✅ 10. Sınıf Edebiyat: Söz sanatları Online Test
✅ 10. Sınıf Edebiyat: Söz sanatları Testi
"Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım;
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım."
Bu dizelerde altı çizili bölümde görülen, aralarında ilgi bulunan iki kavramdan zayıf olanın güçlü olana benzetilmesi esasına dayanan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tezat
C) Telmih
D) İntak
E) Tecahülüarif
İnsan dışındaki canlı ve cansız varlıklara insana özgü niteliklerin aktarılması sanatına "teşhis" (kişileştirme) denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde teşhis sanatı vardır?
B) Rüzgâr hüzünlü bir şarkı fısıldar ağaçlara.
C) Yağmur yağar, sokaklar göle dönerdi.
D) Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor!
E) Gözleri deniz mavisi kadar berraktı.
"Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz."
Bu dizedeki edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Teşhis
C) Tezat
D) Kinaye
E) Hüsnütalil
"Küçük bir çeşmeyim yurdumun
Unutulmuş bir dağında,
Hiç kesilmeyecek suyum
Yıldızların aydınlığında."
Bu dörtlükte çeşmenin kendi ağzından konuşturulmasıyla oluşturulan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Tariz
C) Tenasüp
D) İntak
E) Tevriye
"Bir of çeksem karşıki dağlar yıkılır,
Bugün posta günü canım sıkılır."
Bu dizelerdeki edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Telmih
C) Cinas
D) Tecahülüarif
E) Mübalağa
"Şu tepeyi aştın mı bil ki vuslat yakındır,
Ben bu aşkla dağları delen Ferhat gibiyim."
Bu beyitte altı çizili kişi ve olaya gönderme yapılarak başvurulan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Telmih
C) Kinaye
D) Tevriye
E) Tecahülüarif
Benzetmenin temel ögelerinden (benzeyen ya da kendisine benzetilen) yalnızca biri kullanılarak yapılan benzetmeye "istiare" denir. Yalnızca "kendisine benzetilen" ile yapılan istiareye ise "açık istiare" adı verilir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde açık istiare vardır?
B) Yüce dağ başında bir beyaz gül açtı. (gül: sevgili)
C) Rüzgâr usulca fısıldıyordu yapraklara.
D) Gözleri deniz gibi masmavi parlıyordu.
E) Can kafeste durmaz, bir gün uçar gider.
"Güzel şeyler düşünelim diye
Yemyeşil oluvermiş ağaçlar."
Bu dizelerde şair, ağaçların yeşermesini doğanın bir gereği olmaktan çıkarıp insanların güzel şeyler düşünmesi amacına bağlamıştır.
Bu dizelerde kullanılan edebi sanat aşağıdakilerden hangisidir?
B) Mecazımürsel
C) Tevriye
D) Tenasüp
E) Kinaye
"Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
Benim mi Allahım bu çizgili yüz?
Ya gözler altındaki mor halkalar?
Neden böyle düşman görünürsünüz,
Yıllar yılı dost bildiğim aynalar?"
Bu dizelerde şairin yaşlandığını ve yüzünün kırıştığını bilmesine rağmen bunu bilmiyormuş gibi sormasıyla oluşan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
B) Telmih
C) Tecahülüarif
D) Cinas
E) Hüsnütalil
Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden, aralarındaki bir ilgi (parça-bütün, iç-dış, yer-insan vb.) nedeniyle başka bir sözcük yerine kullanılmasına "mecazımürsel" (ad aktarması) denir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözlerin hangisinde mecazımürsel sanatı yapılmıştır?
B) Güneş batarken gökyüzü kızıla büründü.
C) Kar yağınca bütün şehir derin bir sessizliğe gömüldü.
D) Yazarın son kitabını bir solukta okudum.
E) O günkü maçta tribünler tek yürek olup takımı destekledi.
"Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib
Kılma derman kim helakim zehri dermanımdadır"
Bu beyitte yer alan "ilaç, tabip, derman" sözcükleri anlamca birbiriyle ilişkili kavramlardır.
Bu şekilde aralarında anlam ilgisi bulunan sözcüklerin bir arada kullanılması sanatına ne ad verilir?
B) Tezat
C) Tevriye
D) İştikak
E) Kinaye
Bir sözcüğün ya da söz öbeğinin hem gerçek hem de mecaz anlama gelebilecek şekilde kullanılıp asıl kastedilenin mecaz anlam olması sanatına "kinaye" denir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde kinaye sanatı vardır?
B) Baki çemende hayli perişan imiş varak / Benzer ki bir şikâyeti var rüzgârdan
C) Ey benim sarı tamburam / Sen ne için inilersin?
D) Şu karşıki dağda bir kuzu meler / Kuzu sesi değil bağrımı deler
E) Dostumun attığı taş değil, bir tek gülü beni yaraladı.
Birden çok gerçek anlamı olan bir sözcüğü, herkesçe ilk akla gelen (yakın) anlamında değil de şiirin bağlamına uygun olan (uzak) anlamında kullanma sanatına "tevriye" denir. Tevriyede mecaz anlam söz konusu değildir; her iki anlam da gerçektir.
Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde tevriye sanatı vardır?
B) Aramazdık gece mehtabı yüzün parlarken / Uzaklaşırdı karanlık sen adım atarken
C) Ne nergisler açtı yolunda ne sümbüller / Bir tek sen dönmedin ey nazlı sevgili
D) Sen gittin diye karardı bütün gökyüzü / Kuşlar bile unuttu neşeyle ötüşü
E) Gözlerinden dökülen yaşlar sel oldu aktı / Yüreğimi derinden yakan bir kor bıraktı
"Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı"
Fuzûlî'ye ait bu beyitte aşağıdaki edebi sanatlardan hangisi yoktur?
B) Mübalağa (Abartma)
C) Tenasüp (Uygunluk)
D) Tecahülüarif (Bilmezden gelme)
E) Cinas (Sesteşlik)
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/10-sinif-edebiyat-soz-sanatlari/testler