Okuma (İsmin Yerine Kullanılan Kelimeler/Benzerlik İşlevli Söz Varlığı) Konu Özeti

İsmin Yerine Kullanılan Kelimeler (Zamirler) ve Benzer İşlevli Söz Varlığı 📚

Türkçede bir ismin tekrar edilmesini önlemek veya anlatımı daha akıcı hale getirmek için bazı kelimeler kullanırız. Bu kelimeler, ismin yerini tutar ve tıpkı isim gibi cümlede görev alabilirler. Bu konumuzda, ismin yerine kullanılan kelimeleri ve benzer işlevlere sahip söz varlığını öğreneceğiz.

İsmin Yerine Kullanılan Kelimeler (Zamirler)

İsmin yerini tutan bu kelimelere zamir denir. Zamirler, cümlede ismin bulunduğu her yerde kullanılabilirler.

Kişi Zamirleri

İnsan isimlerinin yerini tutan zamirlerdir:

• Tekil: Ben, sen, o
• Çoğul: Biz, siz, onlar

Örnekler:

• Ben yarın sinemaya gideceğim. (Ayşe yarın sinemaya gidecek.)
• Sen çok başarılısın. (Mehmet çok başarılı.)
• Onlar parkta oynuyorlar. (Çocuklar parkta oynuyor.)

İşaret Zamirleri

Varlıkların veya kavramların yerini, onları işaret ederek belirten zamirlerdir:

• Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar

Örnekler:

• Bu benim kalemim.
• Şu daha güzel görünüyor.
• Onlar hep birlikte çalıştı.

Soru Zamirleri

Varlıkların veya kavramların yerini, soru yoluyla belirten zamirlerdir:

• Kim, ne, nere, hangisi, kaçı

Örnekler:

• Kim geldi?
• Masada ne var?
• Hangisi senin çantan?

Belgisiz Zamirler

Varlıkların veya kavramların yerini, tam olarak belirtmeden, belirsiz bir şekilde tutan zamirlerdir:

• Herkes, hepsi, bazıları, birkaçı, kimi, hiçbiri, biri, öbürü

Örnekler:

• Herkes bu habere sevindi.
• Bazıları derse geç kaldı.
• Hiçbiri soruyu doğru cevaplayamadı.

Benzer İşlevli Söz Varlığı

Bazı kelimeler doğrudan zamir olmasa da, cümlede ismin yerine kullanılarak benzer bir işlev görebilirler. Bu tür kullanımlar, anlatımı zenginleştirir.

Sıfatların İsimleşmesi

Sıfatlar, niteledikleri ismin yerine kullanıldıklarında isim gibi görev yaparlar. Bu durumda sıfatlar isimleşmiş sıfat olur.

• Örnek:
• Bugün kırmızı olanı giyeceğim. (Kırmızı elbise yerine "kırmızı olanı" kullanılmıştır.)
• Bu kitapları okudun mu? Eskileri daha çok sevmiştim. (Eski kitaplar yerine "eskileri" kullanılmıştır.)

İsim-Fiillerin İsim Yerine Kullanılması

İsim-fiiller (mastarlar), eylemleri isimleştirir ve bazen bir ismin yerine geçebilirler.

• Örnek:
• Yüzmek sağlığa faydalıdır. (Burada "yüzmek" bir eylemi ifade eder ve cümlenin öznesi konumundadır, bir ismin yerine geçmese de isim gibi işlev görür.)
• Sizin gelmeniz bizi çok mutlu etti. ("Sizin gelmeniz" ifadesi, "sizin gelişiniz" gibi bir ismin yerine kullanılmış olabilir.)

Özet Tablo

Zamir Türü	Örnek Kelimeler	Cümle İçinde Kullanım
Kişi Zamirleri	Ben, sen, o, biz, siz, onlar	Ben okula gittim.
İşaret Zamirleri	Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar	Bu benim.
Soru Zamirleri	Kim, ne, nere, hangisi	Kim aradı?
Belgisiz Zamirler	Herkes, bazıları, hiçbiri	Herkes burada mı?
İsimleşmiş Sıfat	Kırmızısı, mavisi, eskisi	Yeşili seçtim.