🪄 Sınav/Test Üret
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Edebiyat

📄 9. Sınıf Edebiyat: Ses bilgisi Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. \(f, s, t, k, ç, ş, h, p\) ünsüzleri Türkçedeki sert ünsüzlerdir.

2. Ünsüz yumuşaması kuralına göre sert ünsüzle biten bir kelimeye ünlüyle başlayan ek gelince ünsüz sertleşir.

3. Bekle-yor kelimesinin bekliyor şekline dönüşmesi ünlü daralmasına örnektir.

4. Ulama yapılabilmesi için ilk kelimenin ünsüzle bitmesi, ikinci kelimenin ünlüyle başlaması gerekir.

5. His-etmek birleşirken hissetmek olması ünlü türemesine örnektir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Sert ünsüzle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzle başlayan ek gelince ekin başındaki ünsüzün sertleşmesine denir.
2. İki ünlü arasına giren \(y, s, n, r\) harflerine harfleri adı verilir.
3. Kelime sonundaki \(p, ç, t, k\) ünsüzlerinin ünlüyle başlayan ek alınca \(b, c, d, g, ğ\) harflerine dönüşmesine denir.
4. Şehir-i kelimesinin şehri şeklinde yazılması olayıdır.
5. Dudak ünsüzü olan \(b\) harfinin kendinden önceki \(n\) harfini \(m\) harfine dönüştürmesine denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Sert ünsüzle biten kelimeye gelen ekin sertleşmesi (Örn: Simit-çi).
« Geniş ünlülerin \(-yor\) ekinin etkisiyle daralması (Örn: İzle-yor -> İzliyor).
« \(k\) ünsüzüyle biten kelimelere \(-cik\) eki gelince \(k\) harfinin kaybolması.
« Tek heceli kelimelere \(-cik\) eki gelince araya yeni bir ünlü girmesi (Örn: Az-ı-cık).
« Ünsüzle biten kelimenin ünlüyle başlayan kelimeye bağlanarak okunması.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Gidiyor kelimesinin kökünde gerçekleşen ses olayının adını yazınız.

2. Küçücük kelimesindeki ses olayını belirtiniz.

3. Yavaşça kelimesinde hangi ses olayı vardır?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına örnek bir kullanım vardır?

2. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünlü düşmesi vardır?

3. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?

5. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünlü daralması görülür?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Kayboldu kelimesinde meydana gelen ses olaylarını açıklayarak yazınız.

2. Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralını tanımlayarak iki adet örnek veriniz.

3. Anlıyor ve Başlıyor kelimelerindeki ses olayını nedenleriyle birlikte açıklayınız.