💡 5. Sınıf Türkçe: Cümle tamamlama Çözümlü Sorular
1
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam akışına göre hangi ifadenin getirilmesi en uygundur?
👉 "Sınava çok iyi hazırlandığı için ......"
Çözüm ve Açıklama
💡 Cümle Tamamlama Adımları:
Cümlenin ilk kısmında verilen "hazırlandığı için" ifadesi bir neden-sonuç (sebep-sonuç) ilişkisi kurmaktadır.
Çalışmak olumlu bir davranıştır; dolayısıyla cümlenin sonu da olumlu bir sonuçla bitmelidir.
Tamamlama: "...sınavdan yüksek bir not aldı." veya "...soruları kolayca cevapladı." şeklinde tamamlanabilir.
✅ Örnek Tamamlanmış Cümle: "Sınava çok iyi hazırlandığı için soruları zorlanmadan cevapladı."
2
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere düşüncenin yönünü değiştiren bir ifade getirilmek istenmektedir.
👉 "Arkadaşımla parkta oynamayı çok istiyordum ...... ödevlerimi bitirmediğim için dışarı çıkamadım."
Boş bırakılan yere hangi bağlaç getirilmelidir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Düşüncenin Yönünü Değiştiren İfadeler:
Cümlenin ilk kısmında olumlu bir istek (parkta oynamak istemek) vardır.
İkinci kısımda ise olumsuz bir durum (dışarı çıkamamak) anlatılmıştır.
Olumlu bir düşünceden olumsuz bir düşünceye geçerken "ama, fakat, ancak, lakin" gibi geçiş ve bağlantı unsurları kullanılır.
✅ Doğru Cevap: Boşluğa "ama", "fakat" veya "ancak" bağlaçlarından biri getirilmelidir.
👉 "Arkadaşımla parkta oynamayı çok istiyordum fakat ödevlerimi bitirmediğim için dışarı çıkamadım."
3
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yeri destekleyici ve açıklayıcı bir ifade ile tamamlayınız.
👉 "Kitap okumak insan zihnini dinlendirir; ...... hayal gücünü de zenginleştirir."
Çözüm ve Açıklama
💡 Açıklayıcı ve Destekleyici İfadeler:
Cümlede kitap okumanın bir faydası belirtilmiş (zihni dinlendirmesi), ardından başka bir faydası daha eklenmiştir.
Düşünceye yeni bir bilgi eklenirken veya düşünce pekiştirilirken "üstelik", "ayrıca", "hatta", "bunun yanı sıra" gibi ifadeler kullanılır.
✅ Örnek Tamamlama: Boşluğa "üstelik" veya "ayrıca" ifadesi getirilmelidir.
👉 "Kitap okumak insan zihnini dinlendirir; üstelik hayal gücünü de zenginleştirir."
4
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Aşağıda verilen atasözünü anlam bütünlüğüne uygun şekilde tamamlayınız.
👉 "Damlaya damlaya ......"
Çözüm ve Açıklama
💡 Atasözlerinde Cümle Tamamlama:
Atasözleri kalıplaşmış söz dizimleridir, kelimelerin yeri değiştirilemez veya yerlerine başka kelimeler konulamaz.
Bu atasözü, küçük birikimlerin zamanla büyük değerlere dönüşeceğini anlatır.
✅ Doğru Tamamlama:"göl olur."
👉 "Damlaya damlaya göl olur."
5
Çözümlü Soru
Zor Seviye
Soru: "Sağlıklı ve dinç bir bedene sahip olmak amacıyla ......" cümlesi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa amaç-sonuç ilişkisi doğru kurulmuş olur?
A) hava çok soğuk olduğu için dışarı çıkamadı.
B) her sabah düzenli olarak yürüyüş yapıyor.
C) hastalandığı için doktora gitmek zorunda kaldı.
D) ödevlerini zamanında teslim ettiği için mutlu oldu.
Çözüm ve Açıklama
💡 Amaç-Sonuç İlişkisi İncelemesi:
Amaç bölümü: "Sağlıklı ve dinç bir bedene sahip olmak amacıyla" (Henüz gerçekleşip gerçekleşmediği belli olmayan hedef).
Bu amaca ulaşmak için yapılan eylem (sonuç) B seçeneğinde verilmiştir: "her sabah düzenli olarak yürüyüş yapıyor."
A ve C seçeneklerinde "neden-sonuç" ilişkisi vardır. D seçeneği ise konuyla ilgisizdir.
✅ Doğru Cevap:B seçeneğidir.
6
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Günlük Hayat Örneği:
🚌 Otobüs durağında bekleyen Ali, gideceği otobüsün zamanında gelmediğini fark eder. Yanında duran kişiye bakarak şöyle der:
👉 "Trafik çok yoğun olmalı, ......"
Bu günlük hayat senaryosunda Ali'nin cümlesi mantıksal olarak nasıl tamamlanmalıdır?
Çözüm ve Açıklama
💡 Olay Örgüsü ve Mantık Akışı:
Ali bir durum tespiti (tahmin) yapmaktadır: "Trafik çok yoğun olmalı" (Sebep).
Bu sebebe bağlı olarak gerçekleşen olay ise otobüsün gecikmesidir (Sonuç).
✅ Mantıklı Tamamlama İfadeleri:
"...çünkü otobüs hâlâ gelmedi."
"...bu yüzden otobüs gecikti."
👉 Ali'nin cümlesi: "Trafik çok yoğun olmalı, bu yüzden otobüs gecikti." şeklinde tamamlanır.
7
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Soru: Öğretmen, tahtaya aşağıdaki üç adımlı düşünce zincirini yazmış ve öğrencilerinden son cümleyi tamamlamalarını istemiştir:
1. Kuşların kanat yapısı incelenerek uçaklar tasarlanmıştır.
2. Balıkların yüzgeçleri incelenerek gemi dümenleri geliştirilmiştir.
3. Kısacası insanoğlu, teknolojik buluşlar yaparken ......
Düşüncenin akışına göre 3. cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
Çözüm ve Açıklama
💡 Paragrafta Ve Cümlede Ana Fikri Bulma:
1 ve 2. cümlelerde verilen örneklerin ortak noktası şudur: İnsanların teknoloji geliştirirken doğayı ve canlıları örnek alması.
"Kısacası" ifadesi, önceki örneklerden bir özet ve genel sonuç çıkarılması gerektiğini gösterir.
✅ Doğru Tamamlama: "...doğadaki canlılardan ve yapıtlardan ilham almıştır." veya "...doğayı taklit etmiştir."
8
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Soru:
📌 Kural: Bir cümlede "öznel" bir yargı bildiriliyorsa kişisel görüş içerir; "nesnel" bir yargı bildiriliyorsa kanıtlanabilir gerçekler içerir.
Cümle: "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır ve ......"
Yukarıdaki cümlenin öznel bir yargıya dönüşmesi için boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
A) İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır.
B) ülkemizin en büyüleyici ve güzel şehridir.
C) nüfus bakımından en kalabalık ikinci ilimizdir.
D) TBMM bu şehirde bulunmaktadır.
Çözüm ve Açıklama
💡 Öznel ve Nesnel Yargı Analizi:
A, C ve D seçenekleri: Haritadan veya resmi istatistiklerden kanıtlanabilir gerçeklerdir (Nesnel).
B seçeneğindeki "en büyüleyici ve güzel" ifadesi kişiden kişiye değişen bir beğeniyi ifade eder (Öznel).
✅ Doğru Cevap:B seçeneğidir.
👉 "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır ve ülkemizin en büyüleyici ve güzel şehridir." (Öznel Yargı)
5. Sınıf Türkçe: Cümle tamamlama Çözümlü Sorular
Soru 1:
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere anlam akışına göre hangi ifadenin getirilmesi en uygundur?
👉 "Sınava çok iyi hazırlandığı için ......"
Çözüm:
💡 Cümle Tamamlama Adımları:
Cümlenin ilk kısmında verilen "hazırlandığı için" ifadesi bir neden-sonuç (sebep-sonuç) ilişkisi kurmaktadır.
Çalışmak olumlu bir davranıştır; dolayısıyla cümlenin sonu da olumlu bir sonuçla bitmelidir.
Tamamlama: "...sınavdan yüksek bir not aldı." veya "...soruları kolayca cevapladı." şeklinde tamamlanabilir.
✅ Örnek Tamamlanmış Cümle: "Sınava çok iyi hazırlandığı için soruları zorlanmadan cevapladı."
Soru 2:
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yere düşüncenin yönünü değiştiren bir ifade getirilmek istenmektedir.
👉 "Arkadaşımla parkta oynamayı çok istiyordum ...... ödevlerimi bitirmediğim için dışarı çıkamadım."
Boş bırakılan yere hangi bağlaç getirilmelidir?
Çözüm:
💡 Düşüncenin Yönünü Değiştiren İfadeler:
Cümlenin ilk kısmında olumlu bir istek (parkta oynamak istemek) vardır.
İkinci kısımda ise olumsuz bir durum (dışarı çıkamamak) anlatılmıştır.
Olumlu bir düşünceden olumsuz bir düşünceye geçerken "ama, fakat, ancak, lakin" gibi geçiş ve bağlantı unsurları kullanılır.
✅ Doğru Cevap: Boşluğa "ama", "fakat" veya "ancak" bağlaçlarından biri getirilmelidir.
👉 "Arkadaşımla parkta oynamayı çok istiyordum fakat ödevlerimi bitirmediğim için dışarı çıkamadım."
Soru 3:
Soru: Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yeri destekleyici ve açıklayıcı bir ifade ile tamamlayınız.
👉 "Kitap okumak insan zihnini dinlendirir; ...... hayal gücünü de zenginleştirir."
Çözüm:
💡 Açıklayıcı ve Destekleyici İfadeler:
Cümlede kitap okumanın bir faydası belirtilmiş (zihni dinlendirmesi), ardından başka bir faydası daha eklenmiştir.
Düşünceye yeni bir bilgi eklenirken veya düşünce pekiştirilirken "üstelik", "ayrıca", "hatta", "bunun yanı sıra" gibi ifadeler kullanılır.
✅ Örnek Tamamlama: Boşluğa "üstelik" veya "ayrıca" ifadesi getirilmelidir.
👉 "Kitap okumak insan zihnini dinlendirir; üstelik hayal gücünü de zenginleştirir."
Soru 4:
Soru: Aşağıda verilen atasözünü anlam bütünlüğüne uygun şekilde tamamlayınız.
👉 "Damlaya damlaya ......"
Çözüm:
💡 Atasözlerinde Cümle Tamamlama:
Atasözleri kalıplaşmış söz dizimleridir, kelimelerin yeri değiştirilemez veya yerlerine başka kelimeler konulamaz.
Bu atasözü, küçük birikimlerin zamanla büyük değerlere dönüşeceğini anlatır.
✅ Doğru Tamamlama:"göl olur."
👉 "Damlaya damlaya göl olur."
Soru 5:
Soru: "Sağlıklı ve dinç bir bedene sahip olmak amacıyla ......" cümlesi aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa amaç-sonuç ilişkisi doğru kurulmuş olur?
A) hava çok soğuk olduğu için dışarı çıkamadı.
B) her sabah düzenli olarak yürüyüş yapıyor.
C) hastalandığı için doktora gitmek zorunda kaldı.
D) ödevlerini zamanında teslim ettiği için mutlu oldu.
Çözüm:
💡 Amaç-Sonuç İlişkisi İncelemesi:
Amaç bölümü: "Sağlıklı ve dinç bir bedene sahip olmak amacıyla" (Henüz gerçekleşip gerçekleşmediği belli olmayan hedef).
Bu amaca ulaşmak için yapılan eylem (sonuç) B seçeneğinde verilmiştir: "her sabah düzenli olarak yürüyüş yapıyor."
A ve C seçeneklerinde "neden-sonuç" ilişkisi vardır. D seçeneği ise konuyla ilgisizdir.
✅ Doğru Cevap:B seçeneğidir.
Soru 6:
Günlük Hayat Örneği:
🚌 Otobüs durağında bekleyen Ali, gideceği otobüsün zamanında gelmediğini fark eder. Yanında duran kişiye bakarak şöyle der:
👉 "Trafik çok yoğun olmalı, ......"
Bu günlük hayat senaryosunda Ali'nin cümlesi mantıksal olarak nasıl tamamlanmalıdır?
Çözüm:
💡 Olay Örgüsü ve Mantık Akışı:
Ali bir durum tespiti (tahmin) yapmaktadır: "Trafik çok yoğun olmalı" (Sebep).
Bu sebebe bağlı olarak gerçekleşen olay ise otobüsün gecikmesidir (Sonuç).
✅ Mantıklı Tamamlama İfadeleri:
"...çünkü otobüs hâlâ gelmedi."
"...bu yüzden otobüs gecikti."
👉 Ali'nin cümlesi: "Trafik çok yoğun olmalı, bu yüzden otobüs gecikti." şeklinde tamamlanır.
Soru 7:
Soru: Öğretmen, tahtaya aşağıdaki üç adımlı düşünce zincirini yazmış ve öğrencilerinden son cümleyi tamamlamalarını istemiştir:
1. Kuşların kanat yapısı incelenerek uçaklar tasarlanmıştır.
2. Balıkların yüzgeçleri incelenerek gemi dümenleri geliştirilmiştir.
3. Kısacası insanoğlu, teknolojik buluşlar yaparken ......
Düşüncenin akışına göre 3. cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
Çözüm:
💡 Paragrafta Ve Cümlede Ana Fikri Bulma:
1 ve 2. cümlelerde verilen örneklerin ortak noktası şudur: İnsanların teknoloji geliştirirken doğayı ve canlıları örnek alması.
"Kısacası" ifadesi, önceki örneklerden bir özet ve genel sonuç çıkarılması gerektiğini gösterir.
✅ Doğru Tamamlama: "...doğadaki canlılardan ve yapıtlardan ilham almıştır." veya "...doğayı taklit etmiştir."
Soru 8:
Soru:
📌 Kural: Bir cümlede "öznel" bir yargı bildiriliyorsa kişisel görüş içerir; "nesnel" bir yargı bildiriliyorsa kanıtlanabilir gerçekler içerir.
Cümle: "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır ve ......"
Yukarıdaki cümlenin öznel bir yargıya dönüşmesi için boş bırakılan yer aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
A) İç Anadolu Bölgesi'nde yer alır.
B) ülkemizin en büyüleyici ve güzel şehridir.
C) nüfus bakımından en kalabalık ikinci ilimizdir.
D) TBMM bu şehirde bulunmaktadır.
Çözüm:
💡 Öznel ve Nesnel Yargı Analizi:
A, C ve D seçenekleri: Haritadan veya resmi istatistiklerden kanıtlanabilir gerçeklerdir (Nesnel).
B seçeneğindeki "en büyüleyici ve güzel" ifadesi kişiden kişiye değişen bir beğeniyi ifade eder (Öznel).
✅ Doğru Cevap:B seçeneğidir.
👉 "Türkiye'nin başkenti Ankara'dır ve ülkemizin en büyüleyici ve güzel şehridir." (Öznel Yargı)