🎓 KPSS
📚 KPSS Tarih
💡 KPSS Tarih: Osmanlı devleti duraklama dönemi Çözümlü Sorular
KPSS Tarih: Osmanlı devleti duraklama dönemi Çözümlü Sorular
Soru 1:
Osmanlı Devleti'nde duraklama döneminin başlangıcı olarak kabul edilen ilk büyük toprak kaybı hangi antlaşma ile yaşanmıştır? 🗺️
Çözüm:
Duraklama döneminin başlangıcı genellikle II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlığı sonrasında imzalanan antlaşmalarla ilişkilendirilir.
- Osmanlı Devleti'nin ilk büyük toprak kaybı, 1664 tarihli Vasvar Antlaşması ile Kutsal Roma Germen İmparatorluğu'na bırakılan Uvar (Uyvar) bölgesi ile başlamıştır.
- Ancak, daha kesin ve büyük toprak kayıpları 1699 Karlofça Antlaşması ile yaşanmıştır. Bu antlaşma, Osmanlı'nın ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği ve geri çekilme sürecinin başladığı bir dönüm noktasıdır.
Soru 2:
Duraklama döneminde iç isyanların artmasının temel nedenleri nelerdir? 😠
Çözüm:
İç isyanların artmasının birçok sebebi vardır:
- Ekonomik Sorunlar: Enflasyonun artması, paranın değer kaybetmesi (akçe'nin ayarının bozulması), vergilerin ağırlaşması halkı fakirleştirmiştir.
- Siyasi Nedenler: Saraydaki taht kavgaları, padişahların yetersizliği, Yeniçeri Ocağı'nın devlet işlerine karışması ve otorite boşluğu.
- Tımar Sisteminin Bozulması: Tımar sisteminin bozulmasıyla asker yetiştirilememesi ve eyaletlerde asayişin zayıflaması.
- Celali İsyanları: Anadolu'da çıkan büyük çaplı isyanlar (Celali İsyanları) devletin otoritesini sarsmıştır.
Soru 3:
Osmanlı Devleti'nde duraklama döneminin en önemli dış gelişmelerinden biri olan II. Viyana Kuşatması'nın sonucu ne olmuştur? 🏰
Çözüm:
II. Viyana Kuşatması, Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki ilerleyişinin durduğu ve geri çekilme sürecinin başladığı önemli bir olaydır.
- Başarısız Kuşatma: 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması, Osmanlı ordusunun kuşatmayı kaldıran Lehistan ve Kutsal İttifak kuvvetleri karşısında başarısız olmasıyla sonuçlanmıştır.
- Kutsal İttifak Savaşları: Bu başarısızlık, Avrupa devletlerinin Osmanlı'ya karşı birleştiği Kutsal İttifak Savaşları'nı başlatmıştır.
- Toprak Kayıpları: Bu savaşlar sonucunda Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması (1699) ile ilk kez büyük çapta toprak kaybetmiştir.
Soru 4:
Duraklama döneminde devlet yönetiminde yapılan önemli değişikliklerden biri nedir? 👑
Çözüm:
Duraklama döneminde devlet yönetiminde yapılan en önemli değişikliklerden biri, Saray Kadınlarının (Valide Sultan ve Harem) yönetimde etkili olmaya başlamasıdır.
- Sadrâzamların Yetkisi: Padişahların zayıf olması veya çocuk yaşta tahta geçmesi durumlarında, valide sultanlar ve haremdeki kadınlar devlet işlerine daha fazla müdahale etmeye başlamıştır.
- Saray İçi Rekabet: Bu durum, saray içinde çeşitli grupların rekabetine ve siyasi entrikalara yol açmıştır.
- Lale Devri'ne Etkisi: Bu süreç, Lale Devri'nde ıslahatların yapılmasına zemin hazırlayan bazı önemli devlet adamlarının (örneğin Nevşehirli Damat İbrahim Paşa) yükselişinde de rol oynamıştır.
Soru 5:
Duraklama dönemindeki en önemli ıslahat girişimlerinden biri olan Köprülü Fazıl Ahmet Paşa'nın sadrazamlığı döneminde yapılanlar nelerdir? 🛠️
Çözüm:
Köprülü Fazıl Ahmet Paşa, duraklama döneminde yapılan önemli ıslahat girişimleriyle tanınır.
- Devlet Otoritesinin Sağlanması: Sadrazamlığa getirilmeden önce, Köprülü Mehmet Paşa'nın da başlattığı gibi, devlet otoritesini yeniden tesis etmeye çalışmıştır.
- Yeniçeri Ocağı'nın Düzenlenmesi: Yeniçeri Ocağı'ndaki disiplinsizlikleri gidermeye yönelik çalışmalar yapmıştır.
- Girit'in Fethi: Uzun süren Girit seferi, onun sadrazamlığı döneminde başarıyla tamamlanmış ve ada Osmanlı toprağı olmuştur.
- Ekonomik Düzenlemeler: Maliyeyi düzeltmeye yönelik bazı adımlar atmıştır.
Soru 6:
Duraklama döneminde yaşanan ekonomik sıkıntılar, paranın değer kaybetmesiyle (enflasyon) doğrudan ilişkilidir. Eğer 16. yüzyılda 100 akçe ile alınabilen bir mal, 17. yüzyılda 200 akçe ile alınabiliyorsa, bu durum paranın değerindeki değişimi nasıl ifade eder? 📉
Çözüm:
Bu durum, paranın alım gücünün azaldığını ve enflasyonun arttığını gösterir.
- Akçe Değer Kaybı: 16. yüzyılda 100 akçenin alım gücü ile 17. yüzyılda 200 akçenin alım gücü aynı hale gelmiştir. Bu, paranın değerinin düştüğü anlamına gelir.
- Enflasyon Oranı: Kabaca bir hesapla, paranın değerinin yarıya indiği ve enflasyonun yaklaşık %100 arttığı söylenebilir.
- Matematiksel İfade: Eğer başlangıçtaki paranın değeri \( P_1 \) ve sonraki değeri \( P_2 \) ise, \( P_2 = P_1 / 2 \) olur. Yani, aynı malı almak için iki katı para gerekiyorsa, paranın değeri yarıya inmiştir.
Soru 7:
Günümüzde enflasyonist bir ortamda fiyatların artması, Osmanlı'da duraklama dönemindeki akçe'nin ayarının bozulması ile benzerlikler taşır. Bir düşünün, eskiden 1 TL'ye aldığınız bir ekmeği şimdi 5 TL'ye alıyorsanız, bu durum paranın alım gücündeki değişimi gösterir. Osmanlı'da bu durum nasıl yaşanıyordu? 🍞
Çözüm:
Osmanlı'da akçe'nin ayarının bozulması, paranın içindeki gümüş miktarının azaltılmasıyla gerçekleşiyordu.
- Akçe Ayarının Bozulması: Devletin hazineye olan ihtiyacı arttıkça, akçenin (o dönemin temel para birimi) içindeki gümüş oranı düşürülüyordu.
- Enflasyon: Daha az gümüş içeren akçeler basıldığında, piyasaya daha fazla para giriyor ancak bu paranın değeri düşüyordu. Bu da mal ve hizmet fiyatlarının hızla artmasına (enflasyon) neden oluyordu.
- Halkın Tepkisi: Bu durum, halkın alım gücünü düşürüyor, geçim sıkıntısına yol açıyor ve isyanlara zemin hazırlıyordu.
Soru 8:
Duraklama döneminde askeri alanda yapılan ıslahatlar neden genellikle başarısız olmuştur? ⚔️
Çözüm:
Askeri alandaki ıslahatların başarısız olmasının birçok karmaşık nedeni bulunmaktadır:
- Yeniçeri Ocağı'nın Direnişi: En büyük engel, devletin bel kemiği olması gereken Yeniçeri Ocağı'nın kendisinin bu ıslahatlara direniş göstermesiydi. Yeniçeriler, kendi çıkarlarını tehlikeye atacak her türlü yeniliğe karşı çıkıyorlardı.
- Saray ve Ümera Desteğinin Yetersizliği: Yapılan ıslahatlar için gerekli olan siyasi irade ve destek, saray içindeki farklı gruplar ve devlet adamları arasında yeterince sağlanamıyordu.
- Mali Kaynakların Yetersizliği: Yeni ordular kurmak, modern silahlar temin etmek ve askerleri eğitmek ciddi bir maliyet gerektiriyordu. Duraklama dönemindeki ekonomik sıkıntılar bu kaynağın sağlanmasını zorlaştırıyordu.
- Geleneklere Bağlılık: Askeri teşkilatın ve savaş taktiklerinin geleneksel yapısını değiştirmekte zorlanılması da bir diğer önemli nedendi.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-tarih-osmanli-devleti-duraklama-donemi/sorular