📝 KPSS Tarih: Milli mücadele Konu Özeti
🇹🇷 Milli Mücadele: Hazırlık Dönemi
Milli Mücadele'nin hazırlık dönemi, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası işgallere karşı Türk milletinin başlattığı teşkilatlanma sürecidir. Bu dönem, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışıyla fiilen başlamıştır.
📌 Genelgeler ve Kongreler Zinciri
- Havza Genelgesi: İşgallere karşı ilk kez protesto mitingleri düzenlenmesi istenmiştir. Milli bilinci uyandırmayı amaçlar.
- Amasya Genelgesi: "Milletin istiklalini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" maddesi ile Milli Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlenmiştir.
- Erzurum Kongresi: "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez" kararı ile ilk kez ulusal sınırlardan bahsedilmiştir.
- Sivas Kongresi: Tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir.
🏛️ Temsil Heyeti ve Ankara'nın Seçimi
Sivas Kongresi sonrası Temsil Heyeti, yürütme gücünü kullanarak Ali Fuat Paşa'yı Batı Anadolu Kuvayımilliye komutanlığına atamıştır. Bu durum, Temsil Heyeti'nin bir hükümet gibi hareket ettiğini gösterir. Ankara'nın merkezi konumda olması ve haberleşme imkanlarının elverişli olması nedeniyle Temsil Heyeti 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmiştir.
⚔️ Milli Mücadele: Muharebeler Dönemi
Kurtuluş Savaşı'nda cepheler, stratejik önemi ve sonuçları bakımından şu şekilde sınıflandırılır:
| Cephe | Düşman | Sonuç |
|---|---|---|
| Doğu | Ermeniler | Gümrü Antlaşması |
| Güney | Fransızlar | Ankara Antlaşması |
| Batı | Yunanlılar | Mudanya/Lozan |
🛡️ Batı Cephesi'ndeki Önemli Savaşlar
- I. İnönü: Düzenli ordunun ilk zaferidir. Teşkilat-ı Esasiye kabul edildi.
- II. İnönü: "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz" sözü bu zafer sonrası söylenmiştir.
- Kütahya-Eskişehir: Ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildiği tek yenilgidir.
- Sakarya Meydan Muharebesi: "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır" emri verilmiştir.
- Büyük Taarruz: 30 Ağustos'ta zaferle sonuçlanmış ve düşman Anadolu'dan tamamen atılmıştır.
⚖️ Siyasi Sonuçlar ve Antlaşmalar
Milli Mücadele'nin askeri safhası, Mudanya Ateşkes Antlaşması ile sona ermiştir. Bu antlaşma ile İstanbul, Boğazlar ve Doğu Trakya savaşılmadan kurtarılmıştır. Süreç, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile hukuki ve uluslararası bir statü kazanmıştır.