💡 KPSS Eğitim Bilimleri: Sözel mantık Çözümlü Sorular
1
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
Ali, Burak, Cem ve Derya adlı kişiler bir teknoloji mağazasından sırasıyla telefon, tablet, bilgisayar ve kulaklık almışlardır. Bu kişilerin alışveriş sıraları ve aldıkları ürünlerle ilgili bilinenler şunlardır:
Cem, alışverişini \( 2. \) sırada yapmıştır.
Ali, tablet alan kişiden hemen sonra alışveriş yapmıştır.
Telefon en son sırada satın alınmıştır.
Derya, bilgisayar satın almıştır.
👉 Buna göre, \( 1. \) sırada alışveriş yapan kişi ve aldığı ürün hangisidir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Soruyu çözmek için verilen ipuçlarını adım adım analiz edelim ve bir sıralama tablosu oluşturalım:
Toplam \( 4 \) sıra vardır: \( 1, 2, 3, 4. \)
Cem'in sırası: Cem kesin olarak \( 2. \) sıradadır.
Telefonun sırası: Telefon en son sırada yani \( 4. \) sırada alınmıştır.
Ali ve Tablet ilişkisi: Ali, tablet alan kişiden hemen sonra alışveriş yaptığına göre, tablet alan kişi \( 1., 2. \) veya \( 3. \) sırada olmalıdır.
Eğer tablet \( 1. \) sırada alınsaydı, Ali \( 2. \) sırada olmalıydı. Ancak \( 2. \) sırada Cem vardır. Bu yüzden tablet \( 1. \) sırada alınmış olamaz.
Eğer tablet \( 2. \) sırada (Cem tarafından) alınmışsa, Ali \( 3. \) sırada olmalıdır. Bu durum mantıklıdır.
Derya ve Bilgisayar: Derya bilgisayar almıştır. Geriye kalan boşluklara baktığımızda; Cem \( 2. \) sırada tablet aldığına göre, Derya bilgisayarı ancak \( 1. \) sırada alabilir (çünkü \( 4. \) sırada telefon vardır ve Ali \( 3. \) sıradadır).
✅ Bu durumda sıralama şu şekilde netleşir:
1. Sıra: Derya - Bilgisayar
2. Sıra: Cem - Tablet
3. Sıra: Ali - Kulaklık (Geriye kalan ürün)
4. Sıra: Burak - Telefon (Geriye kalan kişi ve son ürün)
📌 Cevap: \( 1. \) sırada alışveriş yapan kişi Derya'dır ve aldığı ürün Bilgisayar'dır.
2
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Ayşe, Fatma, Kemal, Leyla ve Murat adlı beş arkadaş hafta sonu sinemada A ve B filmlerinden birine gitmiştir. Bu kişilerin film tercihleriyle ilgili bilinenler şunlardır:
A filmine toplam \( 2 \) kişi, B filmine ise toplam \( 3 \) kişi gitmiştir.
Ayşe ve Kemal aynı filme gitmiştir.
Fatma ve Murat farklı filmlere gitmiştir.
👉 Buna göre, Leyla kesinlikle hangi filme gitmiştir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Verilen bilgileri gruplandırarak olasılıkları değerlendirelim:
Toplam kişi sayısı: \( 5 \)
A filmi kapasitesi: \( 2 \) kişi
B filmi kapasitesi: \( 3 \) kişi
Ayşe ve Kemal durumu: Ayşe ve Kemal aynı filme gittiğine göre birlikte ya A filmine ya da B filmine gitmişlerdir.
Fatma ve Murat durumu: Farklı filmlere gittikleri için biri kesinlikle A filmine, diğeri ise kesinlikle B filmine gitmiştir.
📌 Olasılıkları İnceleyelim:
1. Olasılık (Ayşe ve Kemal'in A filmine gitmesi): Eğer Ayşe ve Kemal A filmine gitseydi, A filminin \( 2 \) kişilik kapasitesi tamamen dolardı. Bu durumda Fatma ve Murat'ın her ikisinin de B filmine gitmesi gerekirdi. Ancak bu durum, "Fatma ve Murat farklı filmlere gitmiştir" kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Ayşe ve Kemal A filmine gitmiş olamaz.
2. Olasılık (Ayşe ve Kemal'in B filmine gitmesi): Ayşe ve Kemal kesinlikle B filmine gitmiştir. B filminin kapasitesi \( 3 \)'tür ve \( 2 \) kişilik yeri dolmuştur. Fatma ve Murat'tan biri de B filmine gideceği için B filminin tüm kontenjanı (\( 3 \) kişi) dolmuş olur.
Geriye kalan tek kişi olan Leyla, kontenjanı boş kalan tek film olan A filmine gitmek zorundadır.
✅ Cevap: Leyla kesinlikle A filmine gitmiştir.
3
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Bir okulda öğretmenlik yapan Ahmet, Banu, Canan ve Davut; Pazartesi ve Salı günleri nöbet tutacaktır. Her gün iki öğretmen nöbetçidir. Nöbetlerle ilgili şunlar bilinmektedir:
Ahmet ve Banu farklı günlerde nöbet tutacaktır.
Canan, Salı günü nöbet tutacaktır.
Davut'un Pazartesi günü nöbetçi olduğu bilinmektedir.
👉 Buna göre, Salı günü nöbetçi olan öğretmenler kimlerdir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Günlere göre nöbetçi listesini oluşturarak çözüme ulaşalım:
Pazartesi Nöbetçileri (2 kişi): Davut (kesin) ve [Boşluk]
Salı Nöbetçileri (2 kişi): Canan (kesin) ve [Boşluk]
Geriye kalan öğretmenler: Ahmet ve Banu.
İpucuna göre: "Ahmet ve Banu farklı günlerde nöbet tutacaktır."
Bu durumda Ahmet ve Banu'dan biri Pazartesi günü Davut'un yanında, diğeri ise Salı günü Canan'ın yanında nöbetçi olacaktır.
✅ Sonuç:
Salı günü nöbetçi olanlar kesinlikle Canan ve Ahmet veya Canan ve Banu ikilisinden biridir.
4
Çözümlü Soru
Zor Seviye
Bir maratonda ilk \( 5 \) sırayı alan koşucular A, B, C, D ve E'dir. Bu sporcuların giydikleri formalar kırmızı, mavi, yeşil, sarı ve beyaz renklerdedir. Koşucuların dereceleri ve forma renkleri ile ilgili bilinenler şunlardır:
Yarışı yeşil formalı sporcu kazanmıştır (\( 1. \) olmuştur).
C, yarışı D'nin hemen arkasında, B'nin ise hemen önünde tamamlamıştır.
Beyaz formalı sporcu yarışı \( 4. \) sırada tamamlamıştır.
A, sarı forma giymektedir.
Mavi formalı sporcu yarışı E'den hemen sonra tamamlamıştır.
👉 Buna göre yarışı \( 2. \) sırada bitiren sporcu ve forma rengi nedir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Adım adım yerleştirme yapalım:
Sıralama: \( 1, 2, 3, 4, 5 \)
\( 1. \) sıra = Yeşil formalı sporcu.
\( 4. \) sıra = Beyaz formalı sporcu.
C, D ve B'nin konumu: "C, yarışı D'nin hemen arkasında, B'nin ise hemen önünde tamamlamıştır." ifadesinden D - C - B şeklinde ardışık bir blok elde ederiz.
Bu üçlü blok sıralamada sadece iki yere gelebilir:
Durum 1: D (\( 1. \)), C (\( 2. \)), B (\( 3. \))
Durum 2: D (\( 2. \)), C (\( 3. \)), B (\( 4. \))
Eğer Durum 1 geçerli olsaydı, \( 1. \) sıradaki D'nin yeşil forma giymesi gerekirdi. Geriye kalan A ve E sporcuları \( 4. \) ve \( 5. \) sıralara kalırdı. A sarı forma giydiği için \( 4. \) sıradaki beyaz formayı giyemez, bu yüzden A \( 5. \) sırada olurdu. E ise \( 4. \) sırada olurdu. Ancak "Mavi formalı sporcu E'den hemen sonra tamamlamıştır" kuralına göre E'den sonra (\( 5. \) sırada) mavi olmalıydı, fakat \( 5. \) sırada sarı formalı A olduğu için bu durum çelişki yaratır.
Dolayısıyla Durum 2 geçerlidir:
\( 2. \) sıra = D
\( 3. \) sıra = C
\( 4. \) sıra = B (Beyaz formalı)
Geriye kalan \( 1. \) ve \( 5. \) sıralara A ve E yerleşmelidir.
A sarı forma giydiği için \( 1. \) sıradaki yeşil formayı giyemez. Bu yüzden A, \( 5. \) sıradadır (Sarı).
Geriye kalan E, \( 1. \) sıradadır (Yeşil).
"Mavi formalı sporcu E'den hemen sonra tamamlamıştır" bilgisine göre, E (\( 1. \)) olduğuna göre, \( 2. \) sıradaki D sporcusu Mavi forma giymektedir.
✅ Cevap: Yarışı \( 2. \) sırada bitiren sporcu D'dir ve forma rengi Mavi'dir.
5
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Bir kütüphaneden kitap ödünç alan K, L, M, N ve P adlı öğrencilerin aldıkları kitap türleri (Roman, Tarih, Bilim) ve aldıkları günlerle (Cuma, Cumartesi) ilgili bilgiler şu şekildedir:
Her öğrenci sadece bir kitap almıştır.
Roman alanların sayısı, Tarih alanların sayısının \( 2 \) katıdır.
Cumartesi günü sadece Bilim kitabı alınmıştır.
K ve L aynı gün, farklı türde kitaplar almışlardır.
M, Roman almıştır.
👉 Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) N, Tarih kitabı almıştır.
B) K, Cuma günü kitap almıştır.
C) L, Bilim kitabı almıştır.
D) P, Cumartesi günü kitap almıştır.
Çözüm ve Açıklama
💡 Verilen sayısal ve sözel mantık ipuçlarını birleştirelim:
Toplam öğrenci sayısı: \( 5 \)
Kitap türleri dağılımı: Roman sayısı, Tarih sayısının \( 2 \) katı olduğuna göre;
Tarih = \( 1 \) ise Roman = \( 2 \). Geriye kalan Bilim = \( 5 - (1 + 2) = 2 \) olur. (Bu dağılım uygundur)
Tarih = \( 2 \) ise Roman = \( 4 \) olur ki toplam \( 6 \) yapar, bu imkansızdır.
Yani: Roman = 2, Bilim = 2, Tarih = 1 adettir.
Gün Kuralları: Cumartesi günü sadece Bilim kitabı alınabiliyorsa, Roman ve Tarih kitaplarının tamamı kesinlikle Cuma günü alınmıştır.
K ve L'nin Durumu: K ve L aynı gün farklı türde kitaplar almıştır. Eğer Cumartesi günü alsalardı, her ikisinin de Bilim kitabı alması gerekirdi (çünkü Cumartesi sadece Bilim alınabiliyor). Farklı türde aldıklarına göre, K ve L kesinlikle Cuma günü kitap almışlardır.
M de Roman aldığına göre, M de kesinlikle Cuma günü kitap almıştır.
✅ Seçenekleri incelediğimizde, K'nin Cuma günü kitap aldığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
📌 Cevap:B seçeneğidir.
6
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Bir kafede oturan Sinan, Tolga, Umut ve Volkan; çay, kahve, tost ve pasta sipariş etmişlerdir. Siparişlerle ilgili bilinenler şunlardır:
Herkes bir içecek ve bir yiyecek sipariş etmiştir.
İçecek olarak sadece çay ve kahve; yiyecek olarak sadece tost ve pasta seçeneği vardır.
Toplamda \( 2 \) kişi çay, \( 2 \) kişi kahve sipariş etmiştir.
Toplamda \( 3 \) kişi tost, \( 1 \) kişi pasta sipariş etmiştir.
Sinan ve Tolga aynı içeceği, farklı yiyecekleri sipariş etmiştir.
Umut ve Volkan aynı yiyeceği sipariş etmiştir.
Tolga'nın kahve içtiği bilinmektedir.
👉 Buna göre, pasta yiyen kişi kimdir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Günlük hayattan bu tatlı problemi çözmek için verileri eşleştirelim:
Tolga ve Sinan'ın İçeceği: Tolga kahve içtiğine göre ve Sinan ile aynı içeceği seçtiğine göre, Sinan da kahve içmiştir. Böylece kahve kontenjanı (\( 2 \) kişi) dolmuştur. Umut ve Volkan ise kesinlikle çay içmiştir.
Yiyecek Dağılımı: Umut ve Volkan aynı yiyeceği sipariş etmiştir. Eğer her ikisi de pasta yeseydi, toplam pasta sayısı en az \( 2 \) olurdu. Ancak sadece \( 1 \) kişi pasta yemiştir. Bu yüzden Umut ve Volkan kesinlikle tost yemiştir.
Geriye kalan tostlardan biri Sinan veya Tolga'ya aittir. Sinan ve Tolga farklı yiyecekler sipariş ettiğine göre, biri tost diğeri pasta yemiştir.
Toplam tost sayısı \( 3 \) olduğuna göre; Umut (\( 1 \)), Volkan (\( 2 \)) ve Sinan/Tolga ikilisinden tost yiyen kişiyle beraber toplam tost sayısı \( 3 \)'e ulaşır.
Sinan'ın tost yediği durumda, farklı yiyecek yiyen Tolga kesinlikle pasta yemiş olur.
✅ Cevap: Pasta yiyen kişi kesinlikle Tolga'dır.
7
Çözümlü Soru
Orta Seviye
\( 5 \) katlı bir apartmanın her katında birer kişi kalmaktadır. Bu apartmanda oturan kişiler Pelin, Rıza, Sibel, Tarık ve Utku'dur. Katlar aşağıdan yukarıya doğru \( 1 \)'den \( 5 \)'e kadar numaralandırılmıştır.
Pelin, \( 3. \) katta oturmaktadır.
Rıza, Sibel'in hemen üstündeki katta oturmaktadır.
Tarık, Utku'dan daha üst bir katta oturmaktadır.
Sibel'in \( 1. \) katta oturduğu bilinmektedir.
👉 Buna göre, \( 5. \) katta oturan kişi kimdir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Kat planını adım adım dolduralım:
Kat 3: Pelin (kesin bilgi)
Kat 1: Sibel (verilen ek bilgi)
"Rıza, Sibel'in hemen üstündeki katta oturmaktadır" bilgisine göre Rıza, Sibel'in (\( 1. \) kat) hemen üstünde yani \( 2. \) katta oturmaktadır.
Geriye kalan boş katlar: Kat 4 ve Kat 5.
Geriye kalan kişiler: Tarık ve Utku.
"Tarık, Utku'dan daha üst bir katta oturmaktadır" dendiğine göre; Tarık \( 5. \) katta, Utku ise \( 4. \) katta oturmalıdır.
✅ Katların Son Durumu:
Kat 5: Tarık
Kat 4: Utku
Kat 3: Pelin
Kat 2: Rıza
Kat 1: Sibel
📌 Cevap: \( 5. \) katta oturan kişi Tarık'tır.
8
Çözümlü Soru
Zor Seviye
Bir üniversitede Arzu, Berk, Ceyda, Deniz, Emre ve Fırat adlı öğrenciler Güz döneminde Fizik, Kimya ve Biyoloji derslerinden birini seçmiştir. Ders seçimleriyle ilgili bilinenler şunlardır:
Güz döneminde Fizik dersini \( 3 \), Kimya dersini \( 2 \), Biyoloji dersini \( 1 \) kişi seçmiştir.
Arzu ve Berk aynı dersi seçmiştir.
Ceyda ve Deniz aynı dersi seçmiştir.
Emre, Biyoloji dersini seçmiştir.
👉 Buna göre, Fizik dersini seçen öğrenciler kimlerdir?
Çözüm ve Açıklama
💡 Verilen kontenjanları ve öğrenci çiftlerini analiz edelim:
Kontenjanlar: Fizik (\( 3 \)), Kimya (\( 2 \)), Biyoloji (\( 1 \)).
Emre'nin Durumu: Emre Biyoloji dersini seçtiği için Biyoloji kontenjanı (\( 1 \) kişi) tamamen dolmuştur. Diğer hiç kimse Biyoloji seçemez.
Geriye kalan dersler ve kontenjanlar: Fizik (\( 3 \)) ve Kimya (\( 2 \)).
Öğrenci Çiftleri:
{Arzu, Berk} birlikte hareket ediyor.
{Ceyda, Deniz} birlikte hareket ediyor.
Fırat ise tek başınadır.
Kimya dersinin kontenjanı \( 2 \) kişi olduğundan, bu derse sadece bir çift yerleşebilir.
Fizik dersinin kontenjanı \( 3 \) kişi olduğundan, buraya bir çift ve tek kalan Fırat yerleşmek zorundadır.
📌 Cevap: Fizik dersini seçenler ya Ceyda, Deniz ve Fırat'tır ya da Arzu, Berk ve Fırat'tır. Her iki durumda da Fırat kesinlikle Fizik dersini seçmiştir.
KPSS Eğitim Bilimleri: Sözel mantık Çözümlü Sorular
Soru 1:
Ali, Burak, Cem ve Derya adlı kişiler bir teknoloji mağazasından sırasıyla telefon, tablet, bilgisayar ve kulaklık almışlardır. Bu kişilerin alışveriş sıraları ve aldıkları ürünlerle ilgili bilinenler şunlardır:
Cem, alışverişini \( 2. \) sırada yapmıştır.
Ali, tablet alan kişiden hemen sonra alışveriş yapmıştır.
Telefon en son sırada satın alınmıştır.
Derya, bilgisayar satın almıştır.
👉 Buna göre, \( 1. \) sırada alışveriş yapan kişi ve aldığı ürün hangisidir?
Çözüm:
💡 Soruyu çözmek için verilen ipuçlarını adım adım analiz edelim ve bir sıralama tablosu oluşturalım:
Toplam \( 4 \) sıra vardır: \( 1, 2, 3, 4. \)
Cem'in sırası: Cem kesin olarak \( 2. \) sıradadır.
Telefonun sırası: Telefon en son sırada yani \( 4. \) sırada alınmıştır.
Ali ve Tablet ilişkisi: Ali, tablet alan kişiden hemen sonra alışveriş yaptığına göre, tablet alan kişi \( 1., 2. \) veya \( 3. \) sırada olmalıdır.
Eğer tablet \( 1. \) sırada alınsaydı, Ali \( 2. \) sırada olmalıydı. Ancak \( 2. \) sırada Cem vardır. Bu yüzden tablet \( 1. \) sırada alınmış olamaz.
Eğer tablet \( 2. \) sırada (Cem tarafından) alınmışsa, Ali \( 3. \) sırada olmalıdır. Bu durum mantıklıdır.
Derya ve Bilgisayar: Derya bilgisayar almıştır. Geriye kalan boşluklara baktığımızda; Cem \( 2. \) sırada tablet aldığına göre, Derya bilgisayarı ancak \( 1. \) sırada alabilir (çünkü \( 4. \) sırada telefon vardır ve Ali \( 3. \) sıradadır).
✅ Bu durumda sıralama şu şekilde netleşir:
1. Sıra: Derya - Bilgisayar
2. Sıra: Cem - Tablet
3. Sıra: Ali - Kulaklık (Geriye kalan ürün)
4. Sıra: Burak - Telefon (Geriye kalan kişi ve son ürün)
📌 Cevap: \( 1. \) sırada alışveriş yapan kişi Derya'dır ve aldığı ürün Bilgisayar'dır.
Soru 2:
Ayşe, Fatma, Kemal, Leyla ve Murat adlı beş arkadaş hafta sonu sinemada A ve B filmlerinden birine gitmiştir. Bu kişilerin film tercihleriyle ilgili bilinenler şunlardır:
A filmine toplam \( 2 \) kişi, B filmine ise toplam \( 3 \) kişi gitmiştir.
Ayşe ve Kemal aynı filme gitmiştir.
Fatma ve Murat farklı filmlere gitmiştir.
👉 Buna göre, Leyla kesinlikle hangi filme gitmiştir?
Çözüm:
💡 Verilen bilgileri gruplandırarak olasılıkları değerlendirelim:
Toplam kişi sayısı: \( 5 \)
A filmi kapasitesi: \( 2 \) kişi
B filmi kapasitesi: \( 3 \) kişi
Ayşe ve Kemal durumu: Ayşe ve Kemal aynı filme gittiğine göre birlikte ya A filmine ya da B filmine gitmişlerdir.
Fatma ve Murat durumu: Farklı filmlere gittikleri için biri kesinlikle A filmine, diğeri ise kesinlikle B filmine gitmiştir.
📌 Olasılıkları İnceleyelim:
1. Olasılık (Ayşe ve Kemal'in A filmine gitmesi): Eğer Ayşe ve Kemal A filmine gitseydi, A filminin \( 2 \) kişilik kapasitesi tamamen dolardı. Bu durumda Fatma ve Murat'ın her ikisinin de B filmine gitmesi gerekirdi. Ancak bu durum, "Fatma ve Murat farklı filmlere gitmiştir" kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Ayşe ve Kemal A filmine gitmiş olamaz.
2. Olasılık (Ayşe ve Kemal'in B filmine gitmesi): Ayşe ve Kemal kesinlikle B filmine gitmiştir. B filminin kapasitesi \( 3 \)'tür ve \( 2 \) kişilik yeri dolmuştur. Fatma ve Murat'tan biri de B filmine gideceği için B filminin tüm kontenjanı (\( 3 \) kişi) dolmuş olur.
Geriye kalan tek kişi olan Leyla, kontenjanı boş kalan tek film olan A filmine gitmek zorundadır.
✅ Cevap: Leyla kesinlikle A filmine gitmiştir.
Soru 3:
Bir okulda öğretmenlik yapan Ahmet, Banu, Canan ve Davut; Pazartesi ve Salı günleri nöbet tutacaktır. Her gün iki öğretmen nöbetçidir. Nöbetlerle ilgili şunlar bilinmektedir:
Ahmet ve Banu farklı günlerde nöbet tutacaktır.
Canan, Salı günü nöbet tutacaktır.
Davut'un Pazartesi günü nöbetçi olduğu bilinmektedir.
👉 Buna göre, Salı günü nöbetçi olan öğretmenler kimlerdir?
Çözüm:
💡 Günlere göre nöbetçi listesini oluşturarak çözüme ulaşalım:
Pazartesi Nöbetçileri (2 kişi): Davut (kesin) ve [Boşluk]
Salı Nöbetçileri (2 kişi): Canan (kesin) ve [Boşluk]
Geriye kalan öğretmenler: Ahmet ve Banu.
İpucuna göre: "Ahmet ve Banu farklı günlerde nöbet tutacaktır."
Bu durumda Ahmet ve Banu'dan biri Pazartesi günü Davut'un yanında, diğeri ise Salı günü Canan'ın yanında nöbetçi olacaktır.
✅ Sonuç:
Salı günü nöbetçi olanlar kesinlikle Canan ve Ahmet veya Canan ve Banu ikilisinden biridir.
Soru 4:
Bir maratonda ilk \( 5 \) sırayı alan koşucular A, B, C, D ve E'dir. Bu sporcuların giydikleri formalar kırmızı, mavi, yeşil, sarı ve beyaz renklerdedir. Koşucuların dereceleri ve forma renkleri ile ilgili bilinenler şunlardır:
Yarışı yeşil formalı sporcu kazanmıştır (\( 1. \) olmuştur).
C, yarışı D'nin hemen arkasında, B'nin ise hemen önünde tamamlamıştır.
Beyaz formalı sporcu yarışı \( 4. \) sırada tamamlamıştır.
A, sarı forma giymektedir.
Mavi formalı sporcu yarışı E'den hemen sonra tamamlamıştır.
👉 Buna göre yarışı \( 2. \) sırada bitiren sporcu ve forma rengi nedir?
Çözüm:
💡 Adım adım yerleştirme yapalım:
Sıralama: \( 1, 2, 3, 4, 5 \)
\( 1. \) sıra = Yeşil formalı sporcu.
\( 4. \) sıra = Beyaz formalı sporcu.
C, D ve B'nin konumu: "C, yarışı D'nin hemen arkasında, B'nin ise hemen önünde tamamlamıştır." ifadesinden D - C - B şeklinde ardışık bir blok elde ederiz.
Bu üçlü blok sıralamada sadece iki yere gelebilir:
Durum 1: D (\( 1. \)), C (\( 2. \)), B (\( 3. \))
Durum 2: D (\( 2. \)), C (\( 3. \)), B (\( 4. \))
Eğer Durum 1 geçerli olsaydı, \( 1. \) sıradaki D'nin yeşil forma giymesi gerekirdi. Geriye kalan A ve E sporcuları \( 4. \) ve \( 5. \) sıralara kalırdı. A sarı forma giydiği için \( 4. \) sıradaki beyaz formayı giyemez, bu yüzden A \( 5. \) sırada olurdu. E ise \( 4. \) sırada olurdu. Ancak "Mavi formalı sporcu E'den hemen sonra tamamlamıştır" kuralına göre E'den sonra (\( 5. \) sırada) mavi olmalıydı, fakat \( 5. \) sırada sarı formalı A olduğu için bu durum çelişki yaratır.
Dolayısıyla Durum 2 geçerlidir:
\( 2. \) sıra = D
\( 3. \) sıra = C
\( 4. \) sıra = B (Beyaz formalı)
Geriye kalan \( 1. \) ve \( 5. \) sıralara A ve E yerleşmelidir.
A sarı forma giydiği için \( 1. \) sıradaki yeşil formayı giyemez. Bu yüzden A, \( 5. \) sıradadır (Sarı).
Geriye kalan E, \( 1. \) sıradadır (Yeşil).
"Mavi formalı sporcu E'den hemen sonra tamamlamıştır" bilgisine göre, E (\( 1. \)) olduğuna göre, \( 2. \) sıradaki D sporcusu Mavi forma giymektedir.
✅ Cevap: Yarışı \( 2. \) sırada bitiren sporcu D'dir ve forma rengi Mavi'dir.
Soru 5:
Bir kütüphaneden kitap ödünç alan K, L, M, N ve P adlı öğrencilerin aldıkları kitap türleri (Roman, Tarih, Bilim) ve aldıkları günlerle (Cuma, Cumartesi) ilgili bilgiler şu şekildedir:
Her öğrenci sadece bir kitap almıştır.
Roman alanların sayısı, Tarih alanların sayısının \( 2 \) katıdır.
Cumartesi günü sadece Bilim kitabı alınmıştır.
K ve L aynı gün, farklı türde kitaplar almışlardır.
M, Roman almıştır.
👉 Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) N, Tarih kitabı almıştır.
B) K, Cuma günü kitap almıştır.
C) L, Bilim kitabı almıştır.
D) P, Cumartesi günü kitap almıştır.
Çözüm:
💡 Verilen sayısal ve sözel mantık ipuçlarını birleştirelim:
Toplam öğrenci sayısı: \( 5 \)
Kitap türleri dağılımı: Roman sayısı, Tarih sayısının \( 2 \) katı olduğuna göre;
Tarih = \( 1 \) ise Roman = \( 2 \). Geriye kalan Bilim = \( 5 - (1 + 2) = 2 \) olur. (Bu dağılım uygundur)
Tarih = \( 2 \) ise Roman = \( 4 \) olur ki toplam \( 6 \) yapar, bu imkansızdır.
Yani: Roman = 2, Bilim = 2, Tarih = 1 adettir.
Gün Kuralları: Cumartesi günü sadece Bilim kitabı alınabiliyorsa, Roman ve Tarih kitaplarının tamamı kesinlikle Cuma günü alınmıştır.
K ve L'nin Durumu: K ve L aynı gün farklı türde kitaplar almıştır. Eğer Cumartesi günü alsalardı, her ikisinin de Bilim kitabı alması gerekirdi (çünkü Cumartesi sadece Bilim alınabiliyor). Farklı türde aldıklarına göre, K ve L kesinlikle Cuma günü kitap almışlardır.
M de Roman aldığına göre, M de kesinlikle Cuma günü kitap almıştır.
✅ Seçenekleri incelediğimizde, K'nin Cuma günü kitap aldığı bilgisi kesinlikle doğrudur.
📌 Cevap:B seçeneğidir.
Soru 6:
Bir kafede oturan Sinan, Tolga, Umut ve Volkan; çay, kahve, tost ve pasta sipariş etmişlerdir. Siparişlerle ilgili bilinenler şunlardır:
Herkes bir içecek ve bir yiyecek sipariş etmiştir.
İçecek olarak sadece çay ve kahve; yiyecek olarak sadece tost ve pasta seçeneği vardır.
Toplamda \( 2 \) kişi çay, \( 2 \) kişi kahve sipariş etmiştir.
Toplamda \( 3 \) kişi tost, \( 1 \) kişi pasta sipariş etmiştir.
Sinan ve Tolga aynı içeceği, farklı yiyecekleri sipariş etmiştir.
Umut ve Volkan aynı yiyeceği sipariş etmiştir.
Tolga'nın kahve içtiği bilinmektedir.
👉 Buna göre, pasta yiyen kişi kimdir?
Çözüm:
💡 Günlük hayattan bu tatlı problemi çözmek için verileri eşleştirelim:
Tolga ve Sinan'ın İçeceği: Tolga kahve içtiğine göre ve Sinan ile aynı içeceği seçtiğine göre, Sinan da kahve içmiştir. Böylece kahve kontenjanı (\( 2 \) kişi) dolmuştur. Umut ve Volkan ise kesinlikle çay içmiştir.
Yiyecek Dağılımı: Umut ve Volkan aynı yiyeceği sipariş etmiştir. Eğer her ikisi de pasta yeseydi, toplam pasta sayısı en az \( 2 \) olurdu. Ancak sadece \( 1 \) kişi pasta yemiştir. Bu yüzden Umut ve Volkan kesinlikle tost yemiştir.
Geriye kalan tostlardan biri Sinan veya Tolga'ya aittir. Sinan ve Tolga farklı yiyecekler sipariş ettiğine göre, biri tost diğeri pasta yemiştir.
Toplam tost sayısı \( 3 \) olduğuna göre; Umut (\( 1 \)), Volkan (\( 2 \)) ve Sinan/Tolga ikilisinden tost yiyen kişiyle beraber toplam tost sayısı \( 3 \)'e ulaşır.
Sinan'ın tost yediği durumda, farklı yiyecek yiyen Tolga kesinlikle pasta yemiş olur.
✅ Cevap: Pasta yiyen kişi kesinlikle Tolga'dır.
Soru 7:
\( 5 \) katlı bir apartmanın her katında birer kişi kalmaktadır. Bu apartmanda oturan kişiler Pelin, Rıza, Sibel, Tarık ve Utku'dur. Katlar aşağıdan yukarıya doğru \( 1 \)'den \( 5 \)'e kadar numaralandırılmıştır.
Pelin, \( 3. \) katta oturmaktadır.
Rıza, Sibel'in hemen üstündeki katta oturmaktadır.
Tarık, Utku'dan daha üst bir katta oturmaktadır.
Sibel'in \( 1. \) katta oturduğu bilinmektedir.
👉 Buna göre, \( 5. \) katta oturan kişi kimdir?
Çözüm:
💡 Kat planını adım adım dolduralım:
Kat 3: Pelin (kesin bilgi)
Kat 1: Sibel (verilen ek bilgi)
"Rıza, Sibel'in hemen üstündeki katta oturmaktadır" bilgisine göre Rıza, Sibel'in (\( 1. \) kat) hemen üstünde yani \( 2. \) katta oturmaktadır.
Geriye kalan boş katlar: Kat 4 ve Kat 5.
Geriye kalan kişiler: Tarık ve Utku.
"Tarık, Utku'dan daha üst bir katta oturmaktadır" dendiğine göre; Tarık \( 5. \) katta, Utku ise \( 4. \) katta oturmalıdır.
✅ Katların Son Durumu:
Kat 5: Tarık
Kat 4: Utku
Kat 3: Pelin
Kat 2: Rıza
Kat 1: Sibel
📌 Cevap: \( 5. \) katta oturan kişi Tarık'tır.
Soru 8:
Bir üniversitede Arzu, Berk, Ceyda, Deniz, Emre ve Fırat adlı öğrenciler Güz döneminde Fizik, Kimya ve Biyoloji derslerinden birini seçmiştir. Ders seçimleriyle ilgili bilinenler şunlardır:
Güz döneminde Fizik dersini \( 3 \), Kimya dersini \( 2 \), Biyoloji dersini \( 1 \) kişi seçmiştir.
Arzu ve Berk aynı dersi seçmiştir.
Ceyda ve Deniz aynı dersi seçmiştir.
Emre, Biyoloji dersini seçmiştir.
👉 Buna göre, Fizik dersini seçen öğrenciler kimlerdir?
Çözüm:
💡 Verilen kontenjanları ve öğrenci çiftlerini analiz edelim:
Kontenjanlar: Fizik (\( 3 \)), Kimya (\( 2 \)), Biyoloji (\( 1 \)).
Emre'nin Durumu: Emre Biyoloji dersini seçtiği için Biyoloji kontenjanı (\( 1 \) kişi) tamamen dolmuştur. Diğer hiç kimse Biyoloji seçemez.
Geriye kalan dersler ve kontenjanlar: Fizik (\( 3 \)) ve Kimya (\( 2 \)).
Öğrenci Çiftleri:
{Arzu, Berk} birlikte hareket ediyor.
{Ceyda, Deniz} birlikte hareket ediyor.
Fırat ise tek başınadır.
Kimya dersinin kontenjanı \( 2 \) kişi olduğundan, bu derse sadece bir çift yerleşebilir.
Fizik dersinin kontenjanı \( 3 \) kişi olduğundan, buraya bir çift ve tek kalan Fırat yerleşmek zorundadır.
📌 Cevap: Fizik dersini seçenler ya Ceyda, Deniz ve Fırat'tır ya da Arzu, Berk ve Fırat'tır. Her iki durumda da Fırat kesinlikle Fizik dersini seçmiştir.