🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Sözcükte anlam Çözümlü Sorular
6. Sınıf Türkçe: Sözcükte anlam Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Gerçek ve Mecaz Anlam: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "tatlı" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
A) Fırından yeni çıkan tatlı kurabiyeleri herkes çok beğendi.
B) Misafirlerimize ikram etmek için tatlı karpuz seçtik.
C) Onun tatlı dili sayesinde aradaki buzları erittik.
D) Çayın içine iki küp şeker atarak onu tatlı yaptı.
A) Fırından yeni çıkan tatlı kurabiyeleri herkes çok beğendi.
B) Misafirlerimize ikram etmek için tatlı karpuz seçtik.
C) Onun tatlı dili sayesinde aradaki buzları erittik.
D) Çayın içine iki küp şeker atarak onu tatlı yaptı.
Çözüm:
- 1. Adım: Gerçek anlam, sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Mecaz anlam ise gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. 💡
- 2. Adım: A, B ve D seçeneklerinde "tatlı" sözcüğü tat alma duyumuzla ilgili olarak gerçek anlamında kullanılmıştır. 🍉
- 3. Adım: C seçeneğinde ise "tatlı dil" demek, sevimli, hoş ve kırıcı olmayan konuşma tarzı demektir. Bu nedenle mecaz anlamlıdır. ✅
- Doğru Cevap: C seçeneğidir.
Soru 2:
📌 Terim Anlam: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sanatsal veya bilimsel bir terime yer verilmemiştir?
A) Matematik dersinde üçgenin alanını hesapladık.
B) Tiyatro oyununun ikinci perdesi birazdan başlayacak.
C) Akşam gökyüzünde çok güzel parlayan bir yıldız gördük.
D) Futbolcu hakeme itiraz edince sarı kart gördü.
A) Matematik dersinde üçgenin alanını hesapladık.
B) Tiyatro oyununun ikinci perdesi birazdan başlayacak.
C) Akşam gökyüzünde çok güzel parlayan bir yıldız gördük.
D) Futbolcu hakeme itiraz edince sarı kart gördü.
Çözüm:
- 1. Adım: Terim anlam; bilim, sanat, spor veya meslek dalıyla ilgili özel kavramları karşılayan sözcüklerdir. 🎯
- 2. Adım: A seçeneğindeki "üçgen" matematik, B seçeneğindeki "perde" tiyatro, D seçeneğindeki "kart" futbol terimidir. ⚽
- 3. Adım: C seçeneğindeki "yıldız" kelimesi burada gök cismi anlamında günlük hayatta kullanılan genel bir anlamdadır, herhangi bir bilim dalının özel terimi değildir. 🌟
- Doğru Cevap: C seçeneğidir.
Soru 3:
🛒 Günlük Hayattan Örnek: Market alışverişine çıkan Aylin, aldığı ürünleri incelerken etiketlerdeki sözcüklerin anlam özelliklerini düşünüyor. Aşağıdaki ürün etiketlerinin hangisinde zıt (karşıt) anlamlı sözcükler bir arada kullanılmıştır?
A) Sıvı Sabun - 750 ml
B) Eski Kaşar Peyniri - Tam Yağlı
C) Acı Sos - %100 Doğal
D) Uzun Raf Ömrü - İnce Kesim
A) Sıvı Sabun - 750 ml
B) Eski Kaşar Peyniri - Tam Yağlı
C) Acı Sos - %100 Doğal
D) Uzun Raf Ömrü - İnce Kesim
Çözüm:
- 1. Adım: Zıt anlamlı sözcükler, anlamca birbirinin tamamen karşıtı olan kelimelerdir. 🔄
- 2. Adım: Seçenekleri incelediğimizde D seçeneğindeki "uzun" ve "ince" kelimeleri zıt anlamlı değil, farklı nitelikleri belirten kelimelerdir.
- 3. Adım: Günlük hayatta dilimizin zenginliği olan zıt anlamlı kelimeler sıklıkla karşımıza çıkar. (Örn: sıcak-soğuk, in-çık vb.)
- Not: Soruda kurgulanan gündelik market etiketleri üzerinden kelime dağarcığı geliştirilir. 🛍️
- Doğru Cevap: Soru metnindeki mantık kurgusuna göre kelime ilişkileri taranır.
Soru 4:
🧩 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Bir Türkçe öğretmeni tahtaya "Çözmek" sözcüğünü yazmış ve öğrencilerden bu sözcüğün farklı anlamlarını cümle içinde kullanmalarını istemiştir. Öğrencilerin cümleleri şöyledir:
- Kerem: "Matematik öğretmeninin tahtaya yazdığı zor soruyu hemen çözdü."
- Zeynep: "Annem pazardan aldığı taze fasulyelerin iplerini özenle çözdü."
- Arda: "Yolculuk öncesi arabanın bagajındaki düğümü çözmek zorunda kaldık."
Buna göre "çözmek" sözcüğü bu cümlelerde aşağıdaki anlamların hangisiyle eşleştirilemez?
A) Bir soruşturma veya problemi açıklığa kavuşturmak.
B) Düğüm, bağ vb. şeyleri açmak.
C) Bir sıvı içinde erimek veya eritmek.
D) Bir şeyin birbirine bağlı veya sarılmış durumuna son vermek.
- Kerem: "Matematik öğretmeninin tahtaya yazdığı zor soruyu hemen çözdü."
- Zeynep: "Annem pazardan aldığı taze fasulyelerin iplerini özenle çözdü."
- Arda: "Yolculuk öncesi arabanın bagajındaki düğümü çözmek zorunda kaldık."
Buna göre "çözmek" sözcüğü bu cümlelerde aşağıdaki anlamların hangisiyle eşleştirilemez?
A) Bir soruşturma veya problemi açıklığa kavuşturmak.
B) Düğüm, bağ vb. şeyleri açmak.
C) Bir sıvı içinde erimek veya eritmek.
D) Bir şeyin birbirine bağlı veya sarılmış durumuna son vermek.
Çözüm:
- 1. Adım: Kerem'in cümlesindeki "soru çözmek" ifadesi A seçeneğindeki "problemi açıklığa kavuşturmak" anlamıyla eşleşir. 🧠
- 2. Adım: Zeynep'in cümlesindeki "fasulyenin iplerini çözmek" ve Arda'nın cümlesindeki "düğümü çözmek" ifadeleri B ve D seçenekleriyle (bağlı duruma son vermek, açmak) örtüşmektedir. 🧵
- 3. Adım: Verilen cümlelerde "çözmek" sözcüğü herhangi bir katı maddeyi sıvı içinde eritmek anlamında kullanılmamıştır. 💧
- Doğru Cevap: C seçeneğidir.
Soru 5:
📌 Eş Anlamlı Sözcükler: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün eş anlamlısı (anlamdaşı) yay ayraç içinde yanlış verilmiştir?
A) Bu fakir (yoksul) mahallede yardıma muhtaç çok insan var.
B) Gökteki parlak al (kırmızı) bayrağımız gururla dalgalanıyordu.
C) Sınıfımızın talebe (öğretmen) mevcudu bu yıl yirmi kişidir.
D) Yaşlı adam, geçmişteki hatıra (anılarını) defterine kaydetti.
A) Bu fakir (yoksul) mahallede yardıma muhtaç çok insan var.
B) Gökteki parlak al (kırmızı) bayrağımız gururla dalgalanıyordu.
C) Sınıfımızın talebe (öğretmen) mevcudu bu yıl yirmi kişidir.
D) Yaşlı adam, geçmişteki hatıra (anılarını) defterine kaydetti.
Çözüm:
- 1. Adım: Eş anlamlı sözcükler, yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen aynı anlamı taşıyan sözcüklerdir. 📖
- 2. Adım: A seçeneğinde fakir-yoksul, B seçeneğinde al-kırmızı ve D seçeneğinde hatıra-anrı(anım) eş anlamlıdır. Bayrak ve renk adları doğru eşleşmiştir. 🇹🇷
- 3. Adım: C seçeneğinde altı çizili olan "talebe" sözcüğünün eş anlamlısı "öğretmen" değil, "öğrenci" olmalıdır. 👨🎓
- Doğru Cevap: C seçeneğidir.
Soru 6:
📌 Yakın Anlamlı Sözcükler: "Yalan" ve "iftira" sözcükleri arasındaki anlam ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Gitmek - Gelmek
B) Ev - Konut
C) Dost - Arkadaş
D) Sevinç - Üzüntü
A) Gitmek - Gelmek
B) Ev - Konut
C) Dost - Arkadaş
D) Sevinç - Üzüntü
Çözüm:
- 1. Adım: "Yalan" gerçeğe aykırı söz söylemektir; "iftira" ise birine suç veya günah atmaktır. Bunlar yakın anlamlı sözcüklerdir. 🔍
- 2. Adım: A seçeneği zıt anlamlı, B seçeneği eş anlamlı, D seçeneği ise zıt anlamlı sözcükler grubundadır. ⚖️
- 3. Adım: C seçeneğinde yer alan "dost" ve "arkadaş" kelimeleri tıpkı yalan ve iftira gibi birbirine anlamca çok yakın olan kavramlardır. 🤝
- Doğru Cevap: C seçeneğidir.
Soru 7:
🏠 Günlük Hayattan Örnek: Evinde tamirat yapan Burak Usta, elindeki malzemeleri yerleştirirken eş sesli (sesteş) kelimeler üzerine düşünüyor. Burak Usta, "yüz" sözcüğünü aşağıdaki cümlelerin hangisinde diğerlerinden farklı bir anlamda kullanmıştır?
A) Bahçedeki havuzun suyu o kadar berraktı ki hemen yüzmek istedim.
B) Manavdan aldığı iki kilo şeftaliyi dikkatlice yıkayıp yüzünü kuruladı.
C) Kasap, kurbanlık koyunun derisini ustaca yüzmeye başladı.
D) Sınavdan düşük not alınınca kağıttaki kırmızı yazılarla yüzleşti.
A) Bahçedeki havuzun suyu o kadar berraktı ki hemen yüzmek istedim.
B) Manavdan aldığı iki kilo şeftaliyi dikkatlice yıkayıp yüzünü kuruladı.
C) Kasap, kurbanlık koyunun derisini ustaca yüzmeye başladı.
D) Sınavdan düşük not alınınca kağıttaki kırmızı yazılarla yüzleşti.
Çözüm:
- 1. Adım: Eş sesli (sesteş) sözcükler, yazılışları aynı olduğu halde anlamları tamamen farklı olan sözcüklerdir. 🎭
- 2. Adım: A seçeneğinde su üstünde ilerlemek, B seçeneğinde insan yüzü (çehre), C seçeneğinde deri yüzmek anlamındadır. Aslında B, C ve D farklı alanlardadır ancak sesteş köken olarak incelenir. 🏊♂️
- 3. Adım: Detaylı incelersek; A seçeneğindeki "yüzmek" (suda hareket etmek) eylemi temel sesteş köküne dayanırken, C seçeneğindeki "deri yüzmek" de sesteşlik barındırır. B seçeneğinde ise organ anlamındadır. Sorunun temel amacı sesteşlik farkını ayırt etmektir.
- Doğru Cevap: Soru kökünün odaklandığı sesteşlik kuralı uygulanır.
Soru 8:
🚀 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Aşağıdaki görsel tasarım kartında sözcükler arasındaki anlam ilişkileri eşleştirilecektir:
1. Sert - Yumuşak (Zıt Anlam)
2. Siyah - Kara (Eş Anlam)
3. Yaş - Baş (Sesteş)
4. Akıllı - Uslu (Yakın Anlam)
Bu kart üzerindeki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
1. Sert - Yumuşak (Zıt Anlam)
2. Siyah - Kara (Eş Anlam)
3. Yaş - Baş (Sesteş)
4. Akıllı - Uslu (Yakın Anlam)
Bu kart üzerindeki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
Çözüm:
- 1. Adım: 1 numaralı eşleştirmede "Sert" ve "yumuşak" kelimeleri zıt anlamlıdır. Bilgi doğrudur. 📐
- 2. Adım: 2 numaralı eşleştirmede "Siyah" ve "kara" kelimeleri yazılışları farklı, anlamları aynı olan eş anlamlı sözcüklerdir. Bilgi doğrudur. 🖤
- 3. Adım: 3 numaralı eşleştirmede "Yaş" (ıslak / yıl) ve "baş" kelimeleri sesteş (eş sesli) kelimelerdir. Bilgi doğrudur. 💧
- 4. Adım: 4 numaralı eşleştirmede "Akıllı" ve "uslu" kelimeleri yakın anlamlı sözcükler olarak değerlendirilebilir ancak "yaş-baş" veya diğer temel ilişkiler bağlamında seçenekler taranır. Burada temel tanımlar kontrol edilir. ✅
- Doğru Cevap: Eşleştirme kuralları tam taranarak doğru seçenek bulunur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/6-sinif-turkce-sozcukte-anlam/sorular