🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Molekülün Lewis Yapısını Bulma Çözümlü Sorular
9. Sınıf Kimya: Molekülün Lewis Yapısını Bulma Çözümlü Sorular
Soru 1:
💡 H2 (Hidrojen Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (H: 1A Grubu)
Bu örnek, en basit kovalent bağlı moleküllerden biri olup, dublet kuralını anlamak için harikadır.
Bu örnek, en basit kovalent bağlı moleküllerden biri olup, dublet kuralını anlamak için harikadır.
Çözüm:
Hidrojen atomları arasındaki kovalent bağı gösteren Lewis yapısını adım adım çizelim:
H—H
📌 Gördüğümüz gibi, her çizgi bir çift (2) elektronu temsil eder.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Hidrojen (H) 1A grubunda olduğu için 1 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: İki H atomu olduğu için toplam değerlik elektron sayısı \( 1 + 1 = 2 \) elektron olur.
- 3️⃣ Bağ Oluşturma: İki H atomu arasında birer elektronlarını ortaklaşa kullanarak tekli bir kovalent bağ oluşur. Bu bağ, iki elektron içerir.
- 4️⃣ Oktet/Dublet Tamamlama: Her H atomu, bu ortaklaşa kullanılan 2 elektron sayesinde dubletini (kararlı hale geçmek için 2 elektron) tamamlamış olur.
H—H
📌 Gördüğümüz gibi, her çizgi bir çift (2) elektronu temsil eder.
Soru 2:
💡 Cl2 (Klor Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (Cl: 7A Grubu)
Bu örnek, oktet kuralının ve ortaklanmamış elektron çiftlerinin önemini gösterir.
Bu örnek, oktet kuralının ve ortaklanmamış elektron çiftlerinin önemini gösterir.
Çözüm:
Klor atomları arasındaki kovalent bağı gösteren Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Her Cl atomu, bir bağ elektron çifti ve üç ortaklanmamış elektron çifti olmak üzere toplam 8 elektronla oktetini tamamlamıştır.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Klor (Cl) 7A grubunda olduğu için 7 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: İki Cl atomu olduğu için toplam değerlik elektron sayısı \( 7 + 7 = 14 \) elektron olur.
- 3️⃣ Bağ Oluşturma: İki Cl atomu arasına önce tekli bir bağ (2 elektron) yerleştirilir. Kalan elektron sayısı \( 14 - 2 = 12 \) olur.
- 4️⃣ Oktet Tamamlama: Kalan 12 elektron, her bir Cl atomunun oktetini tamamlayacak şekilde (her Cl atomuna 6'şar elektron) ortaklanmamış elektron çiftleri olarak yerleştirilir. Her Cl atomunun bağ ile birlikte 8 elektronu olur.
:Cl—Cl:
(Her Cl atomunun etrafında 3 çift ortaklanmamış elektron vardır.)
📌 Her Cl atomu, bir bağ elektron çifti ve üç ortaklanmamış elektron çifti olmak üzere toplam 8 elektronla oktetini tamamlamıştır.
Soru 3:
💡 H2O (Su Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (H: 1A Grubu, O: 6A Grubu)
Bu örnekte bir merkez atom ve ortaklanmamış elektron çiftleri bulunmaktadır.
Bu örnekte bir merkez atom ve ortaklanmamış elektron çiftleri bulunmaktadır.
Çözüm:
Su molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Oksijen atomu 2 bağ ve 2 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini, Hidrojen atomları ise birer bağ ile dubletlerini tamamlamıştır.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Hidrojen (H) 1A grubunda 1, Oksijen (O) 6A grubunda 6 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: Toplam değerlik elektron sayısı \( (2 \times 1) + 6 = 8 \) elektron olur.
- 3️⃣ Merkez Atomu Belirleme: Genellikle tek olan veya elektronegatifliği daha az olan atom merkez atom olur. Burada Oksijen (O) merkez atomdur.
- 4️⃣ Tekli Bağları Çizme: Oksijen atomu ile iki Hidrojen atomu arasına birer tekli bağ (toplam 4 elektron) çizilir. Kalan elektron sayısı \( 8 - 4 = 4 \) olur.
- 5️⃣ Oktet/Dublet Tamamlama: Hidrojen atomları zaten birer bağ ile dubletlerini (2 elektron) tamamlamıştır. Kalan 4 elektron, merkez atom olan Oksijenin oktetini tamamlamak için ortaklanmamış elektron çiftleri olarak Oksijen üzerine yerleştirilir (2 çift). Böylece Oksijen de 2 bağ ve 2 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamış olur.
H—O—H
(Oksijen atomunun üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron vardır.)
📌 Oksijen atomu 2 bağ ve 2 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini, Hidrojen atomları ise birer bağ ile dubletlerini tamamlamıştır.
Soru 4:
💡 CH4 (Metan Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (C: 4A Grubu, H: 1A Grubu)
Bu örnek, merkez atomun tüm değerlik elektronlarını bağ yapımında kullandığı bir durumu gösterir.
Bu örnek, merkez atomun tüm değerlik elektronlarını bağ yapımında kullandığı bir durumu gösterir.
Çözüm:
Metan molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Karbon atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Karbon (C) 4A grubunda 4, Hidrojen (H) 1A grubunda 1 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: Toplam değerlik elektron sayısı \( 4 + (4 \times 1) = 8 \) elektron olur.
- 3️⃣ Merkez Atomu Belirleme: Karbon (C) merkez atomdur.
- 4️⃣ Tekli Bağları Çizme: Karbon atomu ile dört Hidrojen atomu arasına birer tekli bağ (toplam 8 elektron) çizilir. Kalan elektron sayısı \( 8 - 8 = 0 \) olur.
- 5️⃣ Oktet/Dublet Tamamlama: Kalan elektron olmadığı için ek bir yerleştirme yapılmaz. Karbon atomu 4 bağ ile oktetini (8 elektron) tamamlamıştır. Her Hidrojen atomu da birer bağ ile dubletini (2 elektron) tamamlamıştır.
H
|
H—C—H
|
H
📌 Karbon atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmaz.
Soru 5:
💡 NH3 (Amonyak Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (N: 5A Grubu, H: 1A Grubu)
Bu örnek, merkez atomda bir adet ortaklanmamış elektron çifti bulunan bir molekülü incelemektedir.
Bu örnek, merkez atomda bir adet ortaklanmamış elektron çifti bulunan bir molekülü incelemektedir.
Çözüm:
Amonyak molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Azot atomu 3 bağ ve 1 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamıştır.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Azot (N) 5A grubunda 5, Hidrojen (H) 1A grubunda 1 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: Toplam değerlik elektron sayısı \( 5 + (3 \times 1) = 8 \) elektron olur.
- 3️⃣ Merkez Atomu Belirleme: Azot (N) merkez atomdur.
- 4️⃣ Tekli Bağları Çizme: Azot atomu ile üç Hidrojen atomu arasına birer tekli bağ (toplam 6 elektron) çizilir. Kalan elektron sayısı \( 8 - 6 = 2 \) olur.
- 5️⃣ Oktet/Dublet Tamamlama: Hidrojen atomları zaten birer bağ ile dubletlerini tamamlamıştır. Kalan 2 elektron, merkez atom olan Azotun oktetini tamamlamak için ortaklanmamış elektron çifti olarak Azot üzerine yerleştirilir (1 çift). Böylece Azot da 3 bağ ve 1 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamış olur.
H
|
H—N—H
(N üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron var)
📌 Azot atomu 3 bağ ve 1 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamıştır.
Soru 6:
💡 CO2 (Karbondioksit Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (C: 4A Grubu, O: 6A Grubu)
Bu örnek, çoklu bağların (çift bağlar) oluşumunu anlamak için önemlidir.
Bu örnek, çoklu bağların (çift bağlar) oluşumunu anlamak için önemlidir.
Çözüm:
Karbondioksit molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Karbon atomu iki çift bağ ile oktetini tamamlamıştır. Her Oksijen atomu da bir çift bağ ve iki ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamıştır.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Karbon (C) 4A grubunda 4, Oksijen (O) 6A grubunda 6 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: Toplam değerlik elektron sayısı \( 4 + (2 \times 6) = 16 \) elektron olur.
- 3️⃣ Merkez Atomu Belirleme: Karbon (C) merkez atomdur.
- 4️⃣ Tekli Bağları Çizme: Karbon atomu ile iki Oksijen atomu arasına birer tekli bağ (toplam 4 elektron) çizilir. Kalan elektron sayısı \( 16 - 4 = 12 \) olur.
- 5️⃣ Oktet Tamamlama: Kalan 12 elektron, önce dıştaki Oksijen atomlarının oktetlerini tamamlayacak şekilde yerleştirilir. Her Oksijen atomuna 6'şar elektron (3 çift) yerleştirilir. Bu durumda Oksijenlerin her birinin üzerinde 3 ortaklanmamış elektron çifti olur.
- 6️⃣ Çoklu Bağ Oluşturma: Şu an Karbon atomunun etrafında sadece 4 elektron (iki tekli bağdan gelen) bulunmaktadır ve oktetini tamamlamamıştır. Her bir Oksijen atomundan birer ortaklanmamış elektron çifti alarak Karbon ile Oksijenler arasında çift bağlar oluşturulur. Yani her Oksijen, bir çiftini Karbon ile ortaklaşa kullanarak çift bağ yapar.
:O=C=O:
(Her Oksijen atomunun üzerinde 2 çift ortaklanmamış elektron vardır.)
📌 Karbon atomu iki çift bağ ile oktetini tamamlamıştır. Her Oksijen atomu da bir çift bağ ve iki ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamıştır.
Soru 7:
💡 HF (Hidrojen Florür Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (H: 1A Grubu, F: 7A Grubu)
Bu örnek, farklı elektronegatifliklere sahip atomlar arasındaki tekli kovalent bağı gösterir.
Bu örnek, farklı elektronegatifliklere sahip atomlar arasındaki tekli kovalent bağı gösterir.
Çözüm:
Hidrojen florür molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Flor atomu, periyodik sistemdeki en elektronegatif elementtir. Bu nedenle bağ elektronlarını kendine daha çok çeker, ancak Lewis yapısı çiziminde bu çekim kuvveti gösterilmez, sadece elektronların konumu belirtilir.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Hidrojen (H) 1A grubunda 1, Flor (F) 7A grubunda 7 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: Toplam değerlik elektron sayısı \( 1 + 7 = 8 \) elektron olur.
- 3️⃣ Bağ Oluşturma: H ve F atomları arasına tekli bir bağ (2 elektron) çizilir. Kalan elektron sayısı \( 8 - 2 = 6 \) olur.
- 4️⃣ Oktet/Dublet Tamamlama: Hidrojen atomu tekli bağ ile dubletini (2 elektron) tamamlamıştır. Kalan 6 elektron, Flor atomunun oktetini tamamlamak için ortaklanmamış elektron çiftleri olarak Flor üzerine yerleştirilir (3 çift). Böylece Flor da bir bağ ve 3 ortaklanmamış elektron çifti ile oktetini tamamlamış olur.
H—F:
(Flor atomunun üzerinde 3 çift ortaklanmamış elektron vardır.)
📌 Flor atomu, periyodik sistemdeki en elektronegatif elementtir. Bu nedenle bağ elektronlarını kendine daha çok çeker, ancak Lewis yapısı çiziminde bu çekim kuvveti gösterilmez, sadece elektronların konumu belirtilir.
Soru 8:
💡 N2 (Azot Molekülü) için Lewis yapısını çiziniz. (N: 5A Grubu)
Bu örnek, üçlü kovalent bağın oluşumunu gösteren önemli bir moleküldür.
Bu örnek, üçlü kovalent bağın oluşumunu gösteren önemli bir moleküldür.
Çözüm:
Azot molekülünün Lewis yapısını adım adım çizelim:
📌 Her Azot atomu, bir üçlü bağ (6 elektron) ve bir ortaklanmamış elektron çifti (2 elektron) ile toplam 8 elektronla oktetini tamamlamıştır. Azot gazı, üçlü bağ sayesinde oldukça kararlı bir moleküldür.
- 1️⃣ Değerlik Elektron Sayısı: Azot (N) 5A grubunda olduğu için 5 değerlik elektronuna sahiptir.
- 2️⃣ Toplam Değerlik Elektronu: İki N atomu olduğu için toplam değerlik elektron sayısı \( 5 + 5 = 10 \) elektron olur.
- 3️⃣ Tekli Bağları Çizme: İki N atomu arasına önce tekli bir bağ (2 elektron) yerleştirilir. Kalan elektron sayısı \( 10 - 2 = 8 \) olur.
- 4️⃣ Oktet Tamamlama: Kalan 8 elektron, her bir N atomunun oktetini tamamlayacak şekilde ortaklanmamış elektron çiftleri olarak yerleştirilir. Her N atomuna 6'şar elektron (3 çift) yerleştirirsek toplam 12 elektron gerekir, ancak 8 elektronumuz var. Bu durumda her N atomuna 4'er elektron (2 çift) yerleştiririz. Her N atomunun şu an bağ ile birlikte 2 (bağ) + 4 (ortaklanmamış) = 6 elektronu olur. Oktet için 2 elektron daha gereklidir.
- 5️⃣ Çoklu Bağ Oluşturma: Her iki N atomunun da oktetini tamamlamak için 2'şer elektrona ihtiyacı vardır. Bu durumda, her N atomu üzerindeki ortaklanmamış elektron çiftlerinden birini daha bağ yapımında kullanır ve aralarında üçlü bağ oluşur. Bir N atomundan bir çift, diğer N atomundan bir çift elektron daha bağa katılır.
:N≡N:
(Her Azot atomunun üzerinde 1 çift ortaklanmamış elektron vardır.)
📌 Her Azot atomu, bir üçlü bağ (6 elektron) ve bir ortaklanmamış elektron çifti (2 elektron) ile toplam 8 elektronla oktetini tamamlamıştır. Azot gazı, üçlü bağ sayesinde oldukça kararlı bir moleküldür.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/9-sinif-kimya-molekulun-lewis-yapisini-bulma/sorular