📄 10. Sınıf Edebiyat: Söz sanatları Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Teşhis (kişileştirme) sanatının bulunduğu her dizede mutlaka intak (konuşturma) sanatı da bulunmak zorundadır.
2. Hüsn-i talil, bir olayın gerçek sebebini göz ardı ederek onu daha güzel veya hayali bir sebebe bağlama sanatıdır.
3. Mübalağa sanatında bir durum ya olduğundan çok büyük ya da olduğundan çok küçük gösterilerek anlatım güçlendirilir.
4. Tecahül-i arif, bilinen bir hususu bilmezlikten gelerek anlatıma nükte ve derinlik katma sanatıdır.
5. Mecazımürsel (ad aktarması) sanatında iki kavram arasında benzetme amacı gütmeksizin parça-bütün, iç-dış gibi ilgiler kurulur.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. 'Gökyüzü ağlıyor bu akşam' dizesinde hangi edebî sanat kullanılmıştır?
2. Benzetmenin temel iki unsuru olan 'benzeyen' ve 'kendisine benzetilen'den sadece kendisine benzetilen kullanılarak yapılan istiare türüne ne ad verilir?
3. 'Ateş olmayan yerden duman çıkmaz' ifadesinde olduğu gibi, hem gerçek hem mecaz anlama gelebilecek şekilde kullanılan ancak mecaz anlamı kastedilen sanat hangisidir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki dizelerin hangisinde 'tezat' (karşıtlık) sanatı kullanılmıştır?
2. 'Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhit'i / Bedr'in arslanları ancak bu kadar şanlı idi' dizelerinde hangi söz sanatı vurgulanmaktadır?
3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde mecazımürsel (ad aktarması) örneği vardır?
4. 'Senden bilirim yok bana bir faide ey gül / Gül yağını eller sürünür çatmaya bülbül'
Yukarıdaki beyitte 'gül', 'bülbül' ve 'gül yağı' kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla hangi söz sanatı yapılmıştır?
5. 'Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?' dizesinde şairin soru sorarak bildiği bir durumu bilmezden gelmesiyle oluşan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. 'Sen geldin diye bahçedeki çiçekler açtı.' dizesindeki edebî sanatı belirleyip sebebini detaylıca açıklayınız.
2. 'Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?' dizesinde yer alan benzetme unsurlarını inceleyerek hangi benzetme türü kullanıldığını açıklayınız.
3. 'Kişileştirme (teşhis) olan her dizede konuşturma (intak) da var mıdır? Aksi durum mümkün müdür?' Sorusunu kavramsal çerçevede örnek vererek açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Söz sanatları Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Teşhis (kişileştirme) sanatının bulunduğu her dizede mutlaka intak (konuşturma) sanatı da bulunmak zorundadır. |
| ( .... ) | Hüsn-i talil, bir olayın gerçek sebebini göz ardı ederek onu daha güzel veya hayali bir sebebe bağlama sanatıdır. |
| ( .... ) | Mübalağa sanatında bir durum ya olduğundan çok büyük ya da olduğundan çok küçük gösterilerek anlatım güçlendirilir. |
| ( .... ) | Tecahül-i arif, bilinen bir hususu bilmezlikten gelerek anlatıma nükte ve derinlik katma sanatıdır. |
| ( .... ) | Mecazımürsel (ad aktarması) sanatında iki kavram arasında benzetme amacı gütmeksizin parça-bütün, iç-dış gibi ilgiler kurulur. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıkları insan gibi konuşturma sanatına .................... denir. |
| 2) | Aralarında karşıtlık bulunan iki duygu, düşünce veya kavramın bir arada kullanılmasına .................... sanatı adı verilir. |
| 3) | Geçmişteki bilinen tarihsel bir olaya, kişiye veya inanca işaret etme, onu hatırlatma sanatına .................... denir. |
| 4) | Anlamca birbiriyle ilişkili, uyumlu kelimelerin bir şiirde bir arada kullanılması sanatına .................... denir. |
| 5) | Bir sözü hem gerçek hem de mecaz anlama gelecek şekilde kullanıp asıl kastı mecaz anlam yapmak sanatına .................... denir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | 'Gökyüzü ağlıyor bu akşam' dizesinde hangi edebî sanat kullanılmıştır? |
| 2) | Benzetmenin temel iki unsuru olan 'benzeyen' ve 'kendisine benzetilen'den sadece kendisine benzetilen kullanılarak yapılan istiare türüne ne ad verilir? |
| 3) | 'Ateş olmayan yerden duman çıkmaz' ifadesinde olduğu gibi, hem gerçek hem mecaz anlama gelebilecek şekilde kullanılan ancak mecaz anlamı kastedilen sanat hangisidir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde 'tezat' (karşıtlık) sanatı kullanılmıştır?
A) Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz
B) Gözlerinin dokunduğu her yer çiçek açar
C) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor
D) Körleşmiş bıçak gibidir yüreğin senin
E) Gökyüzü mavi mavi gülümsüyordu bize
|
| 2) |
'Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhit'i / Bedr'in arslanları ancak bu kadar şanlı idi' dizelerinde hangi söz sanatı vurgulanmaktadır?
A) Teşhis
B) Telmih
C) Tezat
D) Tecahül-i Arif
E) Kinaye
|
| 3) |
Aşağıdaki dizelerin hangisinde mecazımürsel (ad aktarması) örneği vardır?
A) Ufukta bir gemi belirdi sessizce
B) Ankara, alınacak kararları merakla bekliyor
C) Bir ceylan gibi süzüldü dağlardan aşağı
D) Rüzgâr fısıldıyordu eski unutulmuş şarkıları
E) Gece kapkaranlık bir örtü gibi çöktü şehrin üstüne
|
| 4) |
'Senden bilirim yok bana bir faide ey gül / Gül yağını eller sürünür çatmaya bülbül' Yukarıdaki beyitte 'gül', 'bülbül' ve 'gül yağı' kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla hangi söz sanatı yapılmıştır?
A) Tenasüp
B) Hüsn-i talil
C) İntak
D) Tariz
E) Tezat
|
| 5) |
'Sular mı yandı? Neden tunca benziyor mermer?' dizesinde şairin soru sorarak bildiği bir durumu bilmezden gelmesiyle oluşan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mübalağa
B) İstiare
C) Tecahül-i arif
D) Telmih
E) Kinaye
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | 'Sen geldin diye bahçedeki çiçekler açtı.' dizesindeki edebî sanatı belirleyip sebebini detaylıca açıklayınız. |
| 2) | 'Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?' dizesinde yer alan benzetme unsurlarını inceleyerek hangi benzetme türü kullanıldığını açıklayınız. |
| 3) | 'Kişileştirme (teşhis) olan her dizede konuşturma (intak) da var mıdır? Aksi durum mümkün müdür?' Sorusunu kavramsal çerçevede örnek vererek açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/10-sinif-edebiyat-soz-sanatlari/etkinlikler