Zamirler Konu Özeti

Zamirler (Adıllar) 🧍

İsimlerin yerine kullanılan kelimelere zamir (adıl) denir. Zamirler, cümledeki tekrarı önlemek ve anlatımı kolaylaştırmak için kullanılır. 5. Sınıf müfredatında temel zamir türlerini öğreneceğiz.

1. İsimlerden Türeyen Zamirler

Bu zamirler, isimlerin yerine geçer ve genellikle varlıkları işaret eder veya belirsiz bir şekilde belirtir.

a) Kişi Zamirleri (Şahıs Zamirleri)

• İnsan adlarının yerine kullanılan zamirlerdir.
• Tekil: Ben, Sen, O
• Çoğul: Biz, Siz, Onlar

Örnek:

• Ben okula gittim. (Ali okula gitti.)
• Sen çok çalışkan bir öğrencisin. (Ayşe çok çalışkan bir öğrencisin.)
• Onlar top oynuyorlar. (Çocuklar top oynuyorlar.)

b) İşaret Zamirleri

• Varlıkların yerini işaret yoluyla belirten zamirlerdir.
• Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar
• Dikkat: İşaret zamirleri, işaret sıfatlarından farklıdır. Sıfatlar isimden önce gelip ismi belirtirken, zamirler ismin yerine geçer.

Örnek:

• Bu benim kalemim. (İsimden önce gelip ismi belirtmiyor, ismin yerine geçiyor.)
• Şu kutuyu açar mısın? (İşaret sıfatı)
• O çok güzel bir manzara. (İşaret zamiri)
• Bunlar benim kitaplarım.

c) Belgisiz Zamirler

• Varlıkların yerini tam olarak belirtmeden, belirsiz bir şekilde karşılayan zamirlerdir.
• Herkes, hepsi, bazıları, birkaçı, kimi, kimisi, öteki, beriki, hiçbiri, şey

Örnek:

• Herkes bu duruma şaşırdı.
• Sınıftan bazıları ödevini yapmamış.
• Birkaçı sessizce dinliyordu.
• Hiçbiri gelmedi.
• Bu şey çok ilginç.

d) Soru Zamirleri

• Cümledeki bir ismin yerine soruyu belirten zamirlerdir.
• Kim, ne, nere, hangisi, kaçı, kaç tanesi

Örnek:

• Kapıyı kim çaldı?
• Çantanda ne var?
• Nereye gidiyorsun?
• Oyunu hangisi kazandı?
• Misafirlerden kaç tanesi kaldı?

2. Ek Halindeki Zamirler

Tek başlarına kullanılamayan, eklendikleri kelimelere bitişik yazılan zamirlerdir.

a) İyelik (Sahiplik) Ekleri

• Varlıkların kime veya neye ait olduğunu gösteren eklerdir.
• Bu ekler, kişi zamirlerinin yerine de kullanılabilir.

Kişi	Tekil Ek	Çoğul Ek
1. Tekil (Ben)	-im / -ım / -üm / -um	-imiz / -ımız / -ümüz / -umuz
2. Tekil (Sen)	-in / -ın / -ün / -un	-iniz / -ınız / -ünüz / -unuz
3. Tekil (O)	-i / -ı / -ü / -u	-leri / -ları / -leri / -ları

Örnek:

• Kitabım (Benim kitabım)
• Evin (Senin evin)
• Arabası (Onun arabası)
• Sınıfımız (Bizim sınıfımız)
• Sizin (Sizin) - Bu kullanımda "siz" zamiriyle birlikte kullanılır.
• Onların (Onların) - Bu kullanımda "onlar" zamiriyle birlikte kullanılır.

b) İlgi (Tamlayan) Eki

• İsim tamlamalarında tamlayana (ilk kelimeye) eklenen ektir.
• -i / -ı / -ü / -u
• Bu ek, kişi zamirleriyle kullanıldığında "benim, senin, onun" gibi zamirlerin yerini tutar.

Örnek:

• Kitabını aldım. (Senin kitabını aldım.)
• Kalemini unuttun. (Onun kalemini unuttun.)

3. Dönüşlü Zamir

• Eylemin kim tarafından yapıldığını ve eylemin kime döndüğünü bildiren zamirdir.
• Kendi

Örnek:

• Ödevimi kendi başıma yaptım.
• Çocuklar kendi aralarında konuşuyorlardı.