Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soğuk" kelimesi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Bize çok soğuk davrandı.
- B) Bugün hava çok soğuk olduğu için palto giydim.
- C) Aralarındaki soğuk rüzgarlar dindi.
- D) Bu soğuk şakadan kimse hoşlanmadı.
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Bir kelimenin sözlükteki ilk ve temel anlamına gerçek anlam denir. "Soğuk" kelimesinin gerçek anlamı, ısısı düşük olan, sıcak karşıtıdır.
- A, C ve D seçeneklerinde "soğuk" kelimesi mecaz anlamda (ilgisiz, samimiyetsiz) kullanılmıştır.
- B seçeneğinde ise "soğuk" kelimesi havanın ısısının düşük olduğunu ifade ettiği için gerçek anlamdadır.
👉 Doğru Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteş (eş sesli) bir kelime kullanılmıştır?
- A) Kitap okumayı çok seviyorum.
- B) Bahçedeki çiçekleri her sabah sularım.
- C) Yaz tatilinde dedemin yanına gideceğiz.
- D) Yarın erkenden okulda olmalıyım.
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Yazılışları aynı, anlamları tamamen farklı olan kelimelere sesteş (eş sesli) kelimeler denir.
- C seçeneğindeki "Yaz" kelimesi sesteştir:
- 1. Anlam: Mevsim olan "yaz".
- 2. Anlam: Bir şeyi kağıda dökmek, "yazmak" eylemi.
💡 Diğer seçeneklerdeki kelimelerin yaygın bir sesteş karşılığı yoktur.
👉 Doğru Cevap: C
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi zıt (karşıt) anlamlı değildir?
- A) Uzun - Kısa
- B) Siyah - Kara
- C) Acı - Tatlı
- D) Gece - Gündüz
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Anlamca birbirinin tam tersi olan kelimelere zıt anlamlı kelimeler denir.
- A) Uzun ve Kısa birbirinin zıttıdır.
- B) Siyah ve Kara kelimeleri eş anlamlıdır, zıt anlamlı değildir.
- C) Acı ve Tatlı birbirinin zıttıdır.
- D) Gece ve Gündüz birbirinin zıttıdır.
📌 Bir kelimenin olumsuzu (gelmek - gelmemek) o kelimenin zıt anlamlısı sayılmaz.
👉 Doğru Cevap: B
Bulmaca Sorusu:
Aşağıdaki özelliklere sahip kelimeyi bulunuz:
- 1. Özellik: Yazılışı ve okunuşu aynıdır.
- 2. Özellik: Bir anlamı "vücudun ön bölümü, çehre" demektir.
- 3. Özellik: Diğer anlamı "sayı" ifade eder (doksan dokuzdan sonra gelen).
Bu kelime aşağıdakilerden hangisidir?
- A) El
- B) Gül
- C) Yüz
- D) Bin
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Soruda verilen özellikler bizi sesteş bir kelimeye götürmektedir.
- Yüz kelimesini inceleyelim:
- 1. Anlam: İnsan çehresi, surat.
- 2. Anlam: Sayı olan \( 100 \).
- 3. Anlam: Suda ilerlemek (yüzmek eylemi).
- 4. Anlam: Bir canlının derisini soymak.
🚀 Bu kelime tüm özellikleri karşılamaktadır.
👉 Doğru Cevap: C
Annesi, Ali'den marketten "taze" ekmek almasını istemiştir. Ali markete gittiğinde ekmeklerin taze olmadığını görmüştür.
Ali'nin annesine durumu anlatırken "taze" kelimesinin zıt anlamlısını kullanarak kurduğu cümle hangisidir?
- A) Anne, ekmekler çok yumuşaktı.
- B) Anne, marketteki ekmekler bayattı.
- C) Anne, ekmekler henüz pişmemişti.
- D) Anne, markette hiç ekmek kalmamış.
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Günlük hayatta gıdaların durumunu belirtirken zıt anlamlı kelimelerden sıkça yararlanırız.
- Taze kelimesinin zıt anlamlısı Bayat kelimesidir.
- Ali, ekmeklerin taze olmadığını belirtmek için "bayat" kelimesini kullanmalıdır.
👉 Doğru Cevap: B
"Düş" kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde "rüya" anlamında kullanılmıştır?
- A) Çocuk koşarken yere düş-tü.
- B) Ağacın yaprakları bir bir düş-üyor.
- C) Gece gördüğüm düş beni çok heyecanlandırdı.
- D) Bu işten payıma az para düş-tü.
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
"Düş" kelimesi sesteş bir kelimedir.
- A ve B seçeneklerinde "yukarıdan aşağıya inmek" (düşmek eylemi) anlamındadır.
- D seçeneğinde "isabet etmek, ayrılmak" anlamındadır.
- C seçeneğinde ise "Düş" kelimesi "Rüya" anlamında kullanılmıştır.
👉 Doğru Cevap: C
Aşağıdaki tabloda kelimeler ve karşılarında zıt anlamlıları verilmiştir. Hangi satırda hata yapılmıştır?
1. Kelime: Açık -> Zıttı: Kapalı
2. Kelime: Zengin -> Zıttı: Fakir
3. Kelime: Kirli -> Zıttı: Pis
4. Kelime: Hafif -> Zıttı: Ağır
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Zıt anlamlılık, anlamca karşıt olma durumudur. Eş anlamlılık ise aynı anlamı taşıma durumudur.
- 1. Açık / Kapalı (Zıt Anlam ✅)
- 2. Zengin / Fakir (Zıt Anlam ✅)
- 3. Kirli / Pis (Bu kelimeler birbirinin eş anlamlısıdır. Kirli kelimesinin zıttı "Temiz" olmalıydı. ❌)
- 4. Hafif / Ağır (Zıt Anlam ✅)
👉 Doğru Cevap: C (3. satır)
Bahçedeki "çay" kenarında otururken sıcak bir "çay" içtik.
Bu cümlede geçen "çay" kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi nedir?
- A) Zıt Anlam
- B) Eş Anlam
- C) Sesteş (Eş Sesli) Anlam
- D) Mecaz Anlam
Çözüm ve Açıklama
✅ Çözüm:
Cümleyi incelediğimizde aynı kelimenin iki farklı varlığı karşıladığını görüyoruz:
- Birinci "çay": Dereden büyük, nehirden küçük akarsu.
- İkinci "çay": Demlenerek içilen bitki ve içecek.
📌 Yazılışları aynı ama anlamları tamamen farklı olduğu için bu kelimeler sesteş (eş sesli) kelimelerdir.
👉 Doğru Cevap: C
5. Sınıf Türkçe: Gerçek anlam, sesteş anlam ve zıt anlam Çözümlü Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "soğuk" kelimesi gerçek anlamıyla kullanılmıştır?
- A) Bize çok soğuk davrandı.
- B) Bugün hava çok soğuk olduğu için palto giydim.
- C) Aralarındaki soğuk rüzgarlar dindi.
- D) Bu soğuk şakadan kimse hoşlanmadı.
Çözüm:
✅ Çözüm:
Bir kelimenin sözlükteki ilk ve temel anlamına gerçek anlam denir. "Soğuk" kelimesinin gerçek anlamı, ısısı düşük olan, sıcak karşıtıdır.
- A, C ve D seçeneklerinde "soğuk" kelimesi mecaz anlamda (ilgisiz, samimiyetsiz) kullanılmıştır.
- B seçeneğinde ise "soğuk" kelimesi havanın ısısının düşük olduğunu ifade ettiği için gerçek anlamdadır.
👉 Doğru Cevap: B
Soru 2:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteş (eş sesli) bir kelime kullanılmıştır?
- A) Kitap okumayı çok seviyorum.
- B) Bahçedeki çiçekleri her sabah sularım.
- C) Yaz tatilinde dedemin yanına gideceğiz.
- D) Yarın erkenden okulda olmalıyım.
Çözüm:
✅ Çözüm:
Yazılışları aynı, anlamları tamamen farklı olan kelimelere sesteş (eş sesli) kelimeler denir.
- C seçeneğindeki "Yaz" kelimesi sesteştir:
- 1. Anlam: Mevsim olan "yaz".
- 2. Anlam: Bir şeyi kağıda dökmek, "yazmak" eylemi.
💡 Diğer seçeneklerdeki kelimelerin yaygın bir sesteş karşılığı yoktur.
👉 Doğru Cevap: C
Soru 3:
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi zıt (karşıt) anlamlı değildir?
- A) Uzun - Kısa
- B) Siyah - Kara
- C) Acı - Tatlı
- D) Gece - Gündüz
Çözüm:
✅ Çözüm:
Anlamca birbirinin tam tersi olan kelimelere zıt anlamlı kelimeler denir.
- A) Uzun ve Kısa birbirinin zıttıdır.
- B) Siyah ve Kara kelimeleri eş anlamlıdır, zıt anlamlı değildir.
- C) Acı ve Tatlı birbirinin zıttıdır.
- D) Gece ve Gündüz birbirinin zıttıdır.
📌 Bir kelimenin olumsuzu (gelmek - gelmemek) o kelimenin zıt anlamlısı sayılmaz.
👉 Doğru Cevap: B
Soru 4:
Bulmaca Sorusu:
Aşağıdaki özelliklere sahip kelimeyi bulunuz:
- 1. Özellik: Yazılışı ve okunuşu aynıdır.
- 2. Özellik: Bir anlamı "vücudun ön bölümü, çehre" demektir.
- 3. Özellik: Diğer anlamı "sayı" ifade eder (doksan dokuzdan sonra gelen).
Bu kelime aşağıdakilerden hangisidir?
- A) El
- B) Gül
- C) Yüz
- D) Bin
Çözüm:
✅ Çözüm:
Soruda verilen özellikler bizi sesteş bir kelimeye götürmektedir.
- Yüz kelimesini inceleyelim:
- 1. Anlam: İnsan çehresi, surat.
- 2. Anlam: Sayı olan \( 100 \).
- 3. Anlam: Suda ilerlemek (yüzmek eylemi).
- 4. Anlam: Bir canlının derisini soymak.
🚀 Bu kelime tüm özellikleri karşılamaktadır.
👉 Doğru Cevap: C
Soru 5:
Annesi, Ali'den marketten "taze" ekmek almasını istemiştir. Ali markete gittiğinde ekmeklerin taze olmadığını görmüştür.
Ali'nin annesine durumu anlatırken "taze" kelimesinin zıt anlamlısını kullanarak kurduğu cümle hangisidir?
- A) Anne, ekmekler çok yumuşaktı.
- B) Anne, marketteki ekmekler bayattı.
- C) Anne, ekmekler henüz pişmemişti.
- D) Anne, markette hiç ekmek kalmamış.
Çözüm:
✅ Çözüm:
Günlük hayatta gıdaların durumunu belirtirken zıt anlamlı kelimelerden sıkça yararlanırız.
- Taze kelimesinin zıt anlamlısı Bayat kelimesidir.
- Ali, ekmeklerin taze olmadığını belirtmek için "bayat" kelimesini kullanmalıdır.
👉 Doğru Cevap: B
Soru 6:
"Düş" kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde "rüya" anlamında kullanılmıştır?
- A) Çocuk koşarken yere düş-tü.
- B) Ağacın yaprakları bir bir düş-üyor.
- C) Gece gördüğüm düş beni çok heyecanlandırdı.
- D) Bu işten payıma az para düş-tü.
Çözüm:
✅ Çözüm:
"Düş" kelimesi sesteş bir kelimedir.
- A ve B seçeneklerinde "yukarıdan aşağıya inmek" (düşmek eylemi) anlamındadır.
- D seçeneğinde "isabet etmek, ayrılmak" anlamındadır.
- C seçeneğinde ise "Düş" kelimesi "Rüya" anlamında kullanılmıştır.
👉 Doğru Cevap: C
Soru 7:
Aşağıdaki tabloda kelimeler ve karşılarında zıt anlamlıları verilmiştir. Hangi satırda hata yapılmıştır?
1. Kelime: Açık -> Zıttı: Kapalı
2. Kelime: Zengin -> Zıttı: Fakir
3. Kelime: Kirli -> Zıttı: Pis
4. Kelime: Hafif -> Zıttı: Ağır
Çözüm:
✅ Çözüm:
Zıt anlamlılık, anlamca karşıt olma durumudur. Eş anlamlılık ise aynı anlamı taşıma durumudur.
- 1. Açık / Kapalı (Zıt Anlam ✅)
- 2. Zengin / Fakir (Zıt Anlam ✅)
- 3. Kirli / Pis (Bu kelimeler birbirinin eş anlamlısıdır. Kirli kelimesinin zıttı "Temiz" olmalıydı. ❌)
- 4. Hafif / Ağır (Zıt Anlam ✅)
👉 Doğru Cevap: C (3. satır)
Soru 8:
Bahçedeki "çay" kenarında otururken sıcak bir "çay" içtik.
Bu cümlede geçen "çay" kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi nedir?
- A) Zıt Anlam
- B) Eş Anlam
- C) Sesteş (Eş Sesli) Anlam
- D) Mecaz Anlam
Çözüm:
✅ Çözüm:
Cümleyi incelediğimizde aynı kelimenin iki farklı varlığı karşıladığını görüyoruz:
- Birinci "çay": Dereden büyük, nehirden küçük akarsu.
- İkinci "çay": Demlenerek içilen bitki ve içecek.
📌 Yazılışları aynı ama anlamları tamamen farklı olduğu için bu kelimeler sesteş (eş sesli) kelimelerdir.
👉 Doğru Cevap: C
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/5-sinif-turkce-gercek-anlam-sestes-anlam-ve-zit-anlam/sorular
İçerik Hazırlanıyor...
Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.