🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Türkiyede akarsuların oluşturduğu yer şekilleri Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Türkiyede akarsuların oluşturduğu yer şekilleri Çözümlü Sorular
Soru 1:
Soru: Türkiye'de akarsuların eğimin fazla olduğu dağlık ve engebeli alanlarda derine aşındırma yapması sonucu oluşan, "V" şeklindeki derin vadilere ne ad verilir?
Çözüm:
- Akarsuyun yatağını dikey yönde aşındırması sonucu oluşan bu vadilere Çentik Vadi denir.
- Türkiye'nin yüksek ve engebeli yapısı nedeniyle ülkemizde en yaygın vadi tipi budur.
- Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki akarsularda sıkça görülür. ✅
Soru 2:
Soru: Akarsuların, dirençli ve dirençsiz kayaçların bulunduğu alanlarda, tabakaların yan yana dizildiği yerlerde oluşturduğu basamaklı vadi tipine ne denir?
Çözüm:
- Bu vadi tipine Boğaz (Yarma) Vadi veya daha spesifik olarak basamaklı yapısı nedeniyle Kanyon Vadi denir.
- Kanyon vadiler özellikle kalkerli (karstik) arazilerde daha belirgindir.
- Örnek: Köprülü Kanyon (Antalya). 💡
Soru 3:
Soru: Akarsuların denize döküldükleri yerlerde, akarsuyun taşıdığı alüvyonları biriktirmesiyle oluşan üçgen şeklindeki düzlüklere ne denir?
Çözüm:
- Bu yer şekline Delta Ovası denir.
- Delta oluşumu için kıta sahanlığının geniş olması ve gelgitin az olması gerekir.
- Türkiye'de Çukurova, Bafra ve Çarşamba ovaları buna en güzel örneklerdir. 🌊
Soru 4:
Soru: Akarsuyun yatağında eğimin aniden azaldığı yerlerde, taşıdığı malzemeyi yelpaze şeklinde biriktirmesiyle oluşan yer şekli nedir?
Çözüm:
- Bu şekle Birikinti Konisi veya daha geniş alanlarda Birikinti Yelpazesi denir.
- Eğim azaldığı için akarsuyun taşıma gücü düşer ve malzemeler çökelir.
- Bu yelpazelerin birleşmesiyle Dağ Eteği Ovası oluşur. 📌
Soru 5:
Soru: Bir akarsuyun yatağını sürekli aşındırarak deniz seviyesine yaklaştırması sonucunda oluşan, eğimin azaldığı ve akarsuyun büklümler çizerek aktığı şekle ne ad verilir?
Çözüm:
- Akarsuyun büklümler çizerek akmasına Menderes denir.
- Menderes çizen akarsularda aşındırma ve biriktirme aynı anda gerçekleşir.
- Ege Bölgesi'ndeki akarsular (Büyük Menderes, Küçük Menderes) buna en iyi örnektir. 👉
Soru 6:
Soru: Doğa yürüyüşü yapan bir grup, bir vadide yürürken vadinin tabanının çok geniş olduğunu ve akarsuyun burada geniş bir taşkın ovası oluşturduğunu gözlemliyor. Bu vadi tipi hangisidir?
Çözüm:
- Bu vadi tipi Tabanlı Vadidir.
- Akarsu yatağını artık dikey değil, yanlara doğru aşındırmaktadır.
- Bu vadilerde tarım yapmaya elverişli geniş düzlükler bulunur. ✅
Soru 7:
Soru: Akarsuyun yatağında basamaklar oluşturarak döküldüğü yerlere ne denir?
Çözüm:
- Bu yer şekline Çağlayan (Şelale) denir.
- Akarsuyun sert ve yumuşak kayaçların üzerinden geçerken yumuşak kısımları daha hızlı aşındırmasıyla oluşur.
- Örnek: Düden Şelalesi (Antalya) veya Tortum Şelalesi (Erzurum). 💡
Soru 8:
Soru: Akarsuyun, üzerinde aktığı arazinin yükselmesi veya deniz seviyesinin alçalması sonucu yatağını tekrar derine aşındırmasıyla oluşan, yüksekte kalmış eski vadi tabanlarına ne denir?
Çözüm:
- Bu yer şekline Taraça (Sekki) denir.
- Taraçalar, akarsuyun geçmişteki yatak seviyelerini gösteren kanıtlardır.
- Epirojenik hareketler sonucunda oluşur. 📌
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-turkiyede-akarsularin-olusturdugu-yer-sekilleri/sorular