💡 6. Sınıf Türkçe: İsim Tamlamaları Çözümlü Sorular

💡 İsim tamlamalarında, tamlayan (ilk kelime) ve tamlanan (ikinci kelime) olmak üzere iki öğe bulunur.
📌 Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır (örneğin, -ın/-in/-un/-ün ve -ı/-i/-u/-ü).

• A) "Elma ağacı": Tamlayan ek almamış, tamlanan ek almış. (Belirtisiz isim tamlaması)
• B) "Okul kapısı": Tamlayan ek almamış, tamlanan ek almış. (Belirtisiz isim tamlaması)
• C) "Suyun sesi": "Suyun" (tamlayan) -un eki, "sesi" (tamlanan) -i eki almıştır. Her ikisi de ek almıştır.
• D) "Çocuk parkı": Tamlayan ek almamış, tamlanan ek almış. (Belirtisiz isim tamlaması)

👉 Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.
✅ Cevap: C

💡 Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır (örneğin, -ı/-i/-u/-ü), tamlayan ek almaz.

• A) "Masanın örtüsü": "Masanın" (tamlayan) -ın eki, "örtüsü" (tamlanan) -ü eki almış. (Belirtili isim tamlaması)
• B) "Evin bahçesi": "Evin" (tamlayan) -in eki, "bahçesi" (tamlanan) -i eki almış. (Belirtili isim tamlaması)
• C) "Deniz suyu": "Deniz" (tamlayan) ek almamış, "suyu" (tamlanan) -u eki almış.
• D) "Kalemin ucu": "Kalemin" (tamlayan) -in eki, "ucu" (tamlanan) -u eki almış. (Belirtili isim tamlaması)

👉 Bu durumda doğru cevap C seçeneğidir.
✅ Cevap: C

💡 Bu cümlede birden fazla isim tamlaması iç içe geçmiştir.
📌 Zincirleme isim tamlaması, en az üç isimden oluşan ve iç içe geçmiş isim tamlamalarının bulunduğu yapıdır. Bir isim tamlamasının tamlayanı veya tamlananı, başka bir isim tamlaması olabilir.

• Öncelikle "bahçe kapısı" bir belirtisiz isim tamlamasıdır. (Bahçe + kapısı)
• Ardından bu "bahçe kapısı" tamlaması, "öğrenci yurdunun" ifadesiyle birleşerek yeni bir tamlama oluşturur: "öğrenci yurdunun bahçe kapısı".
• Burada "öğrenci yurdunun" (tamlayan) ve "bahçe kapısı" (tamlanan) birleşerek bir bütün oluşturur.

👉 Bu yapı, üç isimden (öğrenci, yurt, kapı) oluştuğu ve iç içe tamlamalar içerdiği için zincirleme isim tamlamasıdır.
✅ Cevap: Zincirleme İsim Tamlaması

💡 Her bir seçenekteki isim tamlamasının türünü inceleyelim:

• A) "Kapının kolu": "Kapının" (tamlayan) -ın eki, "kolu" (tamlanan) -u eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması.
• B) "Çiçek kokusu": "Çiçek" (tamlayan) ek almamış, "kokusu" (tamlanan) -u eki almış. 👉 Belirtisiz isim tamlaması.
• C) "Kitabın sayfası": "Kitabın" (tamlayan) -ın eki, "sayfası" (tamlanan) -ı eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması.
• D) "Saatin sesi": "Saatin" (tamlayan) -in eki, "sesi" (tamlanan) -i eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması.

👉 Diğer üç seçenek belirtili isim tamlaması iken, B seçeneği belirtisiz isim tamlamasıdır.
✅ Cevap: B

💡 Cümleyi dikkatlice okuyup isim tamlamalarını bulalım:

• 1. "Annemin ... elbise dolabının kapağı": Bu ifade, "Annemin" (tamlayan) ve "elbise dolabının kapağı" (tamlanan) olarak düşünüldüğünde bir zincirleme isim tamlamasıdır. "Yeni aldığı" sıfat olduğu için tamlamanın içine dahil edilmez.
• 2. "elbise dolabı": "Elbise" (tamlayan) ek almamış, "dolabı" (tamlanan) ek almış. 👉 Belirtisiz isim tamlaması.
• 3. "dolabının kapağı": "Dolabının" (tamlayan) -ın eki, "kapağı" (tamlanan) -ı eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması.

📌 Bu cümlede iç içe geçmiş ve ayrı ayrı değerlendirilebilecek 3 adet isim tamlaması bulunmaktadır.
✅ Cevap: 3

💡 Belirtisiz isim tamlaması oluşturmak için, tamlayanın ek almaması ve tamlananın ek alması gerekir.
📌 Verilen cümlede "Gölün" ifadesi tamlayan konumundadır ve -ün eki almıştır. Bu durumda bizden istenen, "Gölün" ifadesiyle birleşerek bir belirtisiz isim tamlaması oluşturacak bir kelime değildir. Soruda bir hata var, "Gölün" ile başlayan bir ifade, belirtili isim tamlaması oluşturur.
👉 Soruyu "Göl ... çok güzeldi." şeklinde düzeltelim ve belirtisiz isim tamlaması oluşturalım.

• "Göl" tamlayan olacak ve ek almayacak.
• Boşluğa gelecek kelime tamlanan olacak ve -ı/-i/-u/-ü eklerinden birini alacak.

Örnek olarak:
"Göl manzarası çok güzeldi."
"Göl kenarı çok güzeldi."
"Göl rengi çok güzeldi."
✅ Cevap: Göl manzarası / Göl kenarı / Göl rengi (örnekler)

💡 Metni dikkatlice inceleyerek isim tamlamalarını tespit edelim:

• 📌 Pencerenin perdesini: "Pencerenin" (tamlayan) -in eki, "perdesini" (tamlanan) -i eki almış.
  👉 Belirtili isim tamlaması.
• 📌 Kuş sesleri: "Kuş" (tamlayan) ek almamış, "sesleri" (tamlanan) -leri eki almış.
  👉 Belirtisiz isim tamlaması.
• 📌 Annemin hazırladığı kahvaltı sofrası: Bu ifade bir zincirleme isim tamlamasıdır.
  
  • "Annemin ... kahvaltı sofrası" ana tamlamadır. "Hazırladığı" sıfat görevi görür.
  • İçinde "kahvaltı sofrası" bir belirtisiz isim tamlamasıdır. (Kahvaltı + sofrası)
  • "Annemin ... sofrası" ise "Annemin" (tamlayan) ve "kahvaltı sofrası" (tamlanan) şeklinde birleşerek zincirleme bir yapı oluşturur.

✅ Cevap:

• Pencerenin perdesi (Belirtili İsim Tamlaması)
• Kuş sesleri (Belirtisiz İsim Tamlaması)
• Annemin hazırladığı kahvaltı sofrası (Zincirleme İsim Tamlaması)

💡 Belirtili isim tamlaması, hem tamlayanın hem de tamlananın ek aldığı tamlamadır. Her seçeneği tek tek inceleyelim:

• A) "Arabanın tekeri": "Arabanın" (tamlayan) -ın eki, "tekeri" (tamlanan) -i eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması vardır.
• B) "Okul bahçesi": "Okul" (tamlayan) ek almamış, "bahçesi" (tamlanan) -i eki almış. 👉 Belirtisiz isim tamlamasıdır. Belirtili isim tamlaması yoktur.
• C) "Çocuğun oyuncağı": "Çocuğun" (tamlayan) -un eki, "oyuncağı" (tamlanan) -ı eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması vardır.
• D) "Kitabın kapağı": "Kitabın" (tamlayan) -ın eki, "kapağı" (tamlanan) -ı eki almış. 👉 Belirtili isim tamlaması vardır.

👉 Bu durumda, B seçeneğinde belirtili isim tamlaması bulunmamaktadır.
✅ Cevap: B