Fen bilimleri 2. donem 2. yazili Konu Özeti

🧪 Işık ve Ses: Işığın Yayılması

Işık, kaynağından her yöne ve doğrusal bir yol izleyerek yayılır. Işığın izlediği bu düz yollara ışın denir. Işığın yayılması ile ilgili temel kavramlar şunlardır:

• Işık Kaynakları: Güneş, yıldızlar ve ateş böceği doğal ışık kaynağıdır. Ampul, mum ve el feneri ise yapay ışık kaynağıdır.
• Doğrusal Yayılma: Işığın bir engelle karşılaştığında gölge oluşturması, onun doğrusal yayıldığının en büyük kanıtıdır.

🌑 Gölge Oluşumu

Işık kaynağının önüne saydam olmayan (opak) bir madde konulduğunda, ışık bu maddeden geçemez ve arkasında karanlık bir bölge oluşur. Buna gölge denir.

Önemli Not: Işık kaynağı cisme yaklaştırılırsa gölge boyu uzar, ışık kaynağı cisimden uzaklaştırılırsa gölge boyu kısalır.

🌊 Işığın Yansıması

Işığın bir yüzeye çarpıp geldiği ortama geri dönmesine yansıma denir. İki çeşit yansıma vardır:

• Düzgün Yansıma: Pürüzsüz yüzeylerde (ayna, durgun su) gerçekleşir. Net görüntü oluşur.
• Dağınık Yansıma: Pürüzlü yüzeylerde (duvar, kağıt) gerçekleşir. Görüntü net değildir.

🪞 Yansıma Kuralları

Yansıma olayında şu kavramlar kullanılır:

• Gelen Işın: Yüzeye doğru gelen ışın.
• Yansıyan Işın: Yüzeyden geri dönen ışın.
• Normal: Yüzeye dik çizilen hayali çizgi.

Yansıma kanunlarına göre; gelme açısı, yansıma açısına her zaman eşittir. Eğer gelme açısı \( 30^\circ \) ise, yansıma açısı da \( 30^\circ \) olur.

🌍 Canlılar ve Yaşam: Biyoçeşitlilik

Bir bölgedeki bitki ve hayvan türlerinin zenginliğine biyoçeşitlilik denir. Biyoçeşitliliği etkileyen faktörler şunlardır:

Olumlu Etkiler	Olumsuz Etkiler
Doğal yaşam alanları	Çevre kirliliği
İklim koşulları	Aşırı avlanma
Erozyon kontrolü	Orman yangınları

♻️ Çevre Sorunları ve Geri Dönüşüm

Doğal kaynakların korunması için atıkların geri dönüştürülmesi şarttır. Kağıt, cam, plastik ve metal atıklar geri dönüştürülerek ekonomiye ve doğaya katkı sağlanır.

• Küresel Isınma: Atmosferdeki sera gazlarının artması sonucu dünyanın sıcaklığının yükselmesidir.
• Sürdürülebilirlik: Doğal kaynakları gelecek nesillere aktarabilmek için tasarruflu kullanma bilincidir.