🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Fiilde yapı, söz sanatları, deyimler ve atasözleri, metin türleri, metinle ilgili sorular, hikaye unsurları Çözümlü Sorular
7. Sınıf Türkçe: Fiilde yapı, söz sanatları, deyimler ve atasözleri, metin türleri, metinle ilgili sorular, hikaye unsurları Çözümlü Sorular
Soru 1:
📝 Aşağıdaki cümlelerde altı çizili fiillerin yapılarını (basit, türemiş, birleşik) belirleyiniz.
- Annem bahçedeki çiçekleri suladı.
- Kitaplarını masaya bırakıverdi.
- Her sabah erken kalkarız.
Çözüm:
Bu soruda fiillerin yapılarını belirlerken, fiilin köküne ve aldığı eklere dikkat etmeliyiz. 👇
- 1. "suladı" fiili:
- Kökü "su" (isim köküdür). "Su" isminden "-la" yapım eki alarak "sula-" fiili türemiştir. Daha sonra bilinen geçmiş zaman eki "-dı" almıştır.
- 💡 İsim kökünden fiil türediği için bu fiil türemiş fiildir.
- 2. "bırakıverdi" fiili:
- "Bırakmak" ve "vermek" fiillerinin birleşmesiyle oluşmuştur. "-ıver" eki, tezlik birleşik fiili oluşturan bir ektir.
- 💡 Bu fiil, kurallı birleşik fiillerden olan tezlik birleşik fiilidir. Dolayısıyla birleşik fiildir.
- 3. "kalkarız" fiili:
- Kökü "kalk-" (fiil köküdür). Herhangi bir yapım eki almamıştır, sadece geniş zaman eki "-ar" ve şahıs eki "-ız" almıştır.
- 💡 Yapım eki almadığı için bu fiil basit fiildir.
Soru 2:
✍️ Aşağıdaki dizelerde yer alan söz sanatlarını bularak açıklayınız.
"Rüzgar, fısıldayarak geçti ağaçların arasından,
Sanki gizli bir sırrı anlatıyordu toprağa."
Sanki gizli bir sırrı anlatıyordu toprağa."
Çözüm:
Bu dizelerdeki söz sanatlarını adım adım inceleyelim:
- 1. "Rüzgar, fısıldayarak geçti..." cümlesinde:
- Rüzgarın "fısıldaması", insana ait bir özelliktir. Rüzgara bu özellik verilerek kişileştirme (teşhis) sanatı yapılmıştır.
- 💡 Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki varlıklara insan özelliklerinin verilmesidir.
- 2. "...Sanki gizli bir sırrı anlatıyordu toprağa." cümlesinde:
- Rüzgarın "sır anlatması" da insana özgü bir eylemdir. Bu da yine kişileştirme (teşhis) sanatına örnektir.
Soru 3:
📚 "Ayağını yorganına göre uzat." atasözüyle, "Gözden düşmek." deyiminin anlamlarını açıklayarak birer cümlede kullanınız.
Çözüm:
Deyimler ve atasözleri, dilimize zenginlik katan önemli unsurlardır. Anlamlarını ve kullanımlarını öğrenelim:
- 1. "Ayağını yorganına göre uzat." (Atasözü)
- Anlamı: Kişinin harcamalarını, gelirine ve imkanlarına göre yapması gerektiğini, bütçesini aşmamasını öğütleyen bir atasözüdür. Tutumlu olmayı ve haddini bilmeyi ifade eder.
- Cümle İçinde Kullanımı: "Babam, her zaman ayağımızı yorganımıza göre uzatmamızı, gereksiz harcamalardan kaçınmamızı öğütlerdi."
- 2. "Gözden düşmek." (Deyim)
- Anlamı: Bir kimsenin, bir başkasının veya bir topluluğun gözündeki değerini, itibarını kaybetmesi, sevilmemeye başlanması demektir.
- Cümle İçinde Kullanımı: "Son yaptığı hatalardan sonra, müdürün gözünden düştü ve terfi şansını kaybetti."
Soru 4:
📖 Aşağıdaki metin hangi türe örnektir? Açıklayınız.
"Bugün sabah erkenden kalktım. Pencereden dışarı baktığımda bembeyaz bir kar örtüsüyle karşılaştım. Dışarı çıkıp kardan adam yapmak için can atıyordum. Annemle birlikte kalın giysilerimizi giyip bahçeye çıktık. Kardan adamımızı yaparken çok eğlendik."
Çözüm:
Verilen metni inceleyerek türünü belirleyelim:
- Metinde bir olay (kar yağması, kardan adam yapılması) anlatılmaktadır.
- Kişiler (ben, annem) bulunmaktadır.
- Yer (bahçe), zaman (bugün sabah) gibi unsurlar belirtilmiştir.
- Olaylar bir oluş sırasına göre aktarılmıştır.
- Metinde bir hikaye anlatımı, bir öyküleme söz konusudur.
Soru 5:
🌳 Aşağıdaki hikaye metnini okuyunuz ve ardından gelen soruları cevaplayınız.
"Küçük Elif, her yaz tatilinde babaannesinin köyüne giderdi. Bu yaz da yine aynı heyecanla yola çıktı. Köyde onu bekleyen en güzel şey, yemyeşil bahçeleri ve bahçedeki yaşlı dut ağacıydı. Elif, dut ağacının altına oturup saatlerce kitap okur, hayallere dalardı. Bir gün, ağacın tepesinden gelen bir ses duydu. Minik bir kuş yuvasından düşmüş, yardım bekliyordu. Elif kuşu alıp yuvaya geri koydu. Bu olaydan sonra Elif, doğayı daha çok sevmeye başladı."
- Metnin ana fikri nedir?
- Hikayenin kahramanları kimlerdir?
- Olay nerede ve ne zaman geçmektedir?
- Metinde geçen olay nedir?
Çözüm:
Hikaye unsurlarını ve metinle ilgili soruları adım adım cevaplayalım:
- 1. Metnin ana fikri:
- 💡 Metin, Elif'in bir kuşa yardım etmesiyle doğayı daha çok sevmesini anlatıyor. Bu durum, insan ve doğa arasındaki bağı ve bir canlıya yapılan yardımın insanda yarattığı olumlu değişimi vurguluyor.
- ✅ Ana fikir: Doğaya ve canlılara yardım etmek, insanı doğayla daha güçlü bağlar kurmaya ve onu daha çok sevmeye yöneltir.
- 2. Hikayenin kahramanları:
- Hikayenin merkezindeki kişi Elif'tir. Ayrıca Elif'in babaannesi ve düşen minik kuş da hikayenin diğer kahramanlarıdır.
- 3. Olay nerede ve ne zaman geçmektedir?
- Yer: Elif'in babaannesinin köyündeki yemyeşil bahçeler ve yaşlı dut ağacının altı.
- Zaman: Her yaz tatilinde gerçekleşen bir durum ve hikayedeki özel olay "bir gün" yaşanıyor.
- 4. Metinde geçen olay:
- Elif'in her yaz babaannesinin köyüne gitmesi, dut ağacının altında vakit geçirmesi ve bir gün yuvadan düşen minik bir kuşa yardım ederek onu yuvasına geri koymasıdır. Bu olay sonucunda Elif'in doğayı daha çok sevmesi de olayın bir sonucudur.
Soru 6:
✍️ Aşağıdaki cümlelerde geçen birleşik fiillerin türlerini (yardımcı eylemle kurulan, kurallı birleşik, anlamca kaynaşmış) belirleyiniz.
- Bu soruyu hemen çözebildim.
- Ona yardım ettim.
- Beni görünce şaşırdı.
Çözüm:
Birleşik fiillerin oluşum biçimleri farklılık gösterir. Her bir fiili analiz edelim:
- 1. "çözebildim" fiili:
- "Çözmek" fiiline "-ebilmek" yeterlilik fiili getirilerek oluşturulmuştur.
- 💡 Bu fiil, kurallı birleşik fiillerden olan yeterlilik birleşik fiilidir.
- 2. "yardım ettim" fiili:
- "Yardım" (isim) sözcüğü ile "etmek" (yardımcı eylem) fiilinin birleşmesiyle oluşmuştur.
- 💡 Bu fiil, yardımcı eylemle kurulan birleşik fiildir. ("olmak, etmek, kılmak, eylemek, buyurmak" yardımcı eylemlerdir.)
- 3. "şaşırdı" fiili:
- "Şaşmak" fiili, zamanla anlamını yitirerek veya bir isimle birleşerek yeni bir anlam kazanmış ve kalıplaşmıştır. (Aslında "şaşmak"tan türemiştir ama günlük dilde "şaşırmak" olarak tek kelime gibi kullanılır ve "şaş-ır-mak" şeklinde türemiş gibi görünse de, bazı kaynaklarda "şaş-" kökünden gelen ve anlamca kaynaşmış gibi kabul edilen bir fiildir. 7. sınıf seviyesinde bu tür fiiller genellikle "anlamca kaynaşmış" kategorisine girer.)
- 💡 Bu fiil, anlamca kaynaşmış birleşik fiildir. (Mesela "vazgeçmek", "başvurmak" gibi fiiller de bu gruba girer.)
Soru 7:
☀️ "Sabah uyandığımda güneş, odamın perdesinden içeri süzülerek bana 'Günaydın!' dedi." cümlesinde hangi söz sanatı vardır? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu cümlede günlük hayatta sıkça rastladığımız bir söz sanatı kullanılmıştır. İnceleyelim:
- 1. "Güneş, odamın perdesinden içeri süzülerek bana 'Günaydın!' dedi." cümlesinde:
- "Güneş" insan dışı bir varlıktır. Ona "Günaydın!" deme eylemi gibi bir konuşma özelliği verilmiştir.
- Ayrıca, güneşin "Günaydın demesi" insana ait bir özellik olduğu için kişileştirme (teşhis) sanatı da mevcuttur.
Soru 8:
😔 "Ayşe, sınavdan düşük not alınca çok üzüldü. Ailesi onu teselli etmek için 'Üzülme kızım, önemli olan ders çıkarmak.' dedi. Ancak Ayşe, bu duruma o kadar içerlemişti ki kimsenin sözünü dinlemiyordu. O an için dünyası başına yıkılmıştı."
Bu metinde Ayşe'nin durumunu en iyi ifade eden deyim veya atasözü aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Bu metinde Ayşe'nin durumunu en iyi ifade eden deyim veya atasözü aşağıdakilerden hangisi olabilir?
- Etekleri zil çalmak
- Gözünden yaş akmak
- Dünyası başına yıkılmak
- Pireyi deve yapmak
Çözüm:
Ayşe'nin yaşadığı durumu en iyi anlatan ifadeyi bulalım:
- Metinde Ayşe'nin sınavdan düşük not aldığı için çok üzüldüğü, kimsenin sözünü dinlemediği ve durumun onu derinden etkilediği anlatılıyor. "O an için dünyası başına yıkılmıştı" ifadesi, bu yoğun üzüntüyü ve çaresizliği vurguluyor.
- Şıkları inceleyelim:
- A) Etekleri zil çalmak: Çok sevinmek anlamına gelir. Ayşe'nin durumuyla çelişir.
- B) Gözünden yaş akmak: Ağlamak anlamına gelir. Üzüntüyü ifade eder ancak metindeki "dünyası başına yıkılmak" kadar derin bir çaresizliği ve yıkımı anlatmaz.
- C) Dünyası başına yıkılmak: Büyük bir felaketle karşılaşmış gibi çok üzülmek, çaresiz kalmak anlamına gelir. Metindeki Ayşe'nin durumunu ve hislerini tam olarak karşılar. Zaten metnin içinde de bu ifade kullanılmıştır.
- D) Pireyi deve yapmak: Küçük bir olayı büyütmek, abartmak anlamına gelir. Ayşe'nin üzüntüsü gerçek bir durumdan kaynaklanmaktadır, abartma söz konusu değildir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/7-sinif-turkce-fiilde-yapi-soz-sanatlari-deyimler-ve-atasozleri-metin-turleri-metinle-ilgili-sorular-hikaye-unsurlari/sorular