📄 10. Sınıf Edebiyat: Ses bilgisi Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. "Sarı-armak" birleşirken ünlü düşmesi meydana gelir ve kelime "sararmak" halini alır.
2. "Sokakta" kelimesinde ünsüz yumuşaması (değişimi) kuralına aykırılık vardır.
3. "Gidiyor" kelimesinin kökü "git-" fiilidir ve burada ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir.
4. "Sessiz" kelimesinde türeyen "s" harfi ünsüz türemesine örnek gösterilebilir.
5. Türkçede sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşir; buna ünsüz benzeşmesi denir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. "Biricik" kelimesinde meydana gelen ses olayının adını yazınız.
2. "Gönlüm" kelimesinin kökü nedir ve bu kelimede hangi ses olayı gerçekleşmiştir?
3. "Sıcağı" kelimesinde gerçekleşen ses olayını yazınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük kullanılmamıştır?
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü düşmesi hem de ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) olan bir sözcük kullanılmıştır?
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ünlü daralması' vardır?
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine örnek bir kullanım vardır?
5. Aşağıdaki dizelerin hangisinde ulama yapılmasına uygun bir durum vardır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. "Sarımsı", "yükseliyor" ve "küçücük" kelimelerinde meydana gelen ses olaylarını kök ve ek tahlili yaparak açıklayınız.
2. "Çiçeği koklayan çocuk, bahçeden sessizce uzaklaştı." cümlesindeki ses olaylarını kelime kelime tespit ederek yazınız.
3. Ünlü daralması nedir? Hangi durumlarda görülür? İki adet örnek kelime yazarak açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Ses bilgisi Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | "Sarı-armak" birleşirken ünlü düşmesi meydana gelir ve kelime "sararmak" halini alır. |
| ( .... ) | "Sokakta" kelimesinde ünsüz yumuşaması (değişimi) kuralına aykırılık vardır. |
| ( .... ) | "Gidiyor" kelimesinin kökü "git-" fiilidir ve burada ünsüz yumuşaması gerçekleşmiştir. |
| ( .... ) | "Sessiz" kelimesinde türeyen "s" harfi ünsüz türemesine örnek gösterilebilir. |
| ( .... ) | Türkçede sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşir; buna ünsüz benzeşmesi denir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | "Alnı" kelimesinde "alın" sözcüğüne ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde .................... olayı meydana gelmiştir. |
| 2) | "Yavaşça" sözcüğündeki "-ca" ekinin "-ça" şekline dönüşmesi .................... olayına örnektir. |
| 3) | "Bekliyor" kelimesindeki "-yor" eki kendinden önceki geniş ünlüyü daraltmıştır, bu duruma .................... denir. |
| 4) | "Hissetmek" birleşik fiilinde yardımcı fiille birleşme esnasında .................... meydana gelmiştir. |
| 5) | Ünsüzle biten bir kelimeden sonra ünlüyle başlayan bir kelime geldiğinde iki kelimenin birbirine bağlanarak okunmasına .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | "Biricik" kelimesinde meydana gelen ses olayının adını yazınız. |
| 2) | "Gönlüm" kelimesinin kökü nedir ve bu kelimede hangi ses olayı gerçekleşmiştir? |
| 3) | "Sıcağı" kelimesinde gerçekleşen ses olayını yazınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük kullanılmamıştır?
A) Kitabın kapağını özenle kapattı.
B) Çocuğun elindeki oyuncak kırıldı.
C) Sınıftaki öğrenciler sessizce bekliyordu.
D) Ağacın gölgesinde biraz dinlendik.
E) Gençliğin kıymetini bilmek gerekir.
|
| 2) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü düşmesi hem de ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) olan bir sözcük kullanılmıştır?
A) Kaybettiği cüzdanını sokakta bulmuş.
B) Sabretmek her işin başıdır derler.
C) Küçücük çocuk soğukta titriyordu.
D) Fikirlerini sınıfta açıkça dile getirdi.
E) Akşamki yemekte sadece çorba içti.
|
| 3) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ünlü daralması' vardır?
A) Her gün düzenli olarak kitap okuyor.
B) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
C) Annem mutfakta güzel bir yemek yapıyor.
D) Çocuklar bahçede neşeyle oynuyor.
E) Sınav sonuçlarını merakla öğrendik.
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine örnek bir kullanım vardır?
A) Bu teklifi memnuniyetle kabul etti.
B) Olayın tüm detaylarını bana hissettirdi.
C) Sınıfın kapısı aniden kapandı.
D) Küçücük kedi sokağın köşesinde duruyordu.
E) Kitaplarını masanın üzerine bıraktı.
|
| 5) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde ulama yapılmasına uygun bir durum vardır?
A) Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç;
B) Sarı güller soldu bahçelerde bu sabah.
C) Derinden sesler geliyor uzak yollardan.
D) Gökyüzü mavi, bulutlar beyazdı o gün.
E) Herkes kendi yoluna gitmişti nihayet.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | "Sarımsı", "yükseliyor" ve "küçücük" kelimelerinde meydana gelen ses olaylarını kök ve ek tahlili yaparak açıklayınız. |
| 2) | "Çiçeği koklayan çocuk, bahçeden sessizce uzaklaştı." cümlesindeki ses olaylarını kelime kelime tespit ederek yazınız. |
| 3) | Ünlü daralması nedir? Hangi durumlarda görülür? İki adet örnek kelime yazarak açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/10-sinif-edebiyat-ses-bilgisi/etkinlikler