🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Coğrafya
💡 11. Sınıf Coğrafya: Mekansal bilgi teknolojileri Çözümlü Sorular
11. Sınıf Coğrafya: Mekansal bilgi teknolojileri Çözümlü Sorular
Soru 1:
🗺️ Akıllı telefonlarımızda yer alan harita uygulamaları, anlık olarak en kısa veya en az trafikli rotayı hesaplarken hangi mekansal bilgi teknolojisinden yararlanır?
Çözüm:
- Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Küresel Konumlama Sistemi (GPS) birlikte çalışır.
- GPS uyduları cihazın dünya üzerindeki anlık konumunu koordinat olarak belirler.
- CBS ise dijital yol ağları üzerindeki trafik yoğunluğunu ve mesafe verilerini işleyerek sürücüye en uygun rotayı sunar.
Soru 2:
🛰️ Yeryüzündeki nesnelerin veya olayların, onlarla doğrudan temas etmeden, uzaktan algılama araçlarıyla (uydu, uçak vb.) verilerinin elde edilmesi sürecine ne ad verilir?
Çözüm:
- Tanım: Uzaktan temas etmeden veri toplama işine Uzaktan Algılama (Remote Sensing) denir.
- Bu teknolojide elektromanyetik dalgalar ve uydular üzerindeki sensörler kullanılır.
- Meteoroloji tahminleri ve bitki örtüsü analizleri bu yolla yapılır.
Soru 3:
📍 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) projelerinde kullanılan veriler iki temel gruba ayrılır. Bunlar konumsal (vektör/raster) veriler ve konumsal olmayan (öznitelik) verilerdir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir öznitelik verisidir?
A) Bir hastanenin coğrafi koordinatları
B) Bir okulun öğrenci sayısı
C) Bir akarsuyun haritadaki çizgisel konumu
D) Bir orman alanının sınır poligonu
A) Bir hastanenin coğrafi koordinatları
B) Bir okulun öğrenci sayısı
C) Bir akarsuyun haritadaki çizgisel konumu
D) Bir orman alanının sınır poligonu
Çözüm:
- Konumsal Veri: Nokta, çizgi veya alan şeklinde harita üzerinde gösterilen mekansal konumu ifade eder (A, C, D şıkları).
- Öznitelik Verisi: O coğrafi unsurun kimliğini, sayısal değerlerini veya özelliklerini belirten tablodaki metinsel/sayısal bilgilerdir (B şıkkı).
- Bir okulun öğrenci sayısı o okulun niteliğini belirtir.
Soru 4:
🌪️ Bir coğrafya öğretmeni derste öğrencilerine, "Afet anında kurtarma ekiplerinin enkaz altındaki kişilere hızla ulaşması, heyelan risk bölgelerinin önceden haritalandırılması ve orman yangınlarının yayılım hızının takip edilmesi" projelerinden bahsetmiştir. Öğretmen bu projelerde en çok hangi teknolojinin rolünü vurgulamıştır?
Çözüm:
- Afet yönetimi, risk analizi ve anlık takip süreçleri mekansal verilerin katmanlar halinde üst üste bindirilmesiyle yapılır.
- Bu işlemlerin tamamı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) aracılığıyla gerçekleştirilir.
- CBS, verileri depolayarak karar vericilere en hızlı ve doğru çözümleri sunar.
Soru 5:
🚗 Çiftçilerin tarla sürerken, ilaçlama yaparken veya gübreleme işleminde traktörlerine taktırdıkları otomatik pilot sistemleri hangi mekansal bilgi teknolojisinden faydalanır?
Çözüm:
- Tarımda verimliliği artıran hassas tarım uygulamaları, uydulardan gelen sinyallerle çalışır.
- Traktörler milimetrik hassasiyetle konumlarını GPS (Küresel Konumlama Sistemi) uyduları sayesinde belirler.
- Bu sayede yakıttan ve zamandan tasarruf sağlanır.
Soru 6:
💻 Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) analizlerinde veriler farklı katmanlar halinde üst üste bindirilir. Örneğin; bir bölgenin eğim katmanı, bitki örtüsü katmanı ve su kaynakları katmanı birleştirilerek yeni bir harita üretilir. Bu yöntem CBS'de hangi temel veri modelleme türüyle ilgilidir?
Çözüm:
- CBS'de veriler Vektör (nokta, çizgi, alan) ve Raster (piksel hücreleri) olarak ikiye ayrılır.
- Farklı tematik haritaların üst üste çakıştırılması işlemi Çakıştırma Analizi (Overlay Analysis) olarak adlandırılır.
- Bu analizle en uygun yerleşim yeri veya afet risk alanı kolayca bulunur.
Soru 7:
🛰️ Yeryüzünü gözlemleyen uydular, farklı çözünürlüklerde görüntüler kaydeder. Örneğin bir uydu yüksek çözünürlüklü fotoğraflar çekerek sokaktaki araçları ayırt edebilirken, başka bir uydu düşük çözünürlükle tüm kıtadaki bulut hareketlerini gösterir. Bu durum göz önüne alındığında, hava durumu tahmini yapmak isteyen bir meteoroloji uzmanı öncelikli olarak hangi tür uydu verisini kullanmalıdır?
Çözüm:
- Hava durumu tahminleri geniş alanların anlık değişimlerini izlemeyi gerektirir.
- Bu amaçla geniş görüş açısına sahip ancak detay çözünürlüğü daha genel olan Meteoroloji Uyduları kullanılır.
- Yeryüzü detayları için ise gözlem/keşif uyduları tercih edilir.
Soru 8:
📦 Kargo şirketlerinin dağıtım araçlarını anlık olarak merkezden takip etmeleri, sürücülere en kısa teslimat güzergahını çizmeleri hangi teknolojilerin ortak ürünüdür?
Çözüm:
- Kargo takip sistemleri iki temel teknolojiyi entegre eder.
- Araçların anlık yerini bulmak için GPS kullanılır.
- Bu araçların güzergahlarını harita üzerinde optimize etmek ve yönetmek için ise CBS kullanılır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/11-sinif-cografya-mekansal-bilgi-teknolojileri/sorular