🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Atom Teorileri Ve Yapısı Çözümlü Sorular
9. Sınıf Kimya: Atom Teorileri Ve Yapısı Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Dalton Atom Teorisi: John Dalton, atomu içi dolu, bölünemez küreler olarak tanımlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi Dalton atom modelinin eksikliklerinden veya hatalarından biridir?
A) Atomun içi doludur.
B) Farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır.
C) Atomun yapısında elektron, proton ve nötron gibi alt tanecikler bulunur.
D) Aynı elementin bütün atomları özdeştir.
E) Bileşikler farklı tür atomların birleşmesiyle oluşur.
A) Atomun içi doludur.
B) Farklı elementlerin atomları birbirinden farklıdır.
C) Atomun yapısında elektron, proton ve nötron gibi alt tanecikler bulunur.
D) Aynı elementin bütün atomları özdeştir.
E) Bileşikler farklı tür atomların birleşmesiyle oluşur.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
- Dalton, dönemindeki imkansızlıklar nedeniyle atomun içi dolu ve bölünemez olduğunu öne sürmüştür.
- Ancak ilerleyen yıllarda yapılan keşiflerle atomun elektron, proton ve nötron gibi alt taneciklerden oluştuğu anlaşılmıştır.
- Bu durum Dalton modelinin en önemli eksikliklerindendir.
Soru 2:
📌 Atomun Alt Tanecikleri: Nötr bir X atomunun kütle numarası 35 ve elektron sayısı 17'dir. Buna göre, bu atomun nötron sayısı kaç tanedir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: 18
Çözüm Adımları:
- Nötr bir atomda Proton Sayısı (p) = Elektron Sayısı (e) eşitsizliği vardır (p = 17).
- Kütle Numarası (KN), proton sayısı ile nötron sayısının (n) toplamına eşittir: \(KN = p + n\).
- Verilenleri yerine koyarsak: \(35 = 17 + n\)
- İşlem yapıldığında nötron sayısı \(n = 35 - 17 = 18\) olarak bulunur.
Soru 3:
📌 İyon ve Elektron Alışverişi: \(X^{2-}\) iyonunun toplam elektron sayısı 10'dur. Buna göre, nötr X atomunun proton sayısı kaçtır?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: 8
Çözüm Adımları:
- İyon yükü ile elektron sayısının toplamı bize proton sayısını verir.
- Formülümüz: Proton Sayısı = Elektron Sayısı + İyon Yükü
- Değerleri yerine yazalım: Proton Sayısı = \(10 + (-2)\)
- Proton Sayısı = 8 olarak bulunur. Nötr atomda da proton sayısı ile elektron sayısı başlangıçta eşittir.
Soru 4:
📌 İzotop Tanecikler: Aşağıdaki tanecik çiftlerinden hangisi birbirinin izotopudur?
A) \(_{6}^{12}C\) ve \(_{7}^{14}N\)
B) \(_{1}^{1}H\) ve \(_{1}^{2}H\)
C) \(_{18}^{40}Ar\) ve \(_{20}^{40}Ca\)
D) \(_{7}^{14}N\) ve \(_{6}^{14}C\)
E) \(_{11}^{23}Na\) ve \(_{12}^{24}Mg\)
A) \(_{6}^{12}C\) ve \(_{7}^{14}N\)
B) \(_{1}^{1}H\) ve \(_{1}^{2}H\)
C) \(_{18}^{40}Ar\) ve \(_{20}^{40}Ca\)
D) \(_{7}^{14}N\) ve \(_{6}^{14}C\)
E) \(_{11}^{23}Na\) ve \(_{12}^{24}Mg\)
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: B
Çözüm Adımları:
- İzotop tanecik: Proton sayıları aynı, nötron sayıları (veya kütle numaraları) farklı olan atomlardır.
- A seçeneğinde elementler farklıdır (C ve N).
- B seçeneğinde verilen \(_{1}^{1}H\) ve \(_{1}^{2}H\) atomlarının proton sayıları aynı (1), kütle numaraları farklıdır (1 ve 2). Bu yüzden izotopdurlar.
Soru 5:
💡 Becer Temelli Soru: Bir fen bilgisi laboratuvarında öğretmen, öğrencilerine atom modellerini anlatırken üzümlü kek modeline benzeyen bir maket gösteriyor. Öğrencilerden bu modelin sahibi olan bilim insanını ve modelin temel iddiasını söylemelerini istiyor. Buna göre, öğrencilerin vermesi gereken doğru cevap aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: J. J. Thomson - Üzümlü Kek Modeli
Çözüm Adımları:
- J. J. Thomson, atomu pozitif yüklü bir küre olarak hayal etmiştir.
- Bu pozitif kürenin içerisinde negatif yüklü elektronların kekteki üzümler gibi gömülü olduğunu savunmuştur.
- Bu nedenle model tarihte Üzümlü Kek Modeli olarak adlandırılmıştır.
Soru 6:
🩺 Günlük Hayattan Örnek (Tıp ve Nükleer Kimya): Hastanelerin nükleer tıp bölümlerinde kanser tedavisinde veya tiroit hastalıklarının tanı ve tedavisinde radyoaktif izotoplar (örneğin İyot-131) yaygın olarak kullanılmaktadır. İyot-131 atomunun tıp alanında kullanılabilmesi ve normal iyot atomundan ayrılabilmesi hangi kavramla açıklanır?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: İzotop Atomlar
Çözüm Adımları:
- Doğada elementlerin farklı kütle numarasına sahip kararlı veya kararsız türleri bulunabilir.
- Proton sayıları aynı fakat nötron sayıları farklı olan bu atomlara izotop atomlar denir.
- Tıpta kullanılan radyoaktif maddeler genellikle özel izotoplardır ve vücuttaki izleme (tiroit tutulumu vb.) işlemlerinde bu özellikten yararlanılır.
Soru 7:
📌 İzoton ve İzoelektronik: \(_{11}^{23}Na^{+}\) iyonu ile X atomu izoelektronik taneciklerdir. Buna göre X atomunun elektron sayısı kaçtır?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: 10
Çözüm Adımları:
- İzoelektronik tanecikler: Elektron sayıları ve elektron dizilimleri aynı olan taneciklerdir.
- \(_{11}^{23}Na^{+}\) iyonunun proton sayısı 11'dir. İyon yükü +1 olduğundan elektron sayısı \(11 - 1 = 10\) olur.
- Bu iyon ile izoelektronik olan X atomunun da elektron sayısı 10 olmalıdır.
Soru 8:
💡 Becer Temelli Soru: Rutherford yaptığı alfa saçılması deneyi ile altın levhaya gönderdiği ışınların büyük bir kısmının sapmadan geçtiğini, çok küçük bir kısmının ise büyük açılarla geri yansıdığını gözlemlemiştir. Bu deney sonucunda Rutherford hangi bilimsel sonuca varmıştır?
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: Atomun büyük bir kısmı boşluktan ibarettir ve pozitif yükler çekirdek denilen küçük bir hacimde toplanmıştır.
Çözüm Adımları:
- Alfa ışınlarının çoğunun doğrudan geçmesi atomun içerisinde çok büyük boşluklar olduğunu kanıtlar.
- Işınların çok küçük bir kısmının geri yansıması ise pozitif yüklerin (protonların) ve kütlenin merkezde çok küçük bir hacimde yani çekirdekte toplandığını gösterir.
- Bu deney, modern çekirdekli atom modelinin temelini oluşturmuştur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-kimya-atom-teorileri-ve-yapisi/sorular