💡 7. Sınıf Matematik: Rasyonel sayılar problemler konu anlatımlı Çözümlü Sorular
1
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
📌 Günlük Hayattan Örnek: Ahmet Bey, cebindeki paranın önce \(\frac{2}{5}\)'sini, daha sonra kalan paranın \(\frac{1}{3}\)'ini harcıyor. Ahmet Bey'in geriye 120 TL'si kaldığına göre, başlangıçta kaç TL'si vardı?
Çözüm ve Açıklama
Bu problemi çözmek için paranın tamamını rasyonel sayılarla ifade edelim:
Başlangıçtaki paraya 1 tam diyelim.
Harcanan ilk kısım: \(\frac{2}{5}\)
Kalan para: \(1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}\)
Kalan paranın \(\frac{1}{3}\)'i harcandığına göre ikinci harcama: \(\frac{3}{5} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{5}\)
Toplam harcanan para: \(\frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}\)
Geriye kalan para: \(1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}\)
Paranın tamamı (\(5\) parça): \(60 \times 5 = 300\) TL
✅ Sonuç: Ahmet Bey'in başlangıçta 300 TL'si vardır.
2
Çözümlü Soru
Orta Seviye
💡 Klasik Soru: Uzunluğu \(\frac{18}{5}\) metre olan bir kumaş, her biri \(\frac{3}{10}\) metre uzunluğunda eş parçalara ayrılacaktır. Bu kesim işlemi için kesim başına 4 saniye sürerken, her kesim arasında 2 saniye dinlenme molası verilmektedir. Kumaşın tamamının kesilmesi toplam kaç saniye sürer?
Çözüm ve Açıklama
Adım adım hesaplamamızı yapalım:
Parça sayısını bulmak için toplam uzunluğu bir parçanın uzunluğuna bölelim: \(\frac{18}{5} \div \frac{3}{10}\)
Kesirlerde bölme işlemi: \(\frac{18}{5} \times \frac{10}{3} = \frac{180}{15} = 12\) parça elde edilir.
12 parça kumaş elde etmek için 11 kez kesim yapılması gerekir (\( \text{Parça Sayısı} - 1 \)).
Kesim süresi: \(11 \times 4 = 44\) saniye.
Dinlenme molası sayısı kesim sayısından 1 eksiktir, yani \(11 - 1 = 10\) mola verilir.
Mola süresi: \(10 \times 2 = 20\) saniye.
Toplam geçen süre: \(44 + 20 = 64\) saniye.
✅ Sonuç: İşlem toplam 64 saniye sürmektedir.
3
Çözümlü Soru
Orta Seviye
📌 Günlük Hayattan Örnek: Bir otobüs şoförü, gideceği 360 kilometrelik yolun ilk olarak \(\frac{1}{4}\)'ini, ardından kalan yolun \(\frac{2}{3}\)'sini gitmiştir. Şoförün mola vermesi için geriye kaç kilometrelik yolu kalmıştır?
Çözüm ve Açıklama
Yol problemlerinde adım adım ilerleyelim:
Toplam yol: 360 km.
Gidilen ilk kısım: \(360 \times \frac{1}{4} = 90\) km.
Kalan yol: \(360 - 90 = 270\) km.
İkinci etapta gidilen yol (kalanın \(\frac{2}{3}\)'ü): \(270 \times \frac{2}{3} = 270 \div 3 \times 2 = 90 \times 2 = 180\) km.
Şimdiye kadar toplam gidilen yol: \(90 + 180 = 270\) km.
Geriye kalan yol: \(360 - 270 = 90\) km.
✅ Sonuç: Şoförün gitmesi gereken 90 km yolu kalmıştır.
4
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
🚀 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Bir sütçü, kapasitesi 60 litre olan tamamen dolu süt bidonundaki sütün önce \(\frac{3}{10}\)'ünü 1 litrelik şişelere, daha sonra kalanın \(\frac{1}{3}\)'ini 2 litrelik şişelere dolduruyor. Buna göre bu işlem sonunda bidonda kaç litre süt kalmıştır?
Çözüm ve Açıklama
Süt miktarındaki değişimleri rasyonel sayılarla takip edelim:
Başlangıçtaki süt miktarı: 60 litre.
Şişelere doldurulan ilk süt: \(60 \times \frac{3}{10} = 18\) litre.
Bidonda kalan süt: \(60 - 18 = 42\) litre.
İkinci aşamada harcanan süt (kalanın \(\frac{1}{3}\)'ü): \(42 \times \frac{1}{3} = 14\) litre.
Bidonda son durumda kalan süt: \(42 - 14 = 28\) litre.
✅ Sonuç: Bidonda geriye 28 litre süt kalmıştır.
5
Çözümlü Soru
Orta Seviye
💡 Klasik Soru: Hangi sayının \(\frac{3}{4}\)'ünün \(\frac{2}{5}\)'si, aynı sayının \(\frac{1}{2}\)'sinin 6 eksiğine eşittir?
Çözüm ve Açıklama
Bilinmeyen sayıya x diyelim ve denklemi kuralım:
Sayının \(\frac{3}{4}\)'ünün \(\frac{2}{5}\)'si: \(x \times \frac{3}{4} \times \frac{2}{5} = x \times \frac{6}{20} = x \times \frac{3}{10}\)
Aynı sayının \(\frac{1}{2}\)'sinin 6 eksiği: \(\frac{x}{2} - 6\)
\(\frac{2x}{10} = 6\) ise \(2x = 60\) ve \(x = 30\) bulunur.
✅ Sonuç: Aradığımız sayı 30'dur.
6
Çözümlü Soru
Orta Seviye
📌 Günlük Hayattan Örnek: İçinde bir miktar su bulunan 72 litrelik bir deponun \(\frac{1}{3}\)'i doludur. Depoya dakikada \(\frac{7}{2}\) litre su akıtan musluk açılıyor ve aynı anda depomuzun altındaki başka bir musluk dakikada \(\frac{1}{2}\) litre su akıtarak boşaltıyor. Musluklar aynı anda açıldıktan 4 dakika sonra depoda kaç litre su olur?
Çözüm ve Açıklama
Su akış hızlarını ve depo miktarını hesaplayalım:
Deponun başlangıçtaki dolu kısmı: \(72 \times \frac{1}{3} = 24\) litre.
Giren su miktarı dakikada \(\frac{7}{2}\) litre, çıkan su miktarı dakikada \(\frac{1}{2}\) litredir.
Depodaki net değişim hızı (dakikadaki net miktar): \(\frac{7}{2} - \frac{1}{2} = \frac{6}{2} = 3\) litre/dakika (su artmaktadır).
4 dakikada depoya giren net su miktarı: \(4 \times 3 = 12\) litre.
4 dakika sonra depodaki toplam su: Başlangıçtaki su + Eklenen net su = \(24 + 12 = 36\) litre.
✅ Sonuç: 4 dakika sonunda depoda 36 litre su bulunur.
7
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
🚀 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Bir tarla sahibi, tarlasının \(\frac{2}{5}\)'sine domates, kalan kısmının \(\frac{1}{3}\)'ine biber ve en son kalan kısmına ise patates ekmiştir. Patates ekili alan 120 dönüm olduğuna göre, tarlanın tamamı kaç dönümdür?
Domates ekildikten sonra kalan kısım: \(1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}\)
Biber ekilen kısım (kalanın \(\frac{1}{3}\)'ü): \(\frac{3}{5} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{5}\)
Domates ve biberin toplam kapladığı alan: \(\frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}\)
Patates için kalan alan: \(1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}\)
Patates ekili alan 120 dönüm olduğuna göre, tarlanın \(\frac{2}{5}\)'si 120 dönümdür.
Tarlanın beşte biri (\(120 \div 2\)): 60 dönüm.
Tarlanın tamamı (\(60 \times 5\)): 300 dönüm.
✅ Sonuç: Tarlanın tamamı 300 dönümdür.
8
Çözümlü Soru
Orta Seviye
💡 Klasik Soru: Bir öğrenci, elindeki çözmesi gereken test kitaplarındaki soruların ilk hafta \(\frac{3}{8}\)'ünü, ikinci hafta ise kalan soruların \(\frac{2}{5}\)'sini çözmüştür. Çözülmemiş 135 soru kaldığına göre, başlangıçta toplam kaç soru vardır?
Çözüm ve Açıklama
Soru sayılarını adım adım takip edelim:
Soruların tamamı 1 tamdır.
Birinci hafta çözülen kısım: \(\frac{3}{8}\)
Kalan soru oranı: \(1 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}\)
İkinci hafta çözülen kısım (kalanın \(\frac{2}{5}\)'si): \(\frac{5}{8} \times \frac{2}{5} = \frac{2}{8}\) (veya sadeleştirirsek \(\frac{1}{4}\))
İki haftada toplam çözülen soru oranı: \(\frac{3}{8} + \frac{2}{8} = \frac{5}{8}\)
Geriye kalan çözülmemiş soru oranı: \(1 - \frac{5}{8} = \frac{3}{8}\)
Soruların \(\frac{3}{8}\)'i 135'e eşittir.
Bir parça (\(135 \div 3\)): 45 soru.
Soruların tamamı (\(45 \times 8\)): 360 soru.
✅ Sonuç: Başlangıçta toplam 360 soru vardır.
7. Sınıf Matematik: Rasyonel sayılar problemler konu anlatımlı Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Günlük Hayattan Örnek: Ahmet Bey, cebindeki paranın önce \(\frac{2}{5}\)'sini, daha sonra kalan paranın \(\frac{1}{3}\)'ini harcıyor. Ahmet Bey'in geriye 120 TL'si kaldığına göre, başlangıçta kaç TL'si vardı?
Çözüm:
Bu problemi çözmek için paranın tamamını rasyonel sayılarla ifade edelim:
Başlangıçtaki paraya 1 tam diyelim.
Harcanan ilk kısım: \(\frac{2}{5}\)
Kalan para: \(1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}\)
Kalan paranın \(\frac{1}{3}\)'i harcandığına göre ikinci harcama: \(\frac{3}{5} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{5}\)
Toplam harcanan para: \(\frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}\)
Geriye kalan para: \(1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}\)
Paranın tamamı (\(5\) parça): \(60 \times 5 = 300\) TL
✅ Sonuç: Ahmet Bey'in başlangıçta 300 TL'si vardır.
Soru 2:
💡 Klasik Soru: Uzunluğu \(\frac{18}{5}\) metre olan bir kumaş, her biri \(\frac{3}{10}\) metre uzunluğunda eş parçalara ayrılacaktır. Bu kesim işlemi için kesim başına 4 saniye sürerken, her kesim arasında 2 saniye dinlenme molası verilmektedir. Kumaşın tamamının kesilmesi toplam kaç saniye sürer?
Çözüm:
Adım adım hesaplamamızı yapalım:
Parça sayısını bulmak için toplam uzunluğu bir parçanın uzunluğuna bölelim: \(\frac{18}{5} \div \frac{3}{10}\)
Kesirlerde bölme işlemi: \(\frac{18}{5} \times \frac{10}{3} = \frac{180}{15} = 12\) parça elde edilir.
12 parça kumaş elde etmek için 11 kez kesim yapılması gerekir (\( \text{Parça Sayısı} - 1 \)).
Kesim süresi: \(11 \times 4 = 44\) saniye.
Dinlenme molası sayısı kesim sayısından 1 eksiktir, yani \(11 - 1 = 10\) mola verilir.
Mola süresi: \(10 \times 2 = 20\) saniye.
Toplam geçen süre: \(44 + 20 = 64\) saniye.
✅ Sonuç: İşlem toplam 64 saniye sürmektedir.
Soru 3:
📌 Günlük Hayattan Örnek: Bir otobüs şoförü, gideceği 360 kilometrelik yolun ilk olarak \(\frac{1}{4}\)'ini, ardından kalan yolun \(\frac{2}{3}\)'sini gitmiştir. Şoförün mola vermesi için geriye kaç kilometrelik yolu kalmıştır?
Çözüm:
Yol problemlerinde adım adım ilerleyelim:
Toplam yol: 360 km.
Gidilen ilk kısım: \(360 \times \frac{1}{4} = 90\) km.
Kalan yol: \(360 - 90 = 270\) km.
İkinci etapta gidilen yol (kalanın \(\frac{2}{3}\)'ü): \(270 \times \frac{2}{3} = 270 \div 3 \times 2 = 90 \times 2 = 180\) km.
Şimdiye kadar toplam gidilen yol: \(90 + 180 = 270\) km.
Geriye kalan yol: \(360 - 270 = 90\) km.
✅ Sonuç: Şoförün gitmesi gereken 90 km yolu kalmıştır.
Soru 4:
🚀 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Bir sütçü, kapasitesi 60 litre olan tamamen dolu süt bidonundaki sütün önce \(\frac{3}{10}\)'ünü 1 litrelik şişelere, daha sonra kalanın \(\frac{1}{3}\)'ini 2 litrelik şişelere dolduruyor. Buna göre bu işlem sonunda bidonda kaç litre süt kalmıştır?
Çözüm:
Süt miktarındaki değişimleri rasyonel sayılarla takip edelim:
Başlangıçtaki süt miktarı: 60 litre.
Şişelere doldurulan ilk süt: \(60 \times \frac{3}{10} = 18\) litre.
Bidonda kalan süt: \(60 - 18 = 42\) litre.
İkinci aşamada harcanan süt (kalanın \(\frac{1}{3}\)'ü): \(42 \times \frac{1}{3} = 14\) litre.
Bidonda son durumda kalan süt: \(42 - 14 = 28\) litre.
✅ Sonuç: Bidonda geriye 28 litre süt kalmıştır.
Soru 5:
💡 Klasik Soru: Hangi sayının \(\frac{3}{4}\)'ünün \(\frac{2}{5}\)'si, aynı sayının \(\frac{1}{2}\)'sinin 6 eksiğine eşittir?
Çözüm:
Bilinmeyen sayıya x diyelim ve denklemi kuralım:
Sayının \(\frac{3}{4}\)'ünün \(\frac{2}{5}\)'si: \(x \times \frac{3}{4} \times \frac{2}{5} = x \times \frac{6}{20} = x \times \frac{3}{10}\)
Aynı sayının \(\frac{1}{2}\)'sinin 6 eksiği: \(\frac{x}{2} - 6\)
\(\frac{2x}{10} = 6\) ise \(2x = 60\) ve \(x = 30\) bulunur.
✅ Sonuç: Aradığımız sayı 30'dur.
Soru 6:
📌 Günlük Hayattan Örnek: İçinde bir miktar su bulunan 72 litrelik bir deponun \(\frac{1}{3}\)'i doludur. Depoya dakikada \(\frac{7}{2}\) litre su akıtan musluk açılıyor ve aynı anda depomuzun altındaki başka bir musluk dakikada \(\frac{1}{2}\) litre su akıtarak boşaltıyor. Musluklar aynı anda açıldıktan 4 dakika sonra depoda kaç litre su olur?
Çözüm:
Su akış hızlarını ve depo miktarını hesaplayalım:
Deponun başlangıçtaki dolu kısmı: \(72 \times \frac{1}{3} = 24\) litre.
Giren su miktarı dakikada \(\frac{7}{2}\) litre, çıkan su miktarı dakikada \(\frac{1}{2}\) litredir.
Depodaki net değişim hızı (dakikadaki net miktar): \(\frac{7}{2} - \frac{1}{2} = \frac{6}{2} = 3\) litre/dakika (su artmaktadır).
4 dakikada depoya giren net su miktarı: \(4 \times 3 = 12\) litre.
4 dakika sonra depodaki toplam su: Başlangıçtaki su + Eklenen net su = \(24 + 12 = 36\) litre.
✅ Sonuç: 4 dakika sonunda depoda 36 litre su bulunur.
Soru 7:
🚀 Yeni Nesil Beceri Temelli Soru: Bir tarla sahibi, tarlasının \(\frac{2}{5}\)'sine domates, kalan kısmının \(\frac{1}{3}\)'ine biber ve en son kalan kısmına ise patates ekmiştir. Patates ekili alan 120 dönüm olduğuna göre, tarlanın tamamı kaç dönümdür?
Domates ekildikten sonra kalan kısım: \(1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}\)
Biber ekilen kısım (kalanın \(\frac{1}{3}\)'ü): \(\frac{3}{5} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{5}\)
Domates ve biberin toplam kapladığı alan: \(\frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}\)
Patates için kalan alan: \(1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}\)
Patates ekili alan 120 dönüm olduğuna göre, tarlanın \(\frac{2}{5}\)'si 120 dönümdür.
Tarlanın beşte biri (\(120 \div 2\)): 60 dönüm.
Tarlanın tamamı (\(60 \times 5\)): 300 dönüm.
✅ Sonuç: Tarlanın tamamı 300 dönümdür.
Soru 8:
💡 Klasik Soru: Bir öğrenci, elindeki çözmesi gereken test kitaplarındaki soruların ilk hafta \(\frac{3}{8}\)'ünü, ikinci hafta ise kalan soruların \(\frac{2}{5}\)'sini çözmüştür. Çözülmemiş 135 soru kaldığına göre, başlangıçta toplam kaç soru vardır?
Çözüm:
Soru sayılarını adım adım takip edelim:
Soruların tamamı 1 tamdır.
Birinci hafta çözülen kısım: \(\frac{3}{8}\)
Kalan soru oranı: \(1 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8}\)
İkinci hafta çözülen kısım (kalanın \(\frac{2}{5}\)'si): \(\frac{5}{8} \times \frac{2}{5} = \frac{2}{8}\) (veya sadeleştirirsek \(\frac{1}{4}\))
İki haftada toplam çözülen soru oranı: \(\frac{3}{8} + \frac{2}{8} = \frac{5}{8}\)
Geriye kalan çözülmemiş soru oranı: \(1 - \frac{5}{8} = \frac{3}{8}\)