🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Tekrar Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Tekrar Çözümlü Sorular
Soru 1:
Türkiye'nin matematik konumu göz önüne alındığında, topraklarının tamamı hangi yarım kürelerde yer alır?
Çözüm:
Doğru Cevap: Kuzey Yarım Küre ve Doğu Yarım Küre
- 📌 Türkiye, 36-42 derece Kuzey paralelleri arasında yer alır. Bu durum ülkemizin tamamen Kuzey Yarım Küre'de bulunduğunu gösterir.
- 📌 Meridyen olarak ise 26-45 derece Doğu meridyenleri arasındadır. Bu da ülkemizin tamamen Doğu Yarım Küre'de olduğunu kanıtlar.
- ✅ Sonuç olarak Türkiye, Kuzey ve Doğu yarım kürelerin kesişim noktasındadır.
Soru 2:
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin kuzeyden güneşe doğru gidildikçe yaşanan değişimlerden biri değildir?
A) Güneş ışınlarının geliş açısının büyülmesi
B) Gölge boyunun kısalması
C) Deniz suyu tuzluluk oranının artması
D) Kalıcı kar sınırının yükselmesi
E) Gece ile gündüz süre farkının artması
A) Güneş ışınlarının geliş açısının büyülmesi
B) Gölge boyunun kısalması
C) Deniz suyu tuzluluk oranının artması
D) Kalıcı kar sınırının yükselmesi
E) Gece ile gündüz süre farkının artması
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 💡 Türkiye'de kuzeyden güneye (Ekvator'a doğru) gidildikçe güneş ışınlarının düşme açısı büyür, bu da gölge boyunun kısalmasını sağlar (A ve B seçenekleri doğrudur).
- 💡 Güneyde sıcaklık daha fazla olduğu için buharlaşma artar ve deniz suyu tuzluluk oranı ile kalıcı kar sınırı yükselir (C ve D seçenekleri doğrudur).
- ❌ Ekvator'a yaklaştıkça gece ve gündüz süre farkı azalır. Süre farkı kuzeye doğru gidildikçe artar. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3:
Türkiye'de aynı anda iki farklı yerel saat kullanılmamaktadır. Ülkenin en doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık bir zaman farkı olmasına rağmen tek bir ortak saat (Iğdır meridyeni) uygulanmaktadır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 📌 Türkiye, doğu-batı doğrultusunda 19 meridyen derecesine sahiptir (\( 45^\circ \) Doğu - \( 26^\circ \) Doğu = \( 19^\circ \)).
- 📌 Her meridyen arası 4 dakika olduğundan en doğusu ile en batısı arasında \( 19 \times 4 = 76 \) dakikalık zaman farkı bulunur.
- ✅ Ülkemizde uluslararası saat ayarlarını düzenlemek, yaz ve kış saati uygulamalarını ve resmi işlerde karmaşayı önlemek amacıyla tek bir ortak saat (\( 30^\circ \) Doğu İzmit veya güncelde \( 45^\circ \) Doğu Iğdır) kullanılır. Bu durum tamamen idari ve ekonomik kolaylık sağlamak içindir.
Soru 4:
Bir coğrafya öğretmeni dersinde Türkiye'nin yer şekillerini anlatırken şu bilgiyi vermiştir: "Ülkemizde dağlar genellikle doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır." Öğretmen bu durumun sonuçlarını harita üzerinden öğrencilere sormuştur. Buna göre öğrencilerin aşağıdakilerden hangisini söylemesi yanlış olur?
A) Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım zordur ve tünel yapımı yaygındır.
B) Karadeniz ve Akdeniz'de denizel iklim iç kesimlere çok fazla sokulamaz.
C) Kıyılarda boyuna kıyı tipi görülür.
D) Kuzey ve güney kıyılarımızda delta ovası oluşumu imkansızdır.
E) Kıyılardaki nemli hava iç kesimlere dağların dik uzandığı Ege'de daha kolay girer.
A) Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşım zordur ve tünel yapımı yaygındır.
B) Karadeniz ve Akdeniz'de denizel iklim iç kesimlere çok fazla sokulamaz.
C) Kıyılarda boyuna kıyı tipi görülür.
D) Kuzey ve güney kıyılarımızda delta ovası oluşumu imkansızdır.
E) Kıyılardaki nemli hava iç kesimlere dağların dik uzandığı Ege'de daha kolay girer.
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 💡 Dağların kıziye paralel uzandığı Akdeniz ve Karadeniz'de iç kesimlerle ulaşım zor, iklim içerilere sokulamaz ve boyuna kıyı tipi görülür (A, B, C doğrudur).
- 💡 Ege Bölgesi'nde dağlar denize dik uzandığı için nemli hava iç kesimlere rahatça girer (E seçeneği doğrudur).
- ❌ Kuzey ve güney kıyılarımızda dağlar kıziye paralel olmasına rağmen, akarsuların getirdiği alüvyonlarla Çukurova, Bafra ve Çarşamba gibi delta ovaları oluşmuştur. Delta oluşumu imkansız değildir. Bu yüzden doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 5:
Yaz tatilinde memleketi Erzurum'dan (Doğu Anadolu) Antalya'ya (Akdeniz) giden bir vatandaş, aynı gün içinde iklim ve bitki örtüsünün tamamen değiştiğini gözlemlemiştir. Erzurum'da hava serin ve çayır bitki örtüsü hakimken, Antalya'da hava çok sıcak ve makilikler görülmüştür. Bu durumun temel coğrafi sebebi nedir?
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 📌 Bu durumun temel sebebi enlem etkisi (Ekvator'a uzaklık) ve yükselti faktörleridir.
- ✅ Erzurum, Türkiye'nin en yüksek şehirlerinden biri olup kuzeyde yer alırken; Antalya güneyde deniz seviyesine yakın bir konumdadır.
- ✅ Güney'e (Ekvator'a) inildikçe güneş ışınlarının açısı büyür, sıcaklık artar ve bitki örtüsü ile iklim özellikleri buna bağlı olarak değişir.
Soru 6:
İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tuz Gölü'nün çevresinde buharlaşma şiddetinin çok fazla, yağış miktarının ise çok az olması buranın hangi özelliğini doğrudan etkiler?
Çözüm:
Çözüm and Açıklama:
- 📌 İç Anadolu Bölgesi, etrafını çevreleyen yüksek dağların deniz etkisini engellemesi nedeniyle en az yağış alan (kurak) bölgelerimizdendir.
- ✅ Bu durum bölgede buharlaşmanın şiddetli olmasına, bitki örtüsünün bozkır (step) olmasına ve toprakta tuzluluk oranının artmasına neden olur.
Soru 7:
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel (göreceli) konumunun sonuçları arasında gösterilemez?
A) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
C) Kısa mesafelerde iklim değişikliklerinin görülmesi
D) Asya ile Avrupa arasında köprü konumunda olması
E) Petrol zengini Ortadoğu ülkelerine komşu olması
A) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
C) Kısa mesafelerde iklim değişikliklerinin görülmesi
D) Asya ile Avrupa arasında köprü konumunda olması
E) Petrol zengini Ortadoğu ülkelerine komşu olması
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 💡 Bir ülkenin kıtalara, denizlere, dağlara ve komşularına göre konumu özel (göreceli) konumdur (A, C, D, E özel konumun sonuçlarıdır).
- ❌ Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması ve aynı anda yaşanmaması, Türkiye'nin orta kuşakta (Matematik konum) yer aldığının kesin kanıtıdır.
- ✅ Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 8:
Bir KPSS adayı, Türkiye'nin fiziki haritasını incelerken Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki yükseltinin batıdaki bölgelere göre çok daha fazla olduğunu (haritanın genel olarak kahverengi ve tonlarında olduğunu) fark etmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında en büyük etken olan jeolojik olay aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Çözüm ve Açıklama:
- 📌 Türkiye, Alp-Himalaya kıvrım kuşağı üzerinde yer alır.
- ✅ Ülkemizin batıdan doğuya doğru genel olarak yükselmesinin temel sebebi, üçüncü jeolojik zamanda (Tersiyer sonu - Kuaterner başı) levhaların sıkıştırması sonucu Anadolu'nun toptan yükselmesidir (orojenez ve epirojenez hareketleri).
- ✅ Doğu Anadolu, bu sıkışmanın en şiddetli hissedildiği ve ortalama yükseltinin 2000 metreyi geçtiği bölgemizdir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-tekrar/sorular