🎓 8. Sınıf (LGS)
📚 8. Sınıf Türkçe
💡 8. Sınıf Türkçe: Cümlenin Ögeleri Çözümlü Sorular
8. Sınıf Türkçe: Cümlenin Ögeleri Çözümlü Sorular
Soru 1:
Aşağıdaki cümlede yüklem ve özneyi doğru belirleyiniz.
"Sabah erkenden kuşlar cıvıl cıvıl ötüyordu."
"Sabah erkenden kuşlar cıvıl cıvıl ötüyordu."
Çözüm:
💡 Cümlenin ögelerini bulurken ilk adım her zaman yüklemi bulmaktır.
📌 İkinci adım ise yükleme "kim?" veya "ne?" sorularını sorarak özneyi bulmaktır.
📌 İkinci adım ise yükleme "kim?" veya "ne?" sorularını sorarak özneyi bulmaktır.
- 👉 Yüklem: "ötüyordu" (Yargıyı bildiren sözcüktür.)
- 👉 Özne: "Kim ötüyordu?" veya "Ne ötüyordu?" sorusunun cevabı "kuşlar"dır.
Soru 2:
Aşağıdaki cümlenin öge dizilişini doğru sıralayınız.
"Annem, dün akşam bize çok lezzetli bir yemek hazırladı."
"Annem, dün akşam bize çok lezzetli bir yemek hazırladı."
Çözüm:
💡 Cümlenin ögelerini sırasıyla yüklem, özne, nesne, dolaylı tümleç, zarf tümleci olarak buluruz.
📌 Tamlamaları ve edat gruplarını ayırmamaya dikkat etmek önemlidir.
📌 Tamlamaları ve edat gruplarını ayırmamaya dikkat etmek önemlidir.
- 👉 Yüklem: "hazırladı" (Cümlenin yargısı.)
- 👉 Özne: "Kim hazırladı?" ➡️ "Annem"
- 👉 Zarf Tümleci: "Ne zaman hazırladı?" ➡️ "dün akşam"
- 👉 Dolaylı Tümleç: "Kime hazırladı?" ➡️ "bize"
- 👉 Belirtisiz Nesne: "Ne hazırladı?" ➡️ "çok lezzetli bir yemek" (Sıfat tamlaması olduğu için ayrılmaz.)
Soru 3:
"Deniz kenarındaki küçük bir kulübede huzurlu bir yaşam sürüyordu."
Yukarıdaki cümlede aşağıdaki ögelerden hangisi yoktur?
a) Özne
b) Yüklem
c) Belirtili Nesne
d) Dolaylı Tümleç
Yukarıdaki cümlede aşağıdaki ögelerden hangisi yoktur?
a) Özne
b) Yüklem
c) Belirtili Nesne
d) Dolaylı Tümleç
Çözüm:
💡 Bu tür sorularda tüm ögeleri tek tek bulmak ve olmayan ögeyi işaretlemek gerekir.
📌 Gizli özne de bir ögedir, bu yüzden gözden kaçırılmamalıdır.
✅ Doğru Cevap: c) Belirtili Nesne
📌 Gizli özne de bir ögedir, bu yüzden gözden kaçırılmamalıdır.
- 👉 Yüklem: "sürüyordu" (Yargı.)
- 👉 Özne: "Kim sürüyordu?" ➡️ "(O)" (Gizli özne.)
- 👉 Dolaylı Tümleç: "Nerede sürüyordu?" ➡️ "Deniz kenarındaki küçük bir kulübede" (Yer tamlayıcısı.)
- 👉 Belirtisiz Nesne: "Ne sürüyordu?" ➡️ "huzurlu bir yaşam"
✅ Doğru Cevap: c) Belirtili Nesne
Soru 4:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "zarf tümleci" farklı bir soruya cevap vermektedir?
a) Hızlıca koşarak otobüse yetişti.
b) Akşamları mutlaka kitap okurum.
c) Çok yorulduğu için erken uyudu.
d) Soruları dikkatlice çözdü.
a) Hızlıca koşarak otobüse yetişti.
b) Akşamları mutlaka kitap okurum.
c) Çok yorulduğu için erken uyudu.
d) Soruları dikkatlice çözdü.
Çözüm:
💡 Zarf tümleçleri "nasıl?", "ne zaman?", "niçin?", "ne kadar?", "nereye?" gibi sorulara cevap verir.
📌 Her bir şıkta zarf tümlecinin hangi soruya cevap verdiğini bulalım.
✅ Doğru Cevap: b) Akşamları mutlaka kitap okurum.
📌 Her bir şıkta zarf tümlecinin hangi soruya cevap verdiğini bulalım.
- 👉 a) "Hızlıca koşarak" ➡️ Nasıl yetişti? (Durum zarfı)
- 👉 b) "Akşamları" ➡️ Ne zaman okurum? (Zaman zarfı)
- 👉 c) "Çok yorulduğu için" ➡️ Niçin uyudu? (Sebep zarfı)
- 👉 d) "Dikkatlice" ➡️ Nasıl çözdü? (Durum zarfı)
✅ Doğru Cevap: b) Akşamları mutlaka kitap okurum.
Soru 5:
"Modern şehir hayatının getirdiği stres, insanları doğaya daha fazla yaklaştırıyor."
Bu cümlenin temel ögeleri (özne ve yüklem) hangi seçenekte doğru verilmiştir?
a) Stres - yaklaştırıyor
b) Modern şehir hayatının getirdiği stres - yaklaştırıyor
c) İnsanları - yaklaştırıyor
d) Doğaya - yaklaştırıyor
Bu cümlenin temel ögeleri (özne ve yüklem) hangi seçenekte doğru verilmiştir?
a) Stres - yaklaştırıyor
b) Modern şehir hayatının getirdiği stres - yaklaştırıyor
c) İnsanları - yaklaştırıyor
d) Doğaya - yaklaştırıyor
Çözüm:
💡 Yeni nesil sorularda özneler veya nesneler genellikle birden fazla kelimeden oluşan söz öbekleri şeklinde karşımıza çıkar. Bu öbekleri ayırmamak esastır.
📌 Yüklem ve özneyi bulurken tamlamalara dikkat etmeliyiz.
📌 Yüklem ve özneyi bulurken tamlamalara dikkat etmeliyiz.
- 👉 Yüklem: "yaklaştırıyor" (Cümlenin yargısı.)
- 👉 Özne: "Kim yaklaştırıyor?" veya "Ne yaklaştırıyor?" sorusunun cevabı "Modern şehir hayatının getirdiği stres" ifadesidir. Bu bir sıfat tamlaması içinde yer alan isim tamlamasıdır ve bir bütün olarak özneyi oluşturur.
Soru 6:
"O, her zaman çevresindeki insanlara yardım etmeyi seven, iyiliksever bir insandı."
Bu cümledeki yüklem aşağıdakilerden hangisidir?
a) insandı
b) iyiliksever bir insandı
c) yardım etmeyi seven, iyiliksever bir insandı
d) her zaman çevresindeki insanlara yardım etmeyi seven, iyiliksever bir insandı
Bu cümledeki yüklem aşağıdakilerden hangisidir?
a) insandı
b) iyiliksever bir insandı
c) yardım etmeyi seven, iyiliksever bir insandı
d) her zaman çevresindeki insanlara yardım etmeyi seven, iyiliksever bir insandı
Çözüm:
💡 İsim cümlelerinde yüklem bazen tek bir kelime olabileceği gibi, sıfat tamlaması, isim tamlaması veya edat grubu gibi bir söz öbeği de olabilir.
📌 Bu cümlede yüklem bir sıfat tamlaması ve fiilimsi grubuyla genişletilmiştir.
📌 Bu cümlede yüklem bir sıfat tamlaması ve fiilimsi grubuyla genişletilmiştir.
- 👉 Cümle bir isim cümlesidir ve yüklemi "insandı" sözcüğüdür. Ancak bu sözcük, kendisinden önceki sıfatlarla ve fiilimsi grubuyla birlikte bir sıfat tamlaması oluşturur.
- 👉 "Nasıl bir insandı?" sorusuna cevap veren "iyiliksever bir insan" ve "her zaman çevresindeki insanlara yardım etmeyi seven" ifadeleri yüklemin bir parçasıdır ve ondan ayrılamaz.
Soru 7:
"Yaşlı adam, bahçesindeki kurumuş ağaçları büyük bir özenle budadı."
Bu cümlede aşağıdaki ögelerden hangisi yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) görevindedir?
a) Yaşlı adam
b) bahçesindeki kurumuş ağaçları
c) büyük bir özenle
d) cümlede yer tamlayıcısı yoktur
Bu cümlede aşağıdaki ögelerden hangisi yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) görevindedir?
a) Yaşlı adam
b) bahçesindeki kurumuş ağaçları
c) büyük bir özenle
d) cümlede yer tamlayıcısı yoktur
Çözüm:
💡 Yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) "kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden, nereye, nerede, nereden" sorularına cevap verir.
📌 Cümledeki her bir ögeyi bulup, hangisinin bu sorulara cevap verdiğini kontrol edelim.
✅ Doğru Cevap: d) cümlede yer tamlayıcısı yoktur
📌 Cümledeki her bir ögeyi bulup, hangisinin bu sorulara cevap verdiğini kontrol edelim.
- 👉 Yüklem: "budadı"
- 👉 Özne: "Kim budadı?" ➡️ "Yaşlı adam"
- 👉 Belirtili Nesne: "Neyi budadı?" ➡️ "bahçesindeki kurumuş ağaçları"
- 👉 Zarf Tümleci: "Nasıl budadı?" ➡️ "büyük bir özenle"
✅ Doğru Cevap: d) cümlede yer tamlayıcısı yoktur
Soru 8:
"Uzun ve yorucu bir günün sonunda, küçük bir kasabanın sakin sokaklarında huzuru buldu."
Bu cümledeki ögelerin doğru sıralanışı hangi seçenekte verilmiştir?
a) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem
b) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Özne - Yüklem
c) Dolaylı Tümleç - Zarf Tümleci - Nesne - Yüklem
d) Özne - Dolaylı Tümleç - Zarf Tümleci - Yüklem
Bu cümledeki ögelerin doğru sıralanışı hangi seçenekte verilmiştir?
a) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem
b) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Özne - Yüklem
c) Dolaylı Tümleç - Zarf Tümleci - Nesne - Yüklem
d) Özne - Dolaylı Tümleç - Zarf Tümleci - Yüklem
Çözüm:
💡 Cümledeki her bir ögeyi doğru sorularla bulmak ve sıralamak önemlidir. Özellikle gizli özneyi unutup şıklarda aramamak gerekir.
📌 Öge tespiti yaparken söz öbeklerini ayırmadan bir bütün olarak ele almalıyız.
✅ Doğru Cevap: a) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem
📌 Öge tespiti yaparken söz öbeklerini ayırmadan bir bütün olarak ele almalıyız.
- 👉 Yüklem: "buldu"
- 👉 Özne: "Kim buldu?" ➡️ "(O)" (Gizli özne olduğu için öge sıralamasında gösterilmez.)
- 👉 Zarf Tümleci: "Ne zaman buldu?" ➡️ "Uzun ve yorucu bir günün sonunda"
- 👉 Dolaylı Tümleç: "Nerede buldu?" ➡️ "küçük bir kasabanın sakin sokaklarında"
- 👉 Belirtili Nesne: "Neyi buldu?" ➡️ "huzuru"
✅ Doğru Cevap: a) Zarf Tümleci - Dolaylı Tümleç - Nesne - Yüklem
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/8-sinif-turkce-cumlenin-ogeleri/sorular