🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Denge buhar basıncı ve sıvıların özellikleri Çözümlü Sorular
9. Sınıf Kimya: Denge buhar basıncı ve sıvıların özellikleri Çözümlü Sorular
Soru 1:
🌡️ Aynı sıcaklıkta saf su ve alkol sıvıları için moleküller arası çekim kuvvetleri kıyaslandığında, alkolün moleküller arası çekim kuvvetinin sudan daha zayıf olduğu biliniyor. Buna göre, bu iki sıvının aynı sıcaklıktaki buhar basınçları arasındaki ilişki nasıldır?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Sıvıların moleküller arası çekim kuvveti arttıkça moleküllerin sıvıyı terk etmesi zorlaşır ve buhar basıncı azalır.
- Alkolün moleküller arası çekim kuvveti sudan daha zayıf olduğundan, alkol molekülleri gaz fazına daha kolay geçer.
- Bu nedenle aynı sıcaklıkta alkolün denge buhar basıncı, suyun denge buhar basıncından daha büyüktür.
Soru 2:
💧 Kapalı bir kapta bir miktar Saf X sıvısı, kendi buharı ile dengededir. Bu sistemde sıcaklık bir miktar artırıldığında sıvıdan buhara geçen molekül sayısı artmaktadır. Buna göre, sıcaklık artışının sistemin denge buhar basıncına ve sıvı miktarına etkisi ne olur?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Sıvıların denge buhar basıncı sadece üç şeye bağlıdır: Sıvının cinsi, sıcaklık ve safsızlık.
- Sıcaklık artırıldığında taneciklerin kinetik enerjisi artar ve daha fazla molekül buharlaşır. Bu durum denge buhar basıncını artırır.
- Buharlaşan molekül sayısı arttığı için kaptaki sıvı miktarı ise azalır.
Soru 3:
👕 Islak çamaşırların, sıcak ve rüzgarlı bir günde, soğuk ve rüzgarsız bir güne göre çok daha kısa sürede kuruması olayını sıvıların hangi özellikleri ile açıklayabiliriz? Günlük hayattan bu durumun temel sebebi nedir?
Çözüm:
✅ Günlük Hayat Açıklaması:
- Sıcaklığın artması sıvı moleküllerinin ortalama kinetik enerjisini artırır ve buharlaşma hızını yükseltir.
- Rüzgar ise çamaşır yüzeyindeki nemli havayı uzaklaştırarak yeni buharlaşmalara yer açar.
- Bu durum buharlaşma hızını artıran etkenlere güzel birer günlük yaşam örneğidir.
Soru 4:
🧪 Bir araştırmacı, deniz kenarında (1 atm basınçta) saf A sıvısını ısıtarak kaynama olayını gözlemliyor. Araştırmacı, sıvı kaynamaya başladığı anda sıvının buhar basıncının dış basınca eşit olduğunu, kaynama süresince sıcaklığın ve buhar basıncının sabit kaldığını tespit ediyor. Buna göre, kaynama anındaki buhar basıncı değeri kaç atmosferdir?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Kaynama, sıvının her yerinde buharlaşmanın olduğu ve buhar basıncının dış basınca eşitlendiği an gerçekleşir.
- Deniz kenarındaki dış basınç 1 atmosfer (atm) olarak kabul edilir.
- Sıvı kaynarken buhar basıncı dış basınca eşit olacağından, buhar basıncı da 1 atm değerindedir.
Soru 5:
🧊 Sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnci ifade eden viskozite kavramı günlük yaşamda sıklıkla karşımıza çıkar. Aynı sıcaklıkta bulunan bal ve su sıvıları için viskozite değerleri kıyaslandığında balın viskozitesinin sudan çok büyük olduğu bilinmektedir. Bu durumun sebebi nedir?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Viskozite, sıvıların akmaya karşı gösterdiği direnciliktir ve moleküller arası çekim kuvveti ile doğrudan ilişkilidir.
- Bal molekülleri arasındaki çekim kuvveti, su molekülleri arasındaki çekim kuvvetinden çok daha fazladır.
- Çekim kuvveti büyük olduğu için bal akmaya karşı daha çok direnç gösterir, yani viskozitesi büyüktür.
Soru 6:
🍳 Yaz aylarında asfalt yollara dökülen suyun bir süre sonra tamamen yok olması veya denizden çıkan bir kişinin rüzgarlı havada üşümesi olayları sıvıların hangi özelliği ile doğrudan ilgilidir? Açıklayınız.
Çözüm:
✅ Günlük Hayat Açıklaması:
- Asfalttaki suyun buharlaşması ve denizden çıkan kişinin üzerindeki suyun buharlaşması ısı alan (endotermik) olaylardır.
- Buharlaşma sırasında sıvı, çevresinden veya temas ettiği yüzeyden ısı çeker.
- Bu ısı alışverişi ortamın veya cildin sıcaklığının düşmesine (serinleme ve üşüme hissine) neden olur.
Soru 7:
🔍 Kapalı bir kapta, saf bir sıvı ile kendi buharı denge halindedir. Bu sistemde sıvının hacmi azaltılırsa veya sıcaklık sabit tutulup kabın hacmi artırılırsa denge buhar basıncı nasıl değişir?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Denge buhar basıncı sıvının miktarına (hacmine) ve kabın hacmine bağlı değildir.
- Sıcaklık sabit tutulduğu sürece, kabın hacmi veya sıvı miktarı değişse bile denge buhar basıncı değişmez, sabittir.
- Sadece sıcaklık değişimi veya safsızlık eklenmesi denge buhar basıncının değerini değiştirebilir.
Soru 8:
🌡️ Farklı kaplarda bulunan saf X, Y ve Z sıvılarına ait moleküller arası çekim kuvvetleri sırasıyla \(10\), \(25\) ve \(40\) birim olarak ölçülmüştür. Bu sıvılar aynı sıcaklıkta özdeş kaplara konulduğunda, buhar basınçları ve uçuculukları arasındaki ilişki nasıl olur?
Çözüm:
✅ Çözüm Adımları:
- Moleküller arası çekim kuvveti arttıkça uçuculuk ve buhar basıncı azalır.
- Çekim kuvvetleri sıralaması: Z > Y > X şeklindedir.
- Uçuculuk ve buhar basıncı sıralaması bunun tam tersi olur: X > Y > Z şeklinde gerçekleşir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-kimya-denge-buhar-basinci-ve-sivilarin-ozellikleri/sorular