🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Türkiye nin ekonomik özellikleri Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Türkiye nin ekonomik özellikleri Çözümlü Sorular
Soru 1:
Türkiye'de tarımda makineleşmenin artmasıyla birlikte kırsal alanda insan gücüne olan ihtiyaç azalmıştır.
Buna göre, tarımda makineleşmenin en fazla ve en az göç dalgasına neden olduğu bölgeler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) İç Anadolu - Karadeniz
B) Ege - Akdeniz
C) Marmara - Doğu Anadolu
D) Güneydoğu Anadolu - Ege
E) Karadeniz - İç Anadolu
Buna göre, tarımda makineleşmenin en fazla ve en az göç dalgasına neden olduğu bölgeler sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) İç Anadolu - Karadeniz
B) Ege - Akdeniz
C) Marmara - Doğu Anadolu
D) Güneydoğu Anadolu - Ege
E) Karadeniz - İç Anadolu
Çözüm:
Çözüm:
Türkiye'de tarımda makineleşmenin göç üzerindeki etkisini inceleyelim:
Bu doğrultuda, makineleşmeye bağlı göçün en fazla yaşandığı yer yer şekillerinin düz olduğu İç Anadolu, en az yaşandığı yer ise engebeli olan Karadeniz (özellikle Doğu Karadeniz) bölgesidir.
✅ Doğru Cevap: A
Türkiye'de tarımda makineleşmenin göç üzerindeki etkisini inceleyelim:
- 📌 Makineleşmenin Kolay Olduğu Yerler: Yer şekillerinin sade ve düz olduğu İç Anadolu, Marmara ve Güneydoğu Anadolu gibi bölgelerde makine kullanımı hızla artmış ve bu durum kırsalda iş gücü fazlalığı yaratarak göçü hızlandırmıştır.
- 📌 Makineleşmenin Zor Olduğu Yerler: Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun engebeli alanlarında makine kullanımı sınırlıdır. Bu yüzden buralarda insan gücüne duyulan ihtiyaç devam etmektedir ve makineleşmeye bağlı göç azdır.
Bu doğrultuda, makineleşmeye bağlı göçün en fazla yaşandığı yer yer şekillerinin düz olduğu İç Anadolu, en az yaşandığı yer ise engebeli olan Karadeniz (özellikle Doğu Karadeniz) bölgesidir.
✅ Doğru Cevap: A
Soru 2:
Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri iklim ve bitki örtüsüne doğrudan bağlı olan mera hayvancılığı ile iklimden bağımsız olan besi ve kümes hayvancılığı olarak ikiye ayrılır.
Türkiye'de besi ve kümes hayvancılığının Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaşmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Otlakların ve meraların geniş yer kaplaması
B) Tüketici nüfusa ve büyük pazarlara yakınlık
C) İklim koşullarının bu faaliyetlere çok uygun olması
D) Devlet teşviklerinin sadece bu bölgelerde verilmesi
E) Yem üretim tesislerinin tamamının bu bölgelerde bulunması
Türkiye'de besi ve kümes hayvancılığının Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaşmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Otlakların ve meraların geniş yer kaplaması
B) Tüketici nüfusa ve büyük pazarlara yakınlık
C) İklim koşullarının bu faaliyetlere çok uygun olması
D) Devlet teşviklerinin sadece bu bölgelerde verilmesi
E) Yem üretim tesislerinin tamamının bu bölgelerde bulunması
Çözüm:
Çözüm:
Besi ve kümes hayvancılığı modern yöntemlerle, kapalı alanlarda yapılan hayvancılık türleridir.
✅ Doğru Cevap: B
Besi ve kümes hayvancılığı modern yöntemlerle, kapalı alanlarda yapılan hayvancılık türleridir.
- 💡 İklimden Bağımsızlık: Bu hayvancılık türlerinde üretim iklim koşullarından etkilenmez. Bu nedenle doğal bitki örtüsü veya yağış miktarı belirleyici değildir.
- 👉 Pazara Yakınlık: İstanbul, İzmir, Bursa gibi büyük nüfuslu merkezlerin (tüketici nüfusun) Marmara ve Ege bölgelerinde bulunması, bu modern hayvancılık kollarının bu bölgelerde yoğunlaşmasını sağlamıştır.
✅ Doğru Cevap: B
Soru 3:
Türkiye'deki bazı sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık ilkesi gözetilmiştir. Ancak bazı tesisler ise ulaşım ve liman kolaylığı (enerji kaynağına yakınlık) gibi nedenlerle hammaddeden uzak yerlere kurulmuştur.
Aşağıdaki sanayi tesislerinden hangisinin kuruluş yeri hammaddeye yakınlık ilkesiyle açıklanamaz?
A) Konya Şeker Fabrikası
B) Rize Çay Fabrikası
C) Seydişehir Alüminyum Fabrikası
D) Karabük Demir-Çelik Fabrikası
E) Aydın Pamuklu Dokuma Fabrikası
Aşağıdaki sanayi tesislerinden hangisinin kuruluş yeri hammaddeye yakınlık ilkesiyle açıklanamaz?
A) Konya Şeker Fabrikası
B) Rize Çay Fabrikası
C) Seydişehir Alüminyum Fabrikası
D) Karabük Demir-Çelik Fabrikası
E) Aydın Pamuklu Dokuma Fabrikası
Çözüm:
Çözüm:
Sanayi tesislerinin yer seçimindeki faktörleri inceleyelim:
✅ Doğru Cevap: D
Sanayi tesislerinin yer seçimindeki faktörleri inceleyelim:
- 🌾 Konya Şeker Fabrikası: Şeker pancarı çabuk bozulan bir ürün olduğu için fabrika hammaddeye yakın kurulur. (Hammaddeye yakınlık)
- 🍃 Rize Çay Fabrikası: Çay toplandıktan sonra hızla işlenmelidir, bu yüzden fabrika hammaddeye yakındır. (Hammaddeye yakınlık)
- ⛏️ Seydişehir Alüminyum Fabrikası: Boksit madeni Seydişehir'de çıkarılır ve orada işlenir. (Hammaddeye yakınlık)
- 🔥 Karabük Demir-Çelik Fabrikası: Karabük'te demir madeni çıkmaz. Demir buraya Sivas Divriği'den getirilir. Karabük'ün seçilme nedeni, demiri eritmek için gerekli olan taş kömürü (enerji kaynağı) yataklarının Zonguldak ve çevresinde bulunmasıdır.
- 🌱 Aydın Pamuklu Dokuma Fabrikası: Aydın ve çevresinde pamuk tarımı yaygındır. (Hammaddeye yakınlık)
✅ Doğru Cevap: D
Soru 4:
Türkiye, genç oluşumlu bir Alp-Himalaya kıvrım kuşağında yer aldığı için kırıklı yer yapısına ve zengin sıcak su kaynaklarına sahiptir.
Bu jeolojik özellikler dikkate alındığında, Türkiye'nin aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinde potansiyelinin en yüksek olması beklenir?
A) Taş Kömürü
B) Linyit
C) Jeotermal Enerji
D) Hidroelektrik Enerji
E) Doğal Gaz
Bu jeolojik özellikler dikkate alındığında, Türkiye'nin aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinde potansiyelinin en yüksek olması beklenir?
A) Taş Kömürü
B) Linyit
C) Jeotermal Enerji
D) Hidroelektrik Enerji
E) Doğal Gaz
Çözüm:
Çözüm:
Türkiye'nin jeolojik yapısı ile enerji kaynakları arasındaki ilişkiyi inceleyelim:
Kırıklı yer yapısı ve sıcak su kaynakları doğrudan Jeotermal Enerji ile ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: C
Türkiye'nin jeolojik yapısı ile enerji kaynakları arasındaki ilişkiyi inceleyelim:
- 🌋 Jeotermal Enerji: Yer altındaki sıcak su ve buhardan elde edilen enerjidir. Genç oluşumlu, fay hatlarının ve kırıklı yapıların yaygın olduğu ülkemizde jeotermal enerji potansiyeli oldukça yüksektir. Özellikle Ege Bölgesi (Sarayköy-Denizli, Germencik-Aydın) bu alanda ilk sıradadır.
- ⛏️ Taş Kömürü: I. Jeolojik Zaman'da oluştuğu için genç oluşumlu arazilerde az bulunur (Zonguldak çevresi hariç).
- 🟫 Linyit: III. Jeolojik Zaman'da oluşmuştur ve Türkiye'nin hemen her bölgesinde yaygındır ancak kırıklı yapıdan ziyade gölsel tortulanma alanlarıyla ilgilidir.
- 💧 Hidroelektrik: Yer şekillerinin engebeli ve yüksek olmasıyla ilgilidir, jeolojik yapıdan ziyade jeomorfolojik (yer şekilleri) bir özelliktir.
Kırıklı yer yapısı ve sıcak su kaynakları doğrudan Jeotermal Enerji ile ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: C
Soru 5:
Bir coğrafya öğretmeni sınıfta Türkiye'deki tarım ürünleri ve bu ürünlerin ekonomiye katkısı konusunu işlerken tahtaya şu bilgileri yazmıştır:
I. Üretiminde dünyada % \( 70 \)'in üzerinde pay ile ilk sırada yer alırız. İhracat değeri çok yüksektir.
II. Devlet kontrolünde üretilir, çünkü sulak alanlarda yetiştiği için sivrisinek oluşumuna ve sıtma hastalığına yol açar.
III. Kış ılıklığı ister, don olaylarına karşı hassastır. Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygındır.
Öğretmenin tahtaya yazdığı bu özellikler sırasıyla hangi tarım ürünlerine aittir?
A) Fındık - Pirinç - Turunçgil
B) İncir - Tütün - Zeytin
C) Kayısı - Pamuk - Muz
D) Fındık - Haşhaş - Çay
E) Üzüm - Kenevir - Turunçgil
I. Üretiminde dünyada % \( 70 \)'in üzerinde pay ile ilk sırada yer alırız. İhracat değeri çok yüksektir.
II. Devlet kontrolünde üretilir, çünkü sulak alanlarda yetiştiği için sivrisinek oluşumuna ve sıtma hastalığına yol açar.
III. Kış ılıklığı ister, don olaylarına karşı hassastır. Akdeniz ve Ege kıyılarında yaygındır.
Öğretmenin tahtaya yazdığı bu özellikler sırasıyla hangi tarım ürünlerine aittir?
A) Fındık - Pirinç - Turunçgil
B) İncir - Tütün - Zeytin
C) Kayısı - Pamuk - Muz
D) Fındık - Haşhaş - Çay
E) Üzüm - Kenevir - Turunçgil
Çözüm:
Çözüm:
Verilen özellikleri tek tek analiz edelim:
Bu eşleştirmelere göre doğru sıralama Fındık - Pirinç - Turunçgil şeklindedir.
✅ Doğru Cevap: A
Verilen özellikleri tek tek analiz edelim:
- 👉 I. Özellik: Dünya üretiminde % \( 70 \)'in üzerinde pay ile lider olduğumuz ve Karadeniz kıyı kuşağında yoğunlaşan ürün Fındıktır.
- 👉 II. Özellik: Sulak alanlarda (akarsu boylarında) yetişen, sivrisinek üremesine neden olduğu için yerleşim yerleri yakınında üretimi devlet tarafından sınırlandırılan ve sıtma hastalığı riski taşıyan ürün Pirinç (Çeltik)tir.
- 👉 III. Özellik: Kış ılıklığı isteyen, don olaylarından olumsuz etkilenen ve Akdeniz ile Ege kıyılarında yaygın olarak yetiştirilen ürün grubu Turunçgillerdir.
Bu eşleştirmelere göre doğru sıralama Fındık - Pirinç - Turunçgil şeklindedir.
✅ Doğru Cevap: A
Soru 6:
Günlük yaşantımızda tükettiğimiz birçok gıda ve sanayi ürünü, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki ham madde kaynaklarından fabrikalara, oradan da market raflarına ulaşır. Örneğin, sabah kahvaltısında tükettiğimiz ayçiçek yağı Trakya'dan, çay Doğu Karadeniz'den, zeytin ise Güney Marmara ve Ege'den sofralarımıza gelir.
Bu durum, Türkiye ekonomisinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini doğrudan kanıtlar?
A) Bölgeler arasında iklim ve tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olduğunu
B) Tarımsal üretimin tamamının iç pazarda tüketildiğini
C) Sanayinin sadece kıyı bölgelerinde geliştiğini
D) Türkiye'de ulaşım altyapısının yetersiz olduğunu
E) Tarımda çalışan nüfus oranının sanayiden fazla olduğunu
Bu durum, Türkiye ekonomisinin aşağıdaki özelliklerinden hangisini doğrudan kanıtlar?
A) Bölgeler arasında iklim ve tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olduğunu
B) Tarımsal üretimin tamamının iç pazarda tüketildiğini
C) Sanayinin sadece kıyı bölgelerinde geliştiğini
D) Türkiye'de ulaşım altyapısının yetersiz olduğunu
E) Tarımda çalışan nüfus oranının sanayiden fazla olduğunu
Çözüm:
Çözüm:
Günlük hayattan verilen bu örnek, Türkiye'nin coğrafi ve ekonomik yapısına dair önemli bir gerçeği gösterir:
Bu nedenle, farklı ürünlerin farklı bölgelerden gelmesi bölgeler arasında iklim ve tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olduğunu gösterir.
✅ Doğru Cevap: A
Günlük hayattan verilen bu örnek, Türkiye'nin coğrafi ve ekonomik yapısına dair önemli bir gerçeği gösterir:
- 📌 Ürün Çeşitliliği: Ülkemizde farklı iklim tiplerinin (Akdeniz, Karadeniz, Karasal) görülmesi, tarımsal ürün çeşitliliğini doğrudan artırır.
- 📌 Bölgesel Farklılıklar: Trakya'da ayçiçeği, Karadeniz'de çay, Ege'de zeytin yetişmesi coğrafi koşulların ve iklimin bölgeler arasındaki farklılığının bir sonucudur. Bu durum iç ticareti de canlandırır.
Bu nedenle, farklı ürünlerin farklı bölgelerden gelmesi bölgeler arasında iklim ve tarımsal ürün çeşitliliğinin fazla olduğunu gösterir.
✅ Doğru Cevap: A
Soru 7:
Türkiye'de turizm gelirlerinin gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) içindeki payı oldukça yüksektir. Ülkemiz, doğal ve tarihi güzellikleri sayesinde her yıl milyonlarca turist ağırlamaktadır.
Aşağıdaki turizm faaliyetlerinden hangisinin Türkiye ekonomisine katkısı yılın geneline (12 aya) yayılmış durumdadır?
A) Deniz Turizmi
B) Yayla Turizmi
C) Kongre ve Sağlık Turizmi
D) Kayak Turizmi
E) Tarım Turizmi
Aşağıdaki turizm faaliyetlerinden hangisinin Türkiye ekonomisine katkısı yılın geneline (12 aya) yayılmış durumdadır?
A) Deniz Turizmi
B) Yayla Turizmi
C) Kongre ve Sağlık Turizmi
D) Kayak Turizmi
E) Tarım Turizmi
Çözüm:
Çözüm:
Turizm türlerinin mevsimsel özelliklerini inceleyelim:
Bu nedenle, yılın geneline yayılabilen turizm türü Kongre ve Sağlık Turizmidir.
✅ Doğru Cevap: C
Turizm türlerinin mevsimsel özelliklerini inceleyelim:
- ☀️ Deniz Turizmi: Sadece yaz aylarında (yaklaşık \( 3 \) ila \( 5 \) ay) aktiftir.
- ❄️ Kayak Turizmi: Sadece kış aylarında kar yağışının olduğu dönemde aktiftir.
- 🌲 Yayla Turizmi: Genellikle yaz aylarında serinlemek amacıyla tercih edilir.
- 🏥 Sağlık ve Kongre Turizmi: Mevsimsel koşullardan etkilenmez. Kaplıcalar, termal tesisler, saç ekim merkezleri, büyük uluslararası toplantılar ve kongreler yılın her ayında (12 ay boyunca) kesintisiz olarak hizmet verebilir.
Bu nedenle, yılın geneline yayılabilen turizm türü Kongre ve Sağlık Turizmidir.
✅ Doğru Cevap: C
Soru 8:
Türkiye'de bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla çeşitli bölgesel kalkınma projeleri hazırlanmıştır. Bu projelerden biri olan Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölgenin ekonomik yapısını güçlendirmeyi hedefler.
Aşağıdakilerden hangisi DOKAP kapsamında yer alan temel hedeflerden biri değildir?
A) Ulaşım ve altyapı hizmetlerini geliştirerek erişilebilirliği artırmak
B) Yayla turizmini entegre ederek "Yeşil Yol" projesini hayata geçirmek
C) Bölgede tarım ve hayvancılık faaliyetlerini modernize etmek
D) Taş kömürü üretim miktarını artırarak ağır sanayiyi bölgeye çekmek
E) Kıyı kesimindeki ekonomik faaliyetleri iç kesimlere yaymak
Aşağıdakilerden hangisi DOKAP kapsamında yer alan temel hedeflerden biri değildir?
A) Ulaşım ve altyapı hizmetlerini geliştirerek erişilebilirliği artırmak
B) Yayla turizmini entegre ederek "Yeşil Yol" projesini hayata geçirmek
C) Bölgede tarım ve hayvancılık faaliyetlerini modernize etmek
D) Taş kömürü üretim miktarını artırarak ağır sanayiyi bölgeye çekmek
E) Kıyı kesimindeki ekonomik faaliyetleri iç kesimlere yaymak
Çözüm:
Çözüm:
DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) hedeflerini inceleyelim:
✅ Doğru Cevap: D
DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi) hedeflerini inceleyelim:
- 🚗 Ulaşım ve Altyapı: Bölgenin engebeli yapısından dolayı ulaşım zordur. Ulaşımın geliştirilmesi temel hedeflerdendir.
- 🌲 Yayla Turizmi: Doğu Karadeniz yaylalarını birbirine bağlayan "Yeşil Yol" projesi DOKAP'ın en önemli turizm ayağıdır.
- 🐄 Tarım ve Hayvancılık: Bölgede hayvancılığın (özellikle büyükbaş mera hayvancılığı) ve tarımın modernize edilmesi hedeflenir.
- ⛏️ Taş Kömürü ve Ağır Sanayi: Taş kömürü sadece Zonguldak ve çevresinde (ZBK projesi kapsamında) yer alır. Doğu Karadeniz'de taş kömürü yatakları bulunmadığı için DOKAP'ın böyle bir hedefi yoktur.
✅ Doğru Cevap: D
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-turkiye-nin-ekonomik-ozellikleri/sorular