🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Fizik
💡 9. Sınıf Fizik: Grafik Çözümlü Sorular
9. Sınıf Fizik: Grafik Çözümlü Sorular
Soru 1:
Bir hareketlinin zamana bağlı konum grafiği şekildeki gibidir. Hareketli hangi zaman aralıklarında durmaktadır? 🚶♂️
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=2'ye kadar sabit bir konumda, t=2'den t=4'e kadar artan bir konumda, t=4'ten t=6'ya kadar tekrar sabit bir konumda ve t=6'dan t=8'e kadar azalan bir konumda ilerliyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=2'ye kadar sabit bir konumda, t=2'den t=4'e kadar artan bir konumda, t=4'ten t=6'ya kadar tekrar sabit bir konumda ve t=6'dan t=8'e kadar azalan bir konumda ilerliyor.)
Çözüm:
Grafikte hareketlinin konumu, zamanla değişmiyorsa hareketli duruyor demektir. 📌
- t = 0 ile t = 2 saniye aralığı: Bu aralıkta hareketlinin konumu sabittir. Bu nedenle hareketli durmaktadır.
- t = 2 ile t = 4 saniye aralığı: Bu aralıkta hareketlinin konumu artmaktadır, yani hareket etmektedir.
- t = 4 ile t = 6 saniye aralığı: Bu aralıkta hareketlinin konumu sabittir. Bu nedenle hareketli durmaktadır.
- t = 6 ile t = 8 saniye aralığı: Bu aralıkta hareketlinin konumu azalmaktadır, yani hareket etmektedir.
Soru 2:
Bir aracın hız-zaman grafiği verilmiştir. Aracın 0-4 saniye aralığında aldığı yol kaç metredir? 🚗💨
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=4'e kadar sabit bir hızla 10 m/s'de ilerliyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=4'e kadar sabit bir hızla 10 m/s'de ilerliyor.)
Çözüm:
Hız-zaman grafiğinde, zaman ekseni ile grafik arasındaki alan, hareketlinin aldığı yolu verir. 💡
- Grafik, t=0'dan t=4 saniyeye kadar sabit bir hız olan 10 m/s'yi göstermektedir.
- Bu aralıkta alınan yol, bir dikdörtgenin alanına eşittir.
- Dikdörtgenin kenar uzunlukları: zaman aralığı (4 s) ve hız (10 m/s).
- Alınan yol = Hız × Zaman
- Alınan yol = \( 10 \, \text{m/s} \times 4 \, \text{s} \)
- Alınan yol = \( 40 \, \text{m} \)
Soru 3:
İvme-zaman grafiği verilen bir cismin 0-3 saniye aralığındaki hız değişimi nedir? 🚀
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen ivme (m/s²) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar sabit bir ivme olan 2 m/s²'de ilerliyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen ivme (m/s²) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar sabit bir ivme olan 2 m/s²'de ilerliyor.)
Çözüm:
İvme-zaman grafiğinde, zaman ekseni ile grafik arasındaki alan, hızdaki değişimi verir. 📊
- Grafik, t=0'dan t=3 saniyeye kadar sabit bir ivme olan 2 m/s²'yi göstermektedir.
- Bu aralıkta hız değişimi, bir dikdörtgenin alanına eşittir.
- Dikdörtgenin kenar uzunlukları: zaman aralığı (3 s) ve ivme (2 m/s²).
- Hız değişimi = İvme × Zaman
- Hız değişimi = \( 2 \, \text{m/s}^2 \times 3 \, \text{s} \)
- Hız değişimi = \( 6 \, \text{m/s} \)
Soru 4:
Bir öğrenci, doğrusal bir yolda hareket eden bir bisikletlinin konum-zaman grafiğini çiziyor. Grafiğin ilk 5 saniyelik kısmı, bisikletlinin sabit bir hızla 20 metre ilerlediğini gösteriyor. Sonraki 5 saniyede ise bisikletli sabit bir konumda kalıyor. Bu bilgilere göre, bisikletlinin 0-10 saniye aralığındaki ortalama hızını hesaplayınız. 🚴♀️
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=5'e kadar 4 m/s hızla artan bir konum gösteriyor (0'dan 20'ye). t=5'ten t=10'a kadar ise konum 20 metrede sabit kalıyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=5'e kadar 4 m/s hızla artan bir konum gösteriyor (0'dan 20'ye). t=5'ten t=10'a kadar ise konum 20 metrede sabit kalıyor.)
Çözüm:
Ortalama hız, toplam yer değiştirmenin toplam zamana bölünmesiyle bulunur. 🧐
- İlk 5 saniyede yer değiştirme: Bisikletli 20 metre ilerlemiştir.
- Sonraki 5 saniyede yer değiştirme: Bisikletli sabit konumda kaldığı için yer değiştirmesi 0 metredir.
- Toplam yer değiştirme: \( 20 \, \text{m} + 0 \, \text{m} = 20 \, \text{m} \)
- Toplam zaman: \( 10 \, \text{s} \)
- Ortalama Hız = Toplam Yer Değiştirme / Toplam Zaman
- Ortalama Hız = \( \frac{20 \, \text{m}}{10 \, \text{s}} \)
- Ortalama Hız = \( 2 \, \text{m/s} \)
Soru 5:
Bir otobüsün hareketini gösteren hız-zaman grafiği aşağıdaki gibidir. Otobüsün ilk 10 saniyede ne kadar yol aldığını bulunuz. 🚌
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=5'e kadar 0'dan 10 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=5'ten t=10'a kadar ise 10 m/s sabit hız gösteriyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=5'e kadar 0'dan 10 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=5'ten t=10'a kadar ise 10 m/s sabit hız gösteriyor.)
Çözüm:
Hız-zaman grafiğindeki alan, alınan yolu verir. Bu grafikte iki farklı bölüm var. 🗺️
- 0-5 saniye aralığı: Bu aralıkta hız düzgün arttığı için alan bir üçgendir.
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} \)
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times 5 \, \text{s} \times 10 \, \text{m/s} \)
- Üçgenin alanı = \( 25 \, \text{m} \)
- 5-10 saniye aralığı: Bu aralıkta hız sabit olduğu için alan bir dikdörtgendir.
- Dikdörtgenin alanı = Taban × Yükseklik
- Dikdörtgenin alanı = \( 5 \, \text{s} \times 10 \, \text{m/s} \)
- Dikdörtgenin alanı = \( 50 \, \text{m} \)
- Toplam Alınan Yol: Üçgen alanı + Dikdörtgen alanı
- Toplam Alınan Yol = \( 25 \, \text{m} + 50 \, \text{m} \)
- Toplam Alınan Yol = \( 75 \, \text{m} \)
Soru 6:
Bir cismin konum-zaman grafiği şekildeki gibidir. Cismin 2. saniyedeki anlık hızı nedir? 🏃♂️
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'da konum 0'dan başlayıp, t=2'de konum 4'e, t=4'te konum 0'a ulaşan parabolik bir eğriyi temsil ediyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen konum (m) gösteriyor. Grafik, t=0'da konum 0'dan başlayıp, t=2'de konum 4'e, t=4'te konum 0'a ulaşan parabolik bir eğriyi temsil ediyor.)
Çözüm:
Konum-zaman grafiğinde anlık hız, grafiğin o noktadaki eğimine eşittir. Bu eğim, türev ile bulunur. Ancak 9. sınıfta türev kullanılmadığı için, eğimi yaklaşık olarak hesaplayacağız veya grafiğin şeklini yorumlayacağız. 🧐
- Grafik, cismin 0-2 saniye aralığında hızlandığını ve 2-4 saniye aralığında yavaşladığını gösteriyor.
- 2. saniye, grafiğin tepe noktasına yakın bir yerdedir ve eğimin sıfıra yaklaştığı veya en küçük olduğu yerlerden biridir.
- Bu tür parabolik grafiklerde, tepe noktasındaki eğim sıfırdır. Ancak bu grafik simetrik bir parabol gibi görünmüyor, daha çok bir eğri.
- Eğer grafik, \( x(t) = -t^2 + 4t \) şeklinde bir fonksiyonla temsil edilirse, 2. saniyedeki hızı bulmak için türev almamız gerekir: \( v(t) = \frac{dx}{dt} = -2t + 4 \).
- Bu durumda \( v(2) = -2(2) + 4 = 0 \) olurdu. Ancak grafik tam olarak bu şekilde olmayabilir.
- Daha basit bir yaklaşımla, eğer grafik 2. saniyede tepe noktasına ulaşıyorsa (maksimum konuma), o anda hız sıfırdır. Grafiğin betimlemesine göre 2. saniyede konum 4 metreye ulaşıyor ve sonra azalmaya başlıyor. Bu, 2. saniyede cismin yön değiştirdiğini ve hızının sıfır olduğunu gösterir.
Soru 7:
Bir hareketlinin hız-zaman grafiği verilmiştir. Hareketlinin 0-6 saniye aralığında ivmesi nedir? 📈
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar 0'dan 12 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=3'ten t=6'ya kadar ise 12 m/s sabit hız gösteriyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar 0'dan 12 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=3'ten t=6'ya kadar ise 12 m/s sabit hız gösteriyor.)
Çözüm:
İvme, hızdaki değişim oranını ifade eder. Hız-zaman grafiğinde ivme, grafiğin eğimine eşittir. 📏
- 0-3 saniye aralığı: Bu aralıkta hız düzgün arttığı için ivme sabittir ve grafiğin eğimine eşittir.
- Eğim = \( \frac{\Delta v}{\Delta t} \)
- Eğim = \( \frac{12 \, \text{m/s} - 0 \, \text{m/s}}{3 \, \text{s} - 0 \, \text{s}} \)
- Eğim = \( \frac{12 \, \text{m/s}}{3 \, \text{s}} \)
- Eğim = \( 4 \, \text{m/s}^2 \)
- 3-6 saniye aralığı: Bu aralıkta hız sabit olduğu için hız değişimi sıfırdır.
- Eğim = \( \frac{12 \, \text{m/s} - 12 \, \text{m/s}}{6 \, \text{s} - 3 \, \text{s}} \)
- Eğim = \( \frac{0 \, \text{m/s}}{3 \, \text{s}} \)
- Eğim = \( 0 \, \text{m/s}^2 \)
Soru 8:
Bir sporcu, parkurda koşarken hızını zamanla değiştiriyor. Sporcunun hız-zaman grafiği verilmiştir. Sporcunun 0-8 saniye aralığında yer değiştirmesi kaç metredir? 🏃♀️
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=4'e kadar 0'dan 8 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=4'ten t=6'ya kadar 8 m/s sabit hız, t=6'dan t=8'e kadar ise 8 m/s'den 0 m/s'ye düzgün azalan bir hız gösteriyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen hız (m/s) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=4'e kadar 0'dan 8 m/s'ye düzgün artan bir hız, t=4'ten t=6'ya kadar 8 m/s sabit hız, t=6'dan t=8'e kadar ise 8 m/s'den 0 m/s'ye düzgün azalan bir hız gösteriyor.)
Çözüm:
Hız-zaman grafiğinde, zaman ekseni ile grafik arasındaki alan, hareketlinin yer değiştirmesini verir. Bu grafikte üç farklı bölüm var. 🧩
- 0-4 saniye aralığı: Bu aralıkta hız düzgün arttığı için alan bir üçgendir.
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} \)
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times 4 \, \text{s} \times 8 \, \text{m/s} \)
- Üçgenin alanı = \( 16 \, \text{m} \)
- 4-6 saniye aralığı: Bu aralıkta hız sabit olduğu için alan bir dikdörtgendir.
- Dikdörtgenin alanı = Taban × Yükseklik
- Dikdörtgenin alanı = \( 2 \, \text{s} \times 8 \, \text{m/s} \)
- Dikdörtgenin alanı = \( 16 \, \text{m} \)
- 6-8 saniye aralığı: Bu aralıkta hız düzgün azaldığı için alan bir üçgendir.
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} \)
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times 2 \, \text{s} \times 8 \, \text{m/s} \)
- Üçgenin alanı = \( 8 \, \text{m} \)
- Toplam Yer Değiştirme: Üçgen alanı + Dikdörtgen alanı + Üçgen alanı
- Toplam Yer Değiştirme = \( 16 \, \text{m} + 16 \, \text{m} + 8 \, \text{m} \)
- Toplam Yer Değiştirme = \( 40 \, \text{m} \)
Soru 9:
Bir araba, düz bir yolda hareket ederken ivmesi zamanla değişmektedir. Araba için ivme-zaman grafiği verilmiştir. 5 saniye sonunda arabanın hızı nedir? (Başlangıç hızı 0 m/s kabul edilmiştir.) 🚗💨
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen ivme (m/s²) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar 0'dan 4 m/s²'ye düzgün artan bir ivme, t=3'ten t=5'e kadar ise 4 m/s² sabit ivme gösteriyor.)
(Grafik betimlemesi: Yatay eksen zaman (s), dikey eksen ivme (m/s²) gösteriyor. Grafik, t=0'dan t=3'e kadar 0'dan 4 m/s²'ye düzgün artan bir ivme, t=3'ten t=5'e kadar ise 4 m/s² sabit ivme gösteriyor.)
Çözüm:
İvme-zaman grafiğinde, zaman ekseni ile grafik arasındaki alan, hızdaki değişimi verir. Başlangıç hızı sıfır olduğundan, bu alan doğrudan son hızı verecektir. 💡
- 0-3 saniye aralığı: Bu aralıkta ivme düzgün arttığı için alan bir üçgendir.
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} \)
- Üçgenin alanı = \( \frac{1}{2} \times 3 \, \text{s} \times 4 \, \text{m/s}^2 \)
- Üçgenin alanı = \( 6 \, \text{m/s} \) (Bu, 3. saniyedeki hız değişimidir.)
- 3-5 saniye aralığı: Bu aralıkta ivme sabit olduğu için alan bir dikdörtgendir.
- Dikdörtgenin alanı = Taban × Yükseklik
- Dikdörtgenin alanı = \( 2 \, \text{s} \times 4 \, \text{m/s}^2 \)
- Dikdörtgenin alanı = \( 8 \, \text{m/s} \) (Bu, 3. ile 5. saniyeler arasındaki hız değişimidir.)
- Toplam Hız Değişimi: Üçgen alanı + Dikdörtgen alanı
- Toplam Hız Değişimi = \( 6 \, \text{m/s} + 8 \, \text{m/s} \)
- Toplam Hız Değişimi = \( 14 \, \text{m/s} \)
- Başlangıç hızı 0 m/s olduğundan, 5 saniye sonundaki hız 14 m/s'dir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-fizik-grafik/sorular