💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Denge Ve Hareket Sistemi Çözümlü Sorular

• Bisikletlinin sabit hızla ilerlemesi, hareketinin dengeli olduğunu gösterir.
• Bu durumda bisikletliye etki eden net kuvvet sıfırdır.
• Yani, bisikletlinin ileri doğru uyguladığı kuvvet ile yolun sürtünme kuvveti ve hava direnci gibi zıt yönlü kuvvetler birbirini dengelemektedir.

💡 Sabit hız, dengelenmiş kuvvetlerin bir sonucudur.

• Futbolcu topa kuvvet uyguladığında, topun hareket yönünde veya yönüne zıt bir net kuvvet oluşur.
• Bu net kuvvet, topun hızlanmasına (hareket yönünde ise) veya yavaşlamasına (hareket yönünün tersine ise) neden olur.
• Eğer kuvvet, topun hareket yönüne dik uygulanırsa, topun yönü değişir.

👉 Kuvvet, cisimlerin hareketini değiştiren temel etkendir.

• Araba hareket etmiyorsa, uyguladığımız kuvvet yeterli değildir veya arabanın hareketini engelleyen zıt kuvvetler (örneğin sürtünme) tarafından dengelenmiştir.
• Bu durumda arabanın üzerindeki net kuvvet sıfırdır.
• Yani, araba durgun haldedir ve dengededir.

📌 Kuvvetin etkisi, cismin hareket durumunu değiştirip değiştirmemesine bağlıdır.

• Arabayı durdurmak için, arabanın hareket yönünün tersine bir kuvvet uygulamalısınız.
• Bu kuvvet, arabanın mevcut hızını azaltacak ve sonunda onu durduracaktır.
• Uyguladığınız kuvvet, arabanın hareketini sağlayan kuvvetten daha büyük olmalıdır ki hareketini değiştirebilsin.

✅ Arabayı durdurmak, hareketini değiştiren bir kuvvettir.

• Cisim sabit süratle dairesel yörüngede hareket ediyorsa, hızının büyüklüğü sabit kalır ancak yönü sürekli değişir.
• Yön değişimi, cismin ivmelendiği anlamına gelir.
• İvmelenen bir cismin üzerinde net bir kuvvet (dengelenmemiş kuvvet) olmalıdır. Bu kuvvet, dairesel hareketin merkezine doğrudur.

💡 Dairesel hareket, dengelenmemiş kuvvetlerin bir sonucudur.

• Yükselirken: Topa etki eden yer çekimi kuvveti (aşağı doğru) ve hava direnci (hareketin tersi yönünde, yani aşağı doğru) topun hareket yönünün tersindedir. Bu nedenle top yavaşlar.
• Alçalırken: Topa etki eden yer çekimi kuvveti (aşağı doğru) hareket yönüyle aynıdır. Hava direnci ise hareketin tersi yönünde (yukarı doğru) etki eder. Eğer yer çekimi kuvveti hava direncinden büyükse, top hızlanır.

👉 Yer çekimi, hareket eden cisimler üzerinde sürekli bir kuvvettir.

• Kitap hareket etmeden duruyorsa, üzerine etki eden net kuvvet sıfırdır.
• Masadan kitaba uygulanan destek kuvveti ile kitaptan yere uygulanan yer çekimi kuvveti birbirini dengeler.
• Bu nedenle kitap durgun haldedir ve dengededir.

📌 Denge, cismin hareket etmemesi veya sabit hızla hareket etmesi durumudur.

• Yukarı çıkarken hızlanma: Asansöre etki eden yukarı yönlü kuvvet (motorun uyguladığı kuvvet) aşağı yönlü yer çekimi kuvvetinden daha büyüktür. Net kuvvet yukarı doğrudur, bu da hızlanmaya neden olur.
• Sabit hızla çıkarken/inerken: Yukarı ve aşağı yönlü kuvvetler birbirini dengeler. Net kuvvet sıfırdır.
• Yavaşlarken (yukarı çıkarken veya aşağı inerken): Yavaşlama yönüne zıt bir net kuvvet oluşur. Örneğin yukarı çıkarken yavaşlıyorsa, aşağı yönlü net kuvvet vardır.

💡 Asansörün hareketi, uygulanan kuvvetlerin dengelenip dengelenmemesiyle doğrudan ilişkilidir.