📄 9. Sınıf Kimya: İyonik Bileşiklerin Lewis Yapısı Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

1. Ca atomunun değerlik elektron sayısı 2 olduğu için Lewis sembolü Ca:: şeklindedir. Cl atomunun değerlik elektron sayısı 7 olduğu için Lewis sembolü :Cl: şeklindedir (7 nokta).
2. Ca atomu kararlı hale gelmek için 2 elektron vermeye eğilimlidir ve \(Ca^{2+}\) katyonunu oluşturur. Bu durumda Ca'nın Lewis yapısında artık nokta gösterilmez.
3. Her bir Cl atomu kararlı hale gelmek için 1 elektron almaya eğilimlidir ve \(Cl^-\) anyonunu oluşturur. Bir Cl atomu 1 elektron aldığında etrafında 8 nokta olur ve \([:\text{Cl}:]^-\) şeklinde gösterilir.
4. Ca atomu 2 elektron verdiği için bu 2 elektronu 2 farklı Cl atomu almalıdır. Böylece \(Ca^{2+}\) ve iki adet \([:\text{Cl}:]^-\) iyonu oluşur.
5. İyonik bileşiğin Lewis yapısı \(Ca^{2+} [:Cl:]^- [:Cl:]^-\) veya daha yaygın olarak \(Ca^{2+} ([:Cl:]^-)_2\) şeklinde gösterilir.

💡 Çözüm Adımları:

1. Li'nin elektron dizilimi: 2)1. Değerlik elektron sayısı 1'dir. Li, 1 elektron vererek \(Li^+\) katyonunu oluşturur.
2. O'nun elektron dizilimi: 2)6. Değerlik elektron sayısı 6'dır. O, oktetini tamamlamak için 2 elektron alarak \(O^{2-}\) anyonunu oluşturur.
3. Bileşiğin elektriksel olarak nötr olması için Li'den gelen toplam pozitif yük ile O'dan gelen toplam negatif yük eşit olmalıdır. Oksijen 2 elektron aldığı için, bu 2 elektronu sağlamak üzere 2 adet Li atomu gerekir.
4. Bileşiğin formülü \(Li_2O\) olur.
5. Lewis yapısı: İki adet \(Li^+\) katyonu ve bir adet \([:\text{O}:]^{2-}\) anyonu yan yana gösterilir. \(Li^+\) iyonlarında nokta bulunmazken, \([:\text{O}:]^{2-}\) iyonunun etrafında 8 nokta bulunur ve köşeli parantez içinde yükü belirtilir. Yani: \(2Li^+ [:\text{O}:]^{2-}\).

💡 Çözüm Adımları:

1. Hata 1: Elektron paylaşımı göstermek yerine elektron transferini ihmal etmek. İyonik bileşiklerde elektronlar bir atomdan diğerine aktarılır, paylaşılmaz. Örneğin, NaCl'nin Lewis yapısını çizerken Na ile Cl arasında tek bir çizgi (kovalent bağ gibi) çizmek yerine, Na'nın elektronunu kaybedip \(Na^+\) olması ve Cl'nin bu elektronu alıp \([:\text{Cl}:]^-\) şeklinde gösterilmesi gerekir.
2. Hata 2: İyonların yüklerini ve köşeli parantezleri kullanmamak. İyonik bileşiklerin Lewis yapısında oluşan katyon ve anyonların yükleri mutlaka belirtilmeli ve anyonlar (bazen katyonlar da) köşeli parantez içine alınmalıdır. Bu, atomların iyon haline geldiğini ve elektron alışverişinin gerçekleştiğini gösterir. Örneğin, \(Mg^{2+}\) ve \([:\text{O}:]^{2-}\) yerine sadece Mg ve O atomlarını yan yana noktalarıyla göstermek yanlıştır.