🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Karma 4 Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Karma 4 Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Türkiye'nin Yer Şekilleri: Türkiye'nin ortalama yükseltisinin 1132 metre gibi oldukça yüksek bir değerde olmasında aşağıdakilerden hangisi temel etken olmuştur?
A) III. Jeolojik Zaman'da kıvrımlı dağların oluşması
B) Genç oluşumlu bir ülke olması ve Orojenez hareketlerinin etkisi
C) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
D) Akarsu ağının çok geniş olması
E) Kuzey ve güney kıyılarında sıradağların uzanması
A) III. Jeolojik Zaman'da kıvrımlı dağların oluşması
B) Genç oluşumlu bir ülke olması ve Orojenez hareketlerinin etkisi
C) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
D) Akarsu ağının çok geniş olması
E) Kuzey ve güney kıyılarında sıradağların uzanması
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alır ve III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) büyük oranda toptan yükselmeye (Epirogenez) uğramıştır.
- Ülke genelindeki bu geniş alanlı toptan yükselme hareketi, ortalama yükseltinin fazla olmasının temel sebebidir.
- Seçenekler incelendiğinde en kapsamlı ve temel jeolojik etken genç oluşum ve epirojenik yükselmedir.
Soru 2:
📌 İklim Bilgisi: Türkiye'de Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarda yaz kuraklığı belirgin olarak görülür. Bu durum üzerinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi en azdır?
A) Matematik konum şartları
B) Yıl boyunca etkili olan Azor Yüksek Basınç merkezi
C) Çevresindeki denizlerin etkisi
D) Ortalama yükseltinin batıdan doğuya artması
E) Subtropikal yüksek basınç kuşağında bulunması
A) Matematik konum şartları
B) Yıl boyunca etkili olan Azor Yüksek Basınç merkezi
C) Çevresindeki denizlerin etkisi
D) Ortalama yükseltinin batıdan doğuya artması
E) Subtropikal yüksek basınç kuşağında bulunması
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Akdeniz ikliminin temel karakteristiği yazların sıcak ve kurak, kışların ılık ve yağışlı geçmesidir.
- Bu durumun temel sebebi matematik konum gereği 30 derece kuzey enlemlerindeki dinamik yüksek basınç (Azor) etkisinde kalmasıdır.
- Doğuya doğru yükseltinin artması sıcaklık ve yağış rejimini yerel olarak etkiler ancak Akdeniz iklimindeki genel yaz kuraklığının temel sebebi değildir.
Soru 3:
📌 Nüfus ve Yerleşme: Türkiye'de kırsal kesimde taş meskenlerin yaygın olduğu bir yöre için coğrafi olarak aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenemez?
A) Orman örtüsünün cılız veya yetersiz olduğu
B) Karasal iklim koşullarının hüküm sürdüğü
C) Yapı malzemesi olarak kolay temin edilen taşların kullanıldığı
D) Yükseltinin deniz seviyesine çok yakın olduğu
E) İç Anadolu veya Doğu Anadolu bölgelerinde yer aldığı
A) Orman örtüsünün cılız veya yetersiz olduğu
B) Karasal iklim koşullarının hüküm sürdüğü
C) Yapı malzemesi olarak kolay temin edilen taşların kullanıldığı
D) Yükseltinin deniz seviyesine çok yakın olduğu
E) İç Anadolu veya Doğu Anadolu bölgelerinde yer aldığı
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Türkiye'de mesken tipleri çoğunlukla çevre şartlarına ve doğal bitki örtüsüne göre şekillenir.
- Ormanların az olduğu İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Akdeniz'in yüksek kesimlerinde taş meskenler yaygındır.
- Ancak taş meskenlerin görülmesi, alanın deniz seviyesine yakın olmasını gerektirmez; aksine yüksek dağlık alanlarda da sıkça rastlanır.
Soru 4:
📌 Tarım ve Hayvancılık (Yeni Nesil Senaryo): Bir tarım uzmanı, Türkiye haritası üzerinde işaretlediği beş farklı il için şu bilgileri vermiştir:
- I numaralı ilde yaz kuraklığına bağlı olarak buğday tarımı yaygındır.
- II numaralı ilde çay tarımı için gerekli olan aşırı nem ve bol yağış mevcuttur.
- III numaralı ilde kış ılıklığı isteyen turunçgiller yetiştirilmektedir.
- IV numaralı ilde mera hayvancılığı için yüksek ve gür otlaklar bulunmaktadır.
- V numaralı ilde güneşlenme süresinin uzunluğuna bağlı olarak pamuk tarımı yaygındır.
Buna göre hangi ildeki tarımsal faaliyet iklim koşullarıyla doğrudan çelişmektedir? (Genel tarım coğrafyası bilgileriyle yorumlayınız).
- I numaralı ilde yaz kuraklığına bağlı olarak buğday tarımı yaygındır.
- II numaralı ilde çay tarımı için gerekli olan aşırı nem ve bol yağış mevcuttur.
- III numaralı ilde kış ılıklığı isteyen turunçgiller yetiştirilmektedir.
- IV numaralı ilde mera hayvancılığı için yüksek ve gür otlaklar bulunmaktadır.
- V numaralı ilde güneşlenme süresinin uzunluğuna bağlı olarak pamuk tarımı yaygındır.
Buna göre hangi ildeki tarımsal faaliyet iklim koşullarıyla doğrudan çelişmektedir? (Genel tarım coğrafyası bilgileriyle yorumlayınız).
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Buğday yaz kuraklığı ister, İç Anadolu'da yaygındır (Doğru).
- Çay bol yağış ister, Doğu Karadeniz'de yaygındır (Doğru).
- Turunçgil kış ılıklığı ister, Akdeniz kıyılarında yaygındır (Doğru).
- Mera hayvancılığı yüksek ve gür otlak ister, Erzurum-Kars yöresindedir (Doğru).
- Soruda verilen illerin genel dağılımı incelendiğinde, örneğin çay tarımının İç Anadolu'da veya pamuk tarımının Karadeniz kıyısında verilmesi gibi bir çelişki aranır. Standart KPSS formatında bu tip yeni nesil öncüllü sorularda çelişen öncül bulunmazsa genel coğrafi uyum taranır.
Soru 5:
📌 Ulaşım ve Ticaret (Günlük Hayat Örneği): Kars'tan hareket eden turistik bir Doğu Ekspresi yolcusu, tren yolculuğu boyunca sırasıyla geniş bozkırları, yüksek dağ geçitlerini ve derin akarsu vadilerini gözlemlemiştir. Bu yolcunun karşılaştığı coğrafi çeşitlilikte aşağıdakilerden hangisinin payı en azdır?
A) Engebeli ve dağlık bir arazi yapısına sahip olunması
B) Kıvrılma ve kırılma hareketlerinin yaygın olması
C) Akarsu aşındırma faaliyetlerinin şiddetli olması
D) Ülkenin ortalama sıcaklığının her yerde aynı olması
E) Yer şekillerinin kısa mesafelerde değişmesi
A) Engebeli ve dağlık bir arazi yapısına sahip olunması
B) Kıvrılma ve kırılma hareketlerinin yaygın olması
C) Akarsu aşındırma faaliyetlerinin şiddetli olması
D) Ülkenin ortalama sıcaklığının her yerde aynı olması
E) Yer şekillerinin kısa mesafelerde değişmesi
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Türkiye'nin engebeli yapısı, kısa mesafelerde farklı yer şekillerinin görülmesine neden olur.
- Dağlar, vadiler, platolar tren güzergahı boyunca sürekli değişir.
Türkiye'de yer şekilleri çeşitlilik gösterdiği için sıcaklık değerleri her yerde aynı değildir. Sıcaklık enlem, yükselti ve karasallığa göre büyük değişiklik gösterir.
Soru 6:
📌 Madener ve Enerji Kaynakları: Aşağıdaki madenlerden hangisi Türkiye'de rezerv bakımından dünya lideri konumunda olupjet yakıtı, cam ve seramik sanayisinde yaygın olarak kullanılır?
A) Demir
B) Bor mineralleri
C) Krom
D) Bakır
E) Boksit
A) Demir
B) Bor mineralleri
C) Krom
D) Bakır
E) Boksit
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Türkiye, dünya bor rezervlerinin çok büyük bir kısmına sahiptir.
- Balıkesir (Bigadiç), Kütahya (Emet), Eskişehir (Kırka) ve Bursa (Kestelek) başlıca bor yataklarının bulunduğu yerlerdir.
- Bor; deterjan, cam, seramik, roket yakıtı ve tıp gibi birçok alanda kullanılır.
Soru 7:
📌 Türkiye'nin Su Varlığı: Türkiye'deki akarsuların genel özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu akarsuların ortak özellikleri arasında gösterilemez?
A) Akarsu yatak eğimlerinin fazla olması
B) Hidroelektrik enerji potansiyellerinin yüksek olması
C) Ulaşım ve taşımacılığa elverişli olmaları
D) Denge profiline uzak olmaları
E) Akımlarının (debi) yıl içinde büyük değişim göstermesi
A) Akarsu yatak eğimlerinin fazla olması
B) Hidroelektrik enerji potansiyellerinin yüksek olması
C) Ulaşım ve taşımacılığa elverişli olmaları
D) Denge profiline uzak olmaları
E) Akımlarının (debi) yıl içinde büyük değişim göstermesi
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Türkiye genç oluşumlu bir ülke olduğundan akarsuların yatak eğimi fazladır ve denge profiline ulaşmamışlardır.
- Rejimleri genellikle düzensizdir ve akış hızları fazladır.
- Ancak akış hızlarının fazla olması ve yataklarının engebeli olması, Türkiye akarsuları üzerinden ulaşım ve taşımacılık yapılmasını engeller.
Soru 8:
📌 Bölge Sınırları ve Coğrafi Bölgeler: Coğrafi sınırları çizerken bazı kriterler kısa sürede değişebilirken bazıları uzun sürede değişir. Buna göre aşağıdakilerden hangisinin sınırlarında kısa sürede bir değişiklik olması beklenir?
A) Karadeniz İklim Bölgesi
B) Akdeniz Turizm ve Kalkınma Proje Bölgesi
C) Doğu Anadolu Dağlık Kuşağı
D) Sert Karasal İklim Bölgesi
E) İç Anadolu Tarım ve Ovamız Sınırları
A) Karadeniz İklim Bölgesi
B) Akdeniz Turizm ve Kalkınma Proje Bölgesi
C) Doğu Anadolu Dağlık Kuşağı
D) Sert Karasal İklim Bölgesi
E) İç Anadolu Tarım ve Ovamız Sınırları
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Doğal özelliklere (iklim, bitki örtüsü, yer şekli) göre oluşturulan bölgelerin sınırları çok uzun sürede ve yavaş yavaş değişir.
- Beşeri ve ekonomik kriterlere (idari sınırlar, kalkınma projeleri, turizm alanları) göre oluşturulan bölgeler ise siyasi veya ekonomik kararlarla kısa sürede değişebilir.
- Buna göre kalkınma projeleri gibi beşeri planlama alanları kısa sürede yeniden tanımlanabilir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-karma-4/sorular