🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Platolar, dağlar, ovalar ve buzullar Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Platolar, dağlar, ovalar ve buzullar Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Soru 1 (Yeryüzü Şekilleri): Türkiye'nin yer şekilleri göz önüne alındığında, iç kesimlerde geniş yer kaplayan ve akarsular tarafından derin vadilerle yarılarak parçalanmış yüksek düzlüklere ne ad verilir?
Bu yer şekli genellikle tarım ve küçükbaş hayvancılık faaliyetleri için elverişlidir.
Bu yer şekli genellikle tarım ve küçükbaş hayvancılık faaliyetleri için elverişlidir.
Çözüm:
- Adım 1: Akarsular tarafından derin bir şekilde yarılan yüksek düzlüklere coğrafyada plato adı verilir. 🏔️
- Adım 2: Türkiye genç oluşumlu bir ülke olduğu için ortalama yükselti fazladır ve bu nedenle platolar geniş yer tutar.
- Doğru Cevap: Plato (Tarsus, Haymana, Cihanbeyli vb.) ✅
Soru 2:
📌 Soru 2 (Dağlar ve Oluşum Türleri): Türkiye'de dağların genellikle doğu-batı doğrultusunda uzanmasının temel sebebi nedir? Ayrıca bu durum kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı nasıl etkiler?
Çözüm:
- Adım 1: Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer alır. Kuzeydeki Kuzey Anadolu Dağları (Canik, Kaçkar vb.) ile güneydeki Toroslar bu sıkışma sonucunda doğu-batı yönlü kıvrılarak ya da kırılarak yükselmiştir. 🌍
- Adım 2: Levhaların güneyden ve kuzeyden sıkıştırması sonucu bu doğrultu oluşmuştur.
- Adım 3: Dağlar kıyıya paralel uzandığı için deniz etkileri iç kesimlere sokulamaz ve ulaşım için tüneller (örneğin Ovit Tüneli, Zigana Tüneli) gereklidir. 🚗
- Doğru Cevap: Levha hareketleri ve kıvrım-kırık dağ sistemleri. ✅
Soru 3:
📌 Soru 3 (Ovalar): Tektonik hareketler sonucu çöküntü hendekleri (graben) içerisinde, akarsuların taşıdığı alüvyonların birikmesiyle oluşan ovalara tektonik ova denir. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin önemli tektonik ovalarından biri olarak gösterilemez?
A) Bursa Ovası
B) Amik Ovası
C) Çukurova
D) Erzincan Ovası
A) Bursa Ovası
B) Amik Ovası
C) Çukurova
D) Erzincan Ovası
Çözüm:
- Adım 1: Bursa, Amik ve Erzincan ovaları aktif fay hatları üzerinde yer alan tektonik kökenli çöküntü ovalarıdır. 🔍
- Adım 2: Çukurova ise Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin taşıdığı alüvyonları denize doldurmasıyla oluşan bir delta ovasıdır.
- Doğru Cevap: C seçeneği (Çukurova bir delta ovasıdır, tektonik ova değildir). ✅
Soru 4:
📌 Soru 4 (Buzullar): Türkiye, matematik konumundan (orta kuşak) ötürü buzulların deniz seviyesine kadar inemediği bir ülkedir. Ancak yüksek dağlık alanlarda buzul şekillerine rastlanır.
Buna göre, aşağıda verilen dağların hangisinde güncel buzullara rastlanması beklenmez?
A) Ağrı Dağı
B) Uludağ
C) Cilo Dağları
D) Yıldız Dağları
Buna göre, aşağıda verilen dağların hangisinde güncel buzullara rastlanması beklenmez?
A) Ağrı Dağı
B) Uludağ
C) Cilo Dağları
D) Yıldız Dağları
Çözüm:
- Adım 1: Türkiye'de güncel buzulların kalabilmesi için dağların kalıcı kar sınırının (sirk seviyesi) üzerinde olması gerekir. ❄️
- Adım 2: Ağrı, Cilo (Hakkari) ve Uludağ yeterli yükseltiye sahip oldukları için buzul izleri ve güncel buzullar barındırır.
- Adım 3: Yıldız Dağları (Istrancalar) Marmara Bölgesi'nde yer alır ve yükseltisi oldukça azdır (en yüksek tevkia 1000 metrenin biraz üzerindedir). Bu nedenle güncel buzul barındırmaz.
- Doğru Cevap: D seçeneği (Yıldız Dağları). ✅
Soru 5:
📌 Soru 5 (Yeni Nesil - Plato Tipleri): Bir KPSS adayının coğrafya çalışırken defterine aldığı şu notlar dikkat çekmektedir:
"Üzerinde volkanik kayaçlar (lavlar) bulunur. Tarım alanı olarak pek kullanılmaz ancak geniş otlaklara sahip olduğu için büyükbaş mer'a hayvancılığı yapılır."
Bu açıklamada özellikleri verilen plato tipi ve Türkiye'den verilebilecek en net örnek aşağıdakilerden hangisidir?
"Üzerinde volkanik kayaçlar (lavlar) bulunur. Tarım alanı olarak pek kullanılmaz ancak geniş otlaklara sahip olduğu için büyükbaş mer'a hayvancılığı yapılır."
Bu açıklamada özellikleri verilen plato tipi ve Türkiye'den verilebilecek en net örnek aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
- Adım 1: Volkanik patlamalar sonucu çıkan lavların çukur alanları doldurarak düzlük oluşturduğu platolar volkanik (lav) platolarıdır. 🌋
- Adım 2: Türkiye'de bu duruma en güzel örnek Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Erzurum-Kars Platosudur.
- Adım 3: Bu plato yaz yağmurları ile gürleşen çayır örtüsüne sahip olduğu için büyükbaş hayvancılıkta merkezdir. 🐄
- Doğru Cevap: Volkanik plato - Erzurum-Kars Platosu. ✅
Soru 6:
💡 Soru 6 (Günlük Hayattan Örnek - Delta Ovaları ve Tarım): Akdeniz ve Ege bölgelerindeki kıyı ovalarında tarım ürünlerinin çeşitliliği ve erken olgunlaşması (erkencilik) oldukça yaygındır.
Günlük hayatta pazarlarda gördüğümüz erken mısır, narenciye veya pamuk üretiminin bu bölgelerdeki hangi yer şekli üzerinde yoğunlaştığını ve bunun sebebini açıklayınız.
Günlük hayatta pazarlarda gördüğümüz erken mısır, narenciye veya pamuk üretiminin bu bölgelerdeki hangi yer şekli üzerinde yoğunlaştığını ve bunun sebebini açıklayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Akarsuların denize döküldüğü yerlerde taşıdığı alüvyonları biriktirmesiyle oluşan delta ovaları (Çukurova, Bafra, Çarşamba, Menemen vb.) tarım için en verimli sahalardır. 🌱
- Adım 2: Alüvyon topraklar (regosol) mineral bakımından çok zengindir.
- Adım 3: Günlük hayatta tüketilen bu ürünlerin buralarda yetişmesinin temel sebebi hem verimli alüvyon topraklar hem de elverişli iklim şartlarının birleşmesidir. 🍅
- Doğru Cevap: Delta ovaları ve alüvyon toprakların tarımsal verimliliği. ✅
Soru 7:
📌 Soru 7 (Dağlar - Horst ve Graben): Ege Bölgesi'nde kıyı çizgisi dik bir şekilde denize açılmaz, aksine batıda dikine uzanan dağlar ve arada geniş çöküntü havzaları bulunur.
Buna göre, Ege Bölgesi'ndeki kırıklı dağ sisteminde yükselmiş alanlara horst, çökmüş alanlara ise graben denir. Aşağıdaki dağ-ova eşleştirmelerinden hangisi bu duruma örnek oluşturmaz?
A) Bozdağlar - Gediz Ovası
B) Madra Dağı - Bakırçay Ovası
C) Kaçkar Dağları - Çoruh Vadisi
D) Aydın Dağları - Büyük Menderes Ovası
Buna göre, Ege Bölgesi'ndeki kırıklı dağ sisteminde yükselmiş alanlara horst, çökmüş alanlara ise graben denir. Aşağıdaki dağ-ova eşleştirmelerinden hangisi bu duruma örnek oluşturmaz?
A) Bozdağlar - Gediz Ovası
B) Madra Dağı - Bakırçay Ovası
C) Kaçkar Dağları - Çoruh Vadisi
D) Aydın Dağları - Büyük Menderes Ovası
Çözüm:
- Adım 1: Ege Bölgesi'nde Kaz, Madra, Bozdağlar, Aydın, Menteşe ve Yunt dağları horst (yükselen kısım) yapıdadır. ⛰️
- Adım 2: Bu dağların arasındaki grabenler (çöken alanlar) ise akarsularla dolmuş ve ova olmuştur (Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes, Büyük Menderes).
- Adım 3: C seçeneğinde verilen Kaçkar Dağları Karadeniz Bölgesi'nde kıvrım dağ sistemi içinde yer alır ve buradaki Çoruh Vadisi bu kırıklı sistemle doğrudan ilişkili değildir.
- Doğru Cevap: C seçeneği (Kaçkar Dağları - Çoruh Vadisi). ✅
Soru 8:
💡 Soru 8 (Günlük Hayattan Örnek - Buzul Gölleri ve Turizm): Doğu Anadolu ve Akdeniz'in yüksek dağ zirvelerinde (örneğin Toroslar veya Hakkari Cilo dağlarında) yaz aylarında bile erimeyen kar kalıntıları ve buzul aşındırmasıyla oluşan çukurlarda suların birikmesiyle sirk gölleri (buzul gölleri) oluşur.
Dağcılık ve doğa turizmi yapan sporcuların bu bölgeleri ziyaret etmesindeki coğrafi etken nedir?
Dağcılık ve doğa turizmi yapan sporcuların bu bölgeleri ziyaret etmesindeki coğrafi etken nedir?
Çözüm:
- Audm 1: Buzul aşındırmasıyla oluşan çanak şeklindeki çukurlara sirk denir ve buralarda biriken sular sirk göllerini (bucak göllerini) meydana getirir. 🧊
- Adım 2: Günlük hayatta doğa sporcuları ve kampçılar, bu benzersiz manzarayı görmek, temiz hava almak ve endemik bitki türlerini incelemek için bu yüksek dağlık alanlara (Kaçkar'daki denizaşırı buzul gölleri vb.) akın ederler. ⛺
- Adım 3: Bu durum, yer şekillerinin turizm çeşitliliğine doğrudan katkı sağladığının somut bir göstergesidir.
- Doğru Cevap: Buzul şekillerinin (sirk gölleri) doğa turizmine ve dağcılığa olan katkısı. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-platolar-daglar-ovalar-ve-buzullar/sorular