🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Biyoloji
💡 9. Sınıf Biyoloji: 2. Dönem 1. Yazılı Çözümlü Sorular
9. Sınıf Biyoloji: 2. Dönem 1. Yazılı Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan temel birimler, büyükten küçüğe doğru doğru sıralanmıştır. Buna göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu sıralamayı doğru bir şekilde vermektedir?
A) Alem, Şube, Sınıf, Takım, Familya, Cins, Tür
B) Tür, Cins, Familya, Takım, Sınıf, Şube, Alem
C) Alem, Sınıf, Şube, Takım, Familya, Cins, Tür
D) Tür, Cins, Familya, Sınıf, Takım, Şube, Alem
E) Alem, Şube, Takım, Sınıf, Familya, Cins, Tür
A) Alem, Şube, Sınıf, Takım, Familya, Cins, Tür
B) Tür, Cins, Familya, Takım, Sınıf, Şube, Alem
C) Alem, Sınıf, Şube, Takım, Familya, Cins, Tür
D) Tür, Cins, Familya, Sınıf, Takım, Şube, Alem
E) Alem, Şube, Takım, Sınıf, Familya, Cins, Tür
Çözüm:
✅ Doğru cevap A seçeneğidir. Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan hiyerarşik birimler, en geniş kapsamlı olandan en özel olana doğru şu şekilde sıralanır:
- 👉 Alem (Kingdom)
- 👉 Şube (Phylum)
- 👉 Sınıf (Class)
- 👉 Takım (Order)
- 👉 Familya (Family)
- 👉 Cins (Genus)
- 👉 Tür (Species)
Soru 2:
💡 Bilimsel adlandırmada (binominal nomenklatür) iki kelime kullanılır. İlk kelime canlının cins adını, ikinci kelime ise tür adını tamamlayan tanımlayıcı bir eki belirtir. Aşağıdaki bilimsel adlardan hangisi yanlış yazılmıştır?
A) Felis leo
B) Canis familiaris
C) Homo sapiens
D) Pinus nigra
E) Pisum sativum
A) Felis leo
B) Canis familiaris
C) Homo sapiens
D) Pinus nigra
E) Pisum sativum
Çözüm:
✅ Doğru cevap E seçeneğidir. Bilimsel adlandırmada tür adını oluşturan iki kelimeden birincisi (cins adı) her zaman büyük harfle başlar, ikincisi (tanımlayıcı ad) ise her zaman küçük harfle başlar. Her iki kelime de italik yazılır.
- 👉 A, B, C ve D seçeneklerindeki adlandırmalar (Felis leo, Canis familiaris, Homo sapiens, Pinus nigra) doğru yazılmıştır.
- 👉 E seçeneğinde verilen Pisum sativum ifadesinde, tür adını tamamlayan ikinci kelime (sativum) küçük harfle başlaması gerekirken, bu formatta doğru yazılmış gibi görünüyor. Soruda bir hata oluşmuş. Ancak, bilimsel adlandırmada eğer bir hata olsaydı, genellikle ilk kelimenin küçük harfle başlaması veya ikinci kelimenin büyük harfle başlaması şeklinde olurdu. Bu soruyu "E seçeneğindeki adlandırma, kurala uygun olarak yazılmıştır. Diğerleri de kurala uygundur. Soruda bir yanlışlık var." şeklinde düzeltmeliyim.
Yeniden ele alalım: Bir isimde hata olmalı. Eğer tüm seçenekler doğru yazılmışsa, soru hatalıdır.
Örnekleri tekrar kontrol ediyorum: A) Felis leo (Doğru) B) Canis familiaris (Doğru) C) Homo sapiens (Doğru) D) Pinus nigra (Doğru) E) Pisum sativum (Doğru) Soruyu yeniden düzenleyerek bir hata oluşturmalıyım. Yeni E seçeneği: felis domesticus (Yanlış, cins adı küçük harfle başlamış). Yeni E seçeneği: Canis Lupus (Yanlış, tür tanımlayıcı adı büyük harfle başlamış). Yeni E seçeneği: Homo Sapiens (Yanlış, tür tanımlayıcı adı büyük harfle başlamış). Hadi E seçeneğini felis domesticus yapalım.
Düzeltilmiş Soru Metni ve Çözüm: [TEXT] 💡 Bilimsel adlandırmada (binominal nomenklatür) iki kelime kullanılır. İlk kelime canlının cins adını, ikinci kelime ise tür adını tamamlayan tanımlayıcı bir eki belirtir. Aşağıdaki bilimsel adlardan hangisi yanlış yazılmıştır?
A) Felis leo
B) Canis familiaris
C) Homo sapiens
D) Pinus nigra
E) felis domesticus [SOLUTION] ✅ Doğru cevap E seçeneğidir. Bilimsel adlandırmada tür adını oluşturan iki kelimeden birincisi (cins adı) her zaman büyük harfle başlar, ikincisi (tanımlayıcı ad) ise her zaman küçük harfle başlar. Her iki kelime de italik yazılır.
- 👉 A, B, C ve D seçeneklerindeki adlandırmalar (Felis leo, Canis familiaris, Homo sapiens, Pinus nigra) kurallara uygun olarak doğru yazılmıştır.
- 👉 E seçeneğinde verilen felis domesticus adlandırmasında, cins adı olan "felis" kelimesi küçük harfle başlamıştır. Bilimsel adlandırma kurallarına göre cins adı her zaman büyük harfle başlamalıdır (Felis domesticus şeklinde olmalıydı). Bu nedenle E seçeneği yanlış yazılmıştır.
Soru 3:
📌 Aşağıda verilen özelliklerden hangisi, Bitkiler âlemi ve Mantarlar âlemi üyeleri için ortak bir özellik değildir?
A) Hücre duvarına sahip olma
B) Çok hücreli türler içerme
C) Kloroplast taşıma
D) Sabit (hareketsiz) yaşam sürme
E) Eşeyli ve eşeysiz üreme gösterebilme
A) Hücre duvarına sahip olma
B) Çok hücreli türler içerme
C) Kloroplast taşıma
D) Sabit (hareketsiz) yaşam sürme
E) Eşeyli ve eşeysiz üreme gösterebilme
Çözüm:
✅ Doğru cevap C seçeneğidir. Bitkiler ve Mantarlar âlemleri arasındaki farklar ve ortak özellikler şunlardır:
- 👉 Hücre duvarına sahip olma: Hem bitkiler (selülozdan yapılı) hem de mantarlar (kitinden yapılı) hücre duvarına sahiptir. Bu ortak bir özelliktir.
- 👉 Çok hücreli türler içerme: Bitkiler âleminin tüm üyeleri çok hücrelidir. Mantarlar âleminde de şapkalı mantarlar gibi çok hücreli türler bulunur (maya mantarları tek hücreli olsa da). Bu da ortak bir özelliktir.
- 👉 Kloroplast taşıma: Bitkiler, fotosentez yapabilmek için kloroplast organelini taşır. Ancak mantarlar heterotrof canlılar olup kloroplast taşımazlar ve fotosentez yapmazlar. Bu nedenle kloroplast taşıma, ortak bir özellik değildir.
- 👉 Sabit (hareketsiz) yaşam sürme: Hem bitkilerin çoğu hem de mantarların çoğu bulundukları yere bağlı, sabit (sesil) bir yaşam sürerler. Bu ortak bir özelliktir.
- 👉 Eşeyli ve eşeysiz üreme gösterebilme: Hem bitkiler hem de mantarlar, türlerine göre eşeyli ve/veya eşeysiz üreme yöntemlerini kullanabilirler. Bu da ortak bir özelliktir.
Soru 4:
Bir bilim insanı, yeni keşfettiği bir canlı türünü gözlemlemiştir. Bu canlının özellikleri şunlardır:
A) Bakteriler
B) Protistler
C) Mantarlar
D) Bitkiler
E) Hayvanlar
- ➡️ Çok hücrelidir.
- ➡️ Hücre duvarı yoktur.
- ➡️ Heterotrof beslenir (kendi besinini üretemez).
- ➡️ Aktif hareket edebilir.
- ➡️ Sinir sistemi ve kas sistemi gibi özelleşmiş dokulara sahiptir.
A) Bakteriler
B) Protistler
C) Mantarlar
D) Bitkiler
E) Hayvanlar
Çözüm:
✅ Doğru cevap E seçeneğidir. Verilen özellikleri inceleyelim:
- 👉 Çok hücrelilik: Bakteriler tek hücrelidir. Protistler çoğunlukla tek hücreli, bazıları koloniler halinde yaşar. Mantarların çoğu ve Bitkiler ile Hayvanlar çok hücrelidir.
- 👉 Hücre duvarı olmaması: Bakterilerde (peptidoglikan), Mantarlarda (kitin) ve Bitkilerde (selüloz) hücre duvarı bulunur. Protistlerin bazılarında vardır, bazılarında yoktur. Hayvan hücrelerinde ise hücre duvarı bulunmaz.
- 👉 Heterotrof beslenme: Bakterilerin bazıları, Protistlerin bazıları, Mantarların hepsi ve Hayvanların hepsi heterotroftur. Bitkiler ise ototroftur.
- 👉 Aktif hareket: Bakterilerin bazıları, Protistlerin çoğu ve Hayvanların çoğu aktif hareket edebilir. Mantarlar ve Bitkiler genellikle sabittir.
- 👉 Özelleşmiş dokular (sinir, kas): Bu özellik sadece Hayvanlar âlemine özgüdür ve diğer âlemlerde bu düzeyde bir doku özelleşmesi gözlenmez (basit sinir sistemleri veya kas benzeri yapılar bazı protistlerde bulunsa da, tam anlamıyla sinir ve kas sistemi hayvanlara aittir).
Soru 5:
🦠 Grip virüsü, her yıl milyonlarca insanı etkileyen ve ciddi hastalıklara yol açabilen bir mikroorganizmadır. Grip virüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Canlı hücre dışında kristalize halde bulunabilir.
B) Metabolik faaliyetlerini gerçekleştirmek için konak hücreye ihtiyaç duyar.
C) Hücresel yapıya sahiptir ve organel bulundurur.
D) Genetik materyali (DNA veya RNA) vardır.
E) Zorunlu hücre içi parazitidir.
A) Canlı hücre dışında kristalize halde bulunabilir.
B) Metabolik faaliyetlerini gerçekleştirmek için konak hücreye ihtiyaç duyar.
C) Hücresel yapıya sahiptir ve organel bulundurur.
D) Genetik materyali (DNA veya RNA) vardır.
E) Zorunlu hücre içi parazitidir.
Çözüm:
✅ Doğru cevap C seçeneğidir. Virüsler, canlılar âlemlerinde özel bir yere sahiptir ve bazı temel özellikleri şunlardır:
- 👉 Canlı hücre dışında kristalize halde bulunabilir: Virüsler, canlı bir hücre bulamadıklarında kristal yapıda kalabilir ve bu halde uzun süre canlılık özelliklerini göstermezler. Bu doğrudur.
- 👉 Metabolik faaliyetlerini gerçekleştirmek için konak hücreye ihtiyaç duyar: Virüslerin kendi ribozomları, enzimleri veya ATP üretim mekanizmaları yoktur. Bu nedenle çoğalmak ve metabolik faaliyetlerini sürdürmek için mutlaka bir konak hücrenin (bakteri, bitki, hayvan hücresi) sistemlerini kullanmak zorundadırlar. Bu doğrudur.
- 👉 Hücresel yapıya sahiptir ve organel bulundurur: Virüsler, hücre zarı, sitoplazma ve organelleri olan gerçek bir hücresel yapıya sahip değildir. Sadece bir protein kılıf (kapsit) ile çevrili genetik materyalden (DNA veya RNA) oluşurlar. Bu ifade yanlıştır.
- 👉 Genetik materyali (DNA veya RNA) vardır: Tüm virüslerin genetik bilgiyi taşıyan DNA veya RNA molekülü bulunur. Bu doğrudur.
- 👉 Zorunlu hücre içi parazitidir: Yukarıda bahsedildiği gibi, virüsler yaşamlarını sürdürmek ve çoğalmak için mutlaka canlı bir hücrenin içine girmek zorundadırlar. Bu nedenle zorunlu hücre içi parazitleridir. Bu doğrudur.
Soru 6:
Aşağıdaki canlı âlemlerinden hangisi, hem tek hücreli hem de çok hücreli türleri barındırır ve üyelerinin çoğu tatlı su, tuzlu su veya nemli topraklarda yaşar?
A) Bakteriler
B) Arkeler
C) Protistler
D) Mantarlar
E) Bitkiler
A) Bakteriler
B) Arkeler
C) Protistler
D) Mantarlar
E) Bitkiler
Çözüm:
✅ Doğru cevap C seçeneğidir. Canlı âlemlerinin genel özelliklerini gözden geçirelim:
- 👉 Bakteriler ve Arkeler: Bu âlemlerin üyeleri sadece tek hücrelidir.
- 👉 Protistler: Bu âlem, amip, öglena, paramesyum gibi tek hücreli canlıları ve algler gibi hem tek hücreli hem de koloni oluşturan veya çok hücreli türleri barındırır. Üyelerinin çoğu sucul ortamlarda yaşar.
- 👉 Mantarlar: Maya mantarları tek hücreli olsa da, çoğu mantar (şapkalı mantarlar gibi) çok hücrelidir. Ancak Protistler kadar geniş bir sucul yaşam çeşitliliği göstermezler.
- 👉 Bitkiler: Bu âlemin üyelerinin tamamı çok hücrelidir.
Soru 7:
🌳 Bir çam ağacı ve bir elma ağacı aynı familyada yer almazlar. Ancak ikisi de Bitkiler âleminde sınıflandırılır. Bu durum, sınıflandırma birimleri arasındaki hangi ilişkiyi gösterir?
A) Alemden türe doğru gidildikçe canlı çeşitliliği artar.
B) Aynı âlemde bulunan canlılar, farklı şubelerde yer alabilir.
C) Akrabalık derecesi, aynı familyada olmaktan daha üst düzeyde aynı âlemde olmayı gerektirir.
D) Ortak özellikler, türden aleme doğru gidildikçe azalır.
E) Aynı familyada olmayan canlılar, aynı takımda da bulunamaz.
A) Alemden türe doğru gidildikçe canlı çeşitliliği artar.
B) Aynı âlemde bulunan canlılar, farklı şubelerde yer alabilir.
C) Akrabalık derecesi, aynı familyada olmaktan daha üst düzeyde aynı âlemde olmayı gerektirir.
D) Ortak özellikler, türden aleme doğru gidildikçe azalır.
E) Aynı familyada olmayan canlılar, aynı takımda da bulunamaz.
Çözüm:
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
- 👉 Sınıflandırma birimleri (Alem, Şube, Sınıf, Takım, Familya, Cins, Tür) hiyerarşik bir yapıya sahiptir.
- 👉 Çam ağacı ve elma ağacının aynı âlemde (Bitkiler âlemi) olması, bu âlemin altında daha küçük ve özel gruplara ayrıldığını gösterir.
- 👉 Aynı âlemde yer alan canlılar, âlemin altındaki daha spesifik kategorilerde (şube, sınıf, takım, familya, cins, tür) farklılaşabilirler. Çam ağacı "Açık Tohumlular" şubesine, elma ağacı ise "Kapalı Tohumlular" şubesine aittir.
- 👉 Bu durum, aynı âlemdeki canlıların farklı şubelerde yer alabileceğini açıkça göstermektedir.
- 👉 A seçeneği yanlıştır, alemden türe gidildikçe canlı çeşitliliği değil, benzerlik ve akrabalık artar.
- 👉 C seçeneği yanlıştır, akrabalık derecesi, aynı alemde olmaktan daha üst düzeyde aynı familyada olmayı değil, aynı türde olmayı gerektirir.
- 👉 D seçeneği yanlıştır, ortak özellikler türden aleme doğru gidildikçe azalır, artmaz.
- 👉 E seçeneği yanlıştır, aynı familyada olmayan canlılar aynı takımda bulunabilirler. Örneğin, kedi ve köpek farklı familyalarda (Felidae ve Canidae) olsalar da aynı takımda (Carnivora - Etçiller) yer alırlar.
Soru 8:
🧬 Bir bakteri hücresi ve bir hayvan hücresi karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi her ikisinde de bulunan bir yapı veya özellik değildir?
A) Ribozom
B) Hücre zarı
C) Sitoplazma
D) Mitokondri
E) Genetik materyal (DNA)
A) Ribozom
B) Hücre zarı
C) Sitoplazma
D) Mitokondri
E) Genetik materyal (DNA)
Çözüm:
✅ Doğru cevap D seçeneğidir. Bakteri ve hayvan hücrelerinin karşılaştırması şöyledir:
- 👉 Ribozom: Hem prokaryot (bakteri) hem de ökaryot (hayvan) hücrelerde protein sentezinden sorumlu organel olan ribozom bulunur. Bu ortaktır.
- 👉 Hücre zarı: Tüm canlı hücrelerde, hücreyi dış ortamdan ayıran ve madde alışverişini kontrol eden hücre zarı bulunur. Bu ortaktır.
- 👉 Sitoplazma: Hücre zarının içini dolduran ve organelleri barındıran yarı akışkan madde olan sitoplazma, tüm canlı hücrelerde bulunur. Bu ortaktır.
- 👉 Mitokondri: Mitokondri, ökaryot hücrelerde bulunan ve hücresel solunum ile ATP üreten zarlı bir organeldir. Bakteriler prokaryot olduğu için zarlı organelleri (mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum vb.) bulunmaz. Bu nedenle mitokondri, her ikisinde de bulunan bir yapı değildir.
- 👉 Genetik materyal (DNA): Tüm canlı hücrelerin kalıtsal bilgisini taşıyan genetik materyal (DNA) bulunur. Bakterilerde sitoplazmada, hayvan hücrelerinde çekirdekte bulunur. Bu ortaktır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-biyoloji-2-donem-1-yazili/sorular