yer alan isimlerin yapı özellikleri bakımından türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Çözüm:
- Adım 1: Alışveriş listesindeki maddeleri inceleyelim: Peynir (cins/tür adı), makarna (cins/tür adı), su (cins/tür adı), maydanoz (cins/tür adı).
- Adım 2: Hepsi varlıkların türünü gösteren cins isimlerdir.
- Doğru Cevap: Hepsi cins (tür) isimdir. ✅
Soru 7:
🌍 Günlük Hayattan Örnek:
Marketten eve dönerken Ahmet, alışveriş fişini incelemiş ve şu isimlerle karşılaşmıştır: "Ekmek, süt, elma, kalabalık cadde, dostluk."
Bu kelimelerden hangisi diğerlerinden farklı bir varlık grubuna (somut-soyut bakımından) aittir?
Marketten eve dönerken Ahmet, alışveriş fişini incelemiş ve şu isimlerle karşılaşmıştır: "Ekmek, süt, elma, kalabalık cadde, dostluk."
Bu kelimelerden hangisi diğerlerinden farklı bir varlık grubuna (somut-soyut bakımından) aittir?
Çözüm:
- Adım 1: Fişteki kelimeleri tek tek inceleyelim:
- Ekmek: Somut
- Süt: Somut
- Elma: Somut
- Cadde: Somut
- Dostluk: Soyut - Adım 2: "Dostluk" kelimesi beş duyu organımızdan hiçbiriyle algılanamadığı için soyut bir isimdir. Diğerleri ise somuttur.
- Doğru Cevap: Dostluk kelimesi soyuttur. ✅
Soru 8:
🌍 Günlük Hayattan Örnek:
Bir kütüphanede görevli olan Kemal Bey, yeni gelen kitapları raflara yerleştirirken şu kategorileri kullanmaktadır: "Roman, Tarih, Orman, Meclis, Bilgi."
Bu listede kaç tane topluluk adı bulunmaktadır?
Bir kütüphanede görevli olan Kemal Bey, yeni gelen kitapları raflara yerleştirirken şu kategorileri kullanmaktadır: "Roman, Tarih, Orman, Meclis, Bilgi."
Bu listede kaç tane topluluk adı bulunmaktadır?
Çözüm:
- Adım 1: Topluluk adı, çoğluk eki almadığı halde anlam olarak çokluk bildiren kelimelerdir.
- Adım 2: Kelimeleri inceleyelim:
- Roman: Tekil isim
- Tarih: Tekil isim
- Orman: Ağaç topluluğunu ifade ettiği için topluluk adı (1)
- Meclis: İnsan topluluğunu ifade ettiği için topluluk adı (2)
- Bilgi: Tekil/soyut isim - Doğru Cevap: Listede 2 adet topluluk adı (Orman, Meclis) vardır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/10-sinif-edebiyat-isimler/sorular