🎓 KPSS
📚 KPSS Tarih
💡 KPSS Tarih: Atatürk inkılapları ve iç gelişme Çözümlü Sorular
KPSS Tarih: Atatürk inkılapları ve iç gelişme Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Siyasi Alanda Yapılan İnkılaplar:
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de saltanatın kaldırılmasına ortam hazırlayan veya bu süreci hızlandıran temel gelişmedir?
A) Ankara Antlaşması'nın imzalanması
B) TBMM'nin açılması
C) Lozan Barış Konferansı'na İstanbul ve TBMM hükümetlerinin birlikte çağrılması
D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü
E) Cumhuriyetin ilan edilmesi
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de saltanatın kaldırılmasına ortam hazırlayan veya bu süreci hızlandıran temel gelişmedir?
A) Ankara Antlaşması'nın imzalanması
B) TBMM'nin açılması
C) Lozan Barış Konferansı'na İstanbul ve TBMM hükümetlerinin birlikte çağrılması
D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü
E) Cumhuriyetin ilan edilmesi
Çözüm:
- 💡 İpucu: İtilaf Devletleri, Türk milletini iki hükümet arasında bölerek Lozan'da kendi lehlerine sonuç almak istemişlerdir.
- ✅ Doğru Cevap: C şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı'na hem İstanbul hükümetini hem de TBMM hükümetini birlikte davet etmesi, ikilik yaratma çabasının en açık göstergesidir. Bu tehlikeli durum üzerine TBMM, 1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın kaldırılmasına karar vermiştir.
Soru 2:
📌 Hukuk Alanındaki Gelişmeler:
Türkiye Cumhuriyeti'nde hukuk alanında laikleşme sürecinin en önemli adımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Medeni Kanun'un kabul edilmesi
B) Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması
C) Mecelle'nin yürürlükten kaldırılması
D) Türk Ticaret Kanunu'nun kabulü
E) Ankara'nın başkent olması
Türkiye Cumhuriyeti'nde hukuk alanında laikleşme sürecinin en önemli adımı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Medeni Kanun'un kabul edilmesi
B) Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması
C) Mecelle'nin yürürlükten kaldırılması
D) Türk Ticaret Kanunu'nun kabulü
E) Ankara'nın başkent olması
Çözüm:
- 💡 İpucu: Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması ve hukuk kurallarının akıl ile bilime dayandırılması süreçlerine dikkat ediniz.
- ✅ Doğru Cevap: B şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: Şeriye ve Evkaf Vekaleti (Din ve Vakıf İşleri Bakanlığı), devlet işleri ile din işlerini yürüten ve kararları onaylayan bir kurumdu. Bu bakanlığın kaldırılması, hem devlet yönetiminin hem de hukuk sisteminin laikleşmesi yolunda atılan en keskin ve temel adımdır. Medeni Kanun ise toplumsal ve hukuki alanda laikliği sağlamıştır.
Soru 3:
📌 Eğitim ve Kültür Alanı:
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile hedeflenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Medreselerin güçlendirilmesi
B) Eğitim ve öğretimde birlik sağlanması
C) Yabancı okulların kapatılması
D) Karma eğitime geçilmesi
E) Harf inkılabının yapılması
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile hedeflenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Medreselerin güçlendirilmesi
B) Eğitim ve öğretimde birlik sağlanması
C) Yabancı okulların kapatılması
D) Karma eğitime geçilmesi
E) Harf inkılabının yapılması
Çözüm:
- 💡 İpucu: "Tevhid" kelimesi birlik anlamına gelmektedir.
- ✅ Doğru Cevap: B şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ülkedeki tüm eğitim kurumları Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlanmıştır. Böylece Osmanlı'dan kalan medrese, mektep ve azınlık okulları arasındaki ikilik giderilmiş, eğitim ve öğretimde milli ve çağdaş bir birlik sağlanmıştır.
Soru 4:
📌 Ekonomik Alanda İnkılaplar:
İzmir İktisat Kongresi'nde alınan Misak-ı İktisadi (Ekonomi Andı) kararları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Yerli malı kullanımının teşvik edilmesi
B) Hammaddesi yurt içinde olan sanayi dallarının kurulması
C) Yabancıların kurduğu tekel (monopol) ayrıcalıklarının kaldırılması
D) Devletçilik ilkesi gereği tüm fabrikaların devlet eliyle işletilmesi
E) Yeni mahalli sanayi için banka kurulması
İzmir İktisat Kongresi'nde alınan Misak-ı İktisadi (Ekonomi Andı) kararları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Yerli malı kullanımının teşvik edilmesi
B) Hammaddesi yurt içinde olan sanayi dallarının kurulması
C) Yabancıların kurduğu tekel (monopol) ayrıcalıklarının kaldırılması
D) Devletçilik ilkesi gereği tüm fabrikaların devlet eliyle işletilmesi
E) Yeni mahalli sanayi için banka kurulması
Çözüm:
- 💡 İpucu: İzmir İktisat Kongresi toplandığı tarihte henüz "Devletçilik" ilkesi resmi bir devlet politikası olarak tam anlamıyla benimsenmemişti; o dönem "Millî İktisat" esastı.
- ✅ Doğru Cevap: D şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: 1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde özel sektöre (milli burjuvaziye) önem verilmiş, ancak sermaye yetersizliği nedeniyle ilerleyen yıllarda Devletçilik ilkesine geçilmiştir. Kongre kararlarında "tüm fabrikaların devlet eliyle işletileceği" yönünde bir bağlayıcılık yoktur, aksine özel teşebbüse destek olunması hedeflenmiştir.
Soru 5:
📌 Toplumsal Hayat ve Yeni Nesil Sorular:
Atatürk, "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir." diyerek millet tanımını ırk veya din bağına değil, siyasi ve kültürel bağlara dayandırmıştır. Bu anlayış doğrultusunda yapılan aşağıdaki inkılaplardan hangisi, toplumda eşitliği sağlamak ve ayrım belirten unvanları ortadan kaldırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir?
A) Soyadı Kanunu'nun kabulü
B) Kılık Kıyafet Kanunu'nun çıkarılması
C) Medeni Kanun'un kabulü
D) Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
E) Şapka İktisası Kanunu
Atatürk, "Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir." diyerek millet tanımını ırk veya din bağına değil, siyasi ve kültürel bağlara dayandırmıştır. Bu anlayış doğrultusunda yapılan aşağıdaki inkılaplardan hangisi, toplumda eşitliği sağlamak ve ayrım belirten unvanları ortadan kaldırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir?
A) Soyadı Kanunu'nun kabulü
B) Kılık Kıyafet Kanunu'nun çıkarılması
C) Medeni Kanun'un kabulü
D) Kabotaj Kanunu'nun çıkarılması
E) Şapka İktisası Kanunu
Çözüm:
- 💡 İpucu: Toplumsal alanda ayrıcalık belirten unvanların (ağa, bey, paşa, efendi vb.) kaldırılmasını hedefleyen düzenlemeyi düşününüz.
- ✅ Doğru Cevap: A şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: 1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile herkesin öz adından başka soyadı taşıması zorunlu kılınmış, ağa, paşa, hacı, hoca gibi ayrıcalık belirten unvanların kullanımı yasaklanmıştır. Bu durum toplumda kanun önünde eşitliği sağlamıştır.
Soru 6:
📌 Günlük Hayatta Atatürk İnkılapları:
Günlük hayatımızda kullandığımız takvim, saat, ölçü birimleri ve hafta tatili gibi uygulamaların değişmesi, aşağıdaki hangi temel alanda yapılan inkılaplar arasında yer alır ve toplumsal hayatta nasıl bir kolaylık sağlamıştır?
A) Siyasi Alanda - Padişahlık yetkilerinin sınırlandırılması
B) İnkılap Tarihi - Askeri başarıların taçlandırılması
C) Kültür ve Toplumsal Alanda - Uluslararası ilişkilerde ve ticaret hayatında uyumun sağlanması
D) Hukuk Alanında - Suç ve cezaların yeniden düzenlenmesi
E) Ekonomi Alanda - Vergi yükünün hafifletilmesi
Günlük hayatımızda kullandığımız takvim, saat, ölçü birimleri ve hafta tatili gibi uygulamaların değişmesi, aşağıdaki hangi temel alanda yapılan inkılaplar arasında yer alır ve toplumsal hayatta nasıl bir kolaylık sağlamıştır?
A) Siyasi Alanda - Padişahlık yetkilerinin sınırlandırılması
B) İnkılap Tarihi - Askeri başarıların taçlandırılması
C) Kültür ve Toplumsal Alanda - Uluslararası ilişkilerde ve ticaret hayatında uyumun sağlanması
D) Hukuk Alanında - Suç ve cezaların yeniden düzenlenmesi
E) Ekonomi Alanda - Vergi yükünün hafifletilmesi
Çözüm:
- 💡 İpucu: Hicri takvim yerine miladi takvimin, alaturka saat yerine uluslararası saatin, endaze ve okka yerine metre ve kilogramın kabul edilmesini hatırlayınız.
- ✅ Doğru Cevap: C şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: Günlük hayatta kullanılan ölçü, takvim ve saat gibi birbiriyle uyumsuz sistemlerin değiştirilmesi, Batı dünyası ile ekonomik, ticari ve sosyal ilişkilerde büyük bir uyum ve kolaylık sağlamıştır. Bu düzenlemeler toplumsal hayatı çağdaşlaştırmıştır.
Soru 7:
📌 Laiklik İlkesi ve Anayasa Değişiklikleri:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan "Devletin dini, İslam dinidir." maddesi, laiklik ilkesinin aşamalı olarak hayata geçirilmesi sürecinde hangi yıl anayasadan çıkarılmıştır?
A) 1924
B) 1926
C) 1928
D) 1930
E) 1937
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan "Devletin dini, İslam dinidir." maddesi, laiklik ilkesinin aşamalı olarak hayata geçirilmesi sürecinde hangi yıl anayasadan çıkarılmıştır?
A) 1924
B) 1926
C) 1928
D) 1930
E) 1937
Çözüm:
- 💡 İpucu: 1924 Anayasası'nın ilk halindeki bu madde, laiklik yolundaki en önemli anayasal adım olan 1928 yılında yapılan değişiklik ile anayasadan çıkarılmıştır.
- ✅ Doğru Cevap: C şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: 1924 Anayasası'nın 2. maddesinde yer alan "Türkiye Devletinin dini, Din-i İslam'dır" ibaresi ile milletvekillerinin yemin metnindeki dini ifadeler 1928 yılında yapılan bir değişiklikle çıkarılmıştır. Bu hamle, devletin hukuki ve idari yapısının tam anlamıyla laikleşmesi için kritik bir dönüm noktasıdır.
Soru 8:
📌 Kadın Hakları ve Demokratikleşme:
Atatürk dönemi iç gelişmelerinde Türk kadınlarına siyasi haklar verilmesi sürecinde sırasıyla hangi haklar tanınmıştır?
A) Muhtarlık, Belediye, Milletvekilliği
B) Belediye, Muhtarlık, Milletvekilliği
C) Milletvekilliği, Belediye, Muhtarlık
D) Belediye, Milletvekilliği, Muhtarlık
E) Muhtarlık, Milletvekilliği, Belediye
Atatürk dönemi iç gelişmelerinde Türk kadınlarına siyasi haklar verilmesi sürecinde sırasıyla hangi haklar tanınmıştır?
A) Muhtarlık, Belediye, Milletvekilliği
B) Belediye, Muhtarlık, Milletvekilliği
C) Milletvekilliği, Belediye, Muhtarlık
D) Belediye, Milletvekilliği, Muhtarlık
E) Muhtarlık, Milletvekilliği, Belediye
Çözüm:
- 💡 İpucu: Kadınlara siyasi hakların verilmesi üç aşamalı olarak gerçekleştirilmiştir: 1930, 1933 ve 1934 yıllarındaki gelişmeler.
- ✅ Doğru Cevap: B şıkkıdır.
- 📝 Açıklama: Türk kadınına ilk olarak 1930 yılında belediye seçimlerine katılma hakkı, 1933 yılında muhtarlık seçimlerine seçilme hakkı ve son olarak 1934 yılında Anayasa'da yapılan değişiklikle milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmiştir (Kodlama: B-M-M / BMW şeklinde akılda tutulabilir).
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-tarih-ataturk-inkilaplari-ve-ic-gelisme/sorular