🎓 KPSS
📚 KPSS Tarih
💡 KPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözümlü Sorular
KPSS Tarih: Osmanlı Kültür ve Medeniyeti Çözümlü Sorular
Soru 1:
Osmanlı Devleti'nde, Orhan Bey döneminde temelleri atılan ve devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı en yüksek yönetim organı aşağıdakilerden hangisidir?
a) Bab-ı Ali
b) Enderun
c) Divan-ı Hümayun
d) Hazret-i Hümayun
e) Meclis-i Mebusan
a) Bab-ı Ali
b) Enderun
c) Divan-ı Hümayun
d) Hazret-i Hümayun
e) Meclis-i Mebusan
Çözüm:
- 💡 Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı en yüksek yönetim organıdır.
- 📌 Orhan Bey döneminde temelleri atılmış, Fatih Sultan Mehmet döneminde Vezir-i Azam başkanlığında toplanmaya başlanmıştır.
- 👉 Diğer şıklar: Bab-ı Ali (sadrazamlık makamı ve hükümet binaları), Enderun (saray okulu), Hazret-i Hümayun (padişahın huzuru), Meclis-i Mebusan (Meşrutiyet dönemi parlamentosu) farklı kavramlardır.
- ✅ Doğru cevap: c) Divan-ı Hümayun
Soru 2:
Osmanlı Devleti'nde askerî teşkilat içerisinde yer alan Kapıkulu Ocakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
a) Devşirme sistemi ile asker alınmıştır.
b) Maaşları ulufe adı verilen üç ayda bir ödenmiştir.
c) Savaş zamanı orduya katılır, barış zamanı ise kendi topraklarında yaşarlardı.
d) Piyade ve süvari sınıflarına ayrılırlardı.
e) Doğrudan padişaha bağlı birliklerdi.
a) Devşirme sistemi ile asker alınmıştır.
b) Maaşları ulufe adı verilen üç ayda bir ödenmiştir.
c) Savaş zamanı orduya katılır, barış zamanı ise kendi topraklarında yaşarlardı.
d) Piyade ve süvari sınıflarına ayrılırlardı.
e) Doğrudan padişaha bağlı birliklerdi.
Çözüm:
- 💡 Kapıkulu Ocakları, Osmanlı Devleti'nin merkez ordusunu oluşturan, doğrudan padişaha bağlı, daimi ve profesyonel askerlerdir.
- 📌 a) Devşirme sistemiyle yetiştirilen Hristiyan çocuklarından oluşmuştur. Bu doğru bir ifadedir.
- 📌 b) Maaşları "ulufe" adı altında üç ayda bir ödenirdi. Bu da doğru bir ifadedir.
- 📌 d) Yeniçeriler (piyade), Sipahiler (süvari) gibi sınıfları vardı. Bu doğru bir ifadedir.
- 📌 e) Doğrudan padişaha bağlı olmaları, merkezî otoritenin gücünü gösterirdi. Bu da doğru bir ifadedir.
- 👉 c) "Savaş zamanı orduya katılır, barış zamanı ise kendi topraklarında yaşarlardı" ifadesi, eyalet askerleri olan Tımarlı Sipahiler için geçerlidir, Kapıkulu askerleri için değil. Kapıkulu askerleri daimi ve profesyoneldir.
- ✅ Doğru cevap: c) Savaş zamanı orduya katılır, barış zamanı ise kendi topraklarında yaşarlardı.
Soru 3:
Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti devlete ait olan, işletme hakkı köylülere bırakılan ve üzerinde yaşayanların devlete vergi ödediği topraklar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
a) Vakıf Topraklar
b) Mülk Topraklar
c) Mukataa Topraklar
d) Miri Topraklar
e) Paşmaklık Topraklar
a) Vakıf Topraklar
b) Mülk Topraklar
c) Mukataa Topraklar
d) Miri Topraklar
e) Paşmaklık Topraklar
Çözüm:
- 💡 Osmanlı toprak sisteminin büyük bir kısmını oluşturan ve mülkiyeti devlete ait olan topraklar Miri Topraklar olarak adlandırılır.
- 📌 Bu toprakların işletme hakkı köylüye aittir ve köylü bu hakkı karşılığında devlete vergi öderdi.
- 👉 Diğer şıklar: Vakıf Topraklar (geliri hayır kurumlarına ayrılan), Mülk Topraklar (kişilere ait olan), Mukataa Topraklar (geliri doğrudan hazineye aktarılan, iltizamla kiralanan), Paşmaklık Topraklar (geliri padişah kızlarına ve eşlerine ayrılan) farklı statüdeki topraklardır.
- ✅ Doğru cevap: d) Miri Topraklar
Soru 4:
Osmanlı Devleti'nde saray içerisinde şehzadelerin eğitimi, devlet adamı yetiştirilmesi ve üst düzey bürokratların yetiştirilmesi amacıyla kurulan okul aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sıbyan Mektebi
b) Medrese
c) Enderun Mektebi
d) Lonca Mektebi
e) Acemi Ocağı
a) Sıbyan Mektebi
b) Medrese
c) Enderun Mektebi
d) Lonca Mektebi
e) Acemi Ocağı
Çözüm:
- 💡 Enderun Mektebi, Osmanlı Devleti'nin saray içerisinde, özellikle devşirme kökenli yetenekli gençlerin devlet adamı olarak yetiştirildiği, üst düzey bürokrat ve askerî lider kadrolarını oluşturan önemli bir eğitim kurumudur.
- 📌 Burada sadece ilim değil, güzel sanatlar, spor ve yönetim becerileri de öğretilirdi.
- 👉 Diğer şıklar: Sıbyan Mektebi (ilköğretim), Medrese (yükseköğretim, din ve bilim), Lonca Mektebi (esnaf ve zanaatkar eğitimi), Acemi Ocağı (Kapıkulu askerlerinin ilk eğitimi) farklı eğitim kurumlarıdır.
- ✅ Doğru cevap: c) Enderun Mektebi
Soru 5:
Osmanlı Devleti'nde hukuk sisteminin temelini oluşturan ve farklı hukuk alanlarını düzenleyen iki ana kaynak aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
a) Kanunname - Berat
b) Şeri Hukuk - Örfi Hukuk
c) Ferman - Adaletname
d) Cizye - Haraç
e) Divan Kararları - Padişah Buyrukları
a) Kanunname - Berat
b) Şeri Hukuk - Örfi Hukuk
c) Ferman - Adaletname
d) Cizye - Haraç
e) Divan Kararları - Padişah Buyrukları
Çözüm:
- 💡 Osmanlı hukuk sistemi, iki ana temel üzerine kurulmuştur: Şeri Hukuk ve Örfi Hukuk.
- 📌 Şeri Hukuk, İslam dininin kurallarına dayanan hukuktur (Kur'an, Sünnet, İcma, Kıyas). Daha çok aile, miras, ibadet gibi konuları düzenlerdi.
- 📌 Örfi Hukuk ise Türk töreleri, fetihlerle elde edilen bölgelerin gelenekleri ve padişahların çıkardığı kanunnamelerle oluşan hukuktur. Devlet yönetimi, vergilendirme, askerlik gibi konuları düzenlerdi.
- 👉 Diğer şıklar: Kanunname, Berat, Ferman, Adaletname, Divan Kararları, Padişah Buyrukları örfi hukukun birer parçası veya uygulama aracıdır, ancak iki ana kaynak değildir. Cizye ve Haraç ise vergidir.
- ✅ Doğru cevap: b) Şeri Hukuk - Örfi Hukuk
Soru 6:
Osmanlı Devleti'nde farklı din ve mezheplere mensup toplulukların kendi inanç ve geleneklerine göre örgütlenerek yönetildiği sisteme ne ad verilir?
a) İltizam Sistemi
b) Lonca Sistemi
c) Millet Sistemi
d) Tımar Sistemi
e) Devşirme Sistemi
a) İltizam Sistemi
b) Lonca Sistemi
c) Millet Sistemi
d) Tımar Sistemi
e) Devşirme Sistemi
Çözüm:
- 💡 Osmanlı Devleti'nin çok uluslu ve çok dinli yapısını yönetmek için geliştirdiği sisteme Millet Sistemi denir.
- 📌 Bu sistemde, farklı din ve mezheplere sahip topluluklar (Rum Ortodoks, Ermeni Gregoryen, Yahudi vb.) kendi dini liderleri aracılığıyla devletle iletişim kurar, kendi iç işlerini (eğitim, evlilik, miras vb.) büyük ölçüde kendi kurallarına göre yürütürlerdi.
- 👉 Diğer şıklar: İltizam (vergi toplama yöntemi), Lonca (esnaf teşkilatı), Tımar (toprak ve asker sistemi), Devşirme (asker ve bürokrat sağlama sistemi) farklı alanlara ait kavramlardır.
- ✅ Doğru cevap: c) Millet Sistemi
Soru 7:
Osmanlı mimarisinin zirveye ulaştığı Klasik Dönem'in en önemli temsilcisi kabul edilen, Süleymaniye ve Selimiye Camileri gibi şaheserlere imza atan mimar aşağıdakilerden hangisidir?
a) Mimar Sinan
b) Mimar Kemaleddin
c) Sedefkar Mehmed Ağa
d) Davut Ağa
e) Hacı İvaz
a) Mimar Sinan
b) Mimar Kemaleddin
c) Sedefkar Mehmed Ağa
d) Davut Ağa
e) Hacı İvaz
Çözüm:
- 💡 Osmanlı mimarisinin şüphesiz en büyük ismi ve Klasik Dönem'in zirve temsilcisi Mimar Sinan'dır.
- 📌 Kendisi Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murat dönemlerinde başmimarlık yapmış, yüzlerce eser inşa etmiştir.
- 📌 En bilinen şaheserleri arasında İstanbul'daki Süleymaniye Camii ve Edirne'deki Selimiye Camii bulunur. Selimiye'yi "ustalık eserim" olarak nitelendirmiştir.
- 👉 Diğer mimarlar da önemli olsa da (örneğin Sedefkar Mehmed Ağa Sultanahmet Camii'ni yapmıştır), Klasik Dönem'in ve bahsedilen şaheserlerin mimarı Mimar Sinan'dır.
- ✅ Doğru cevap: a) Mimar Sinan
Soru 8:
Osmanlı Devleti'nde esnaf ve zanaatkarların ürettikleri malların kalitesini ve fiyatlarını kontrol altında tutarak hem üreticiyi hem de tüketiciyi korumayı amaçlayan ekonomik uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
a) İltizam Sistemi
b) Gedik Sistemi
c) Narh Sistemi
d) Merkantilizm
e) Lonca Sistemi
a) İltizam Sistemi
b) Gedik Sistemi
c) Narh Sistemi
d) Merkantilizm
e) Lonca Sistemi
Çözüm:
- 💡 Osmanlı ekonomisinde fiyatların ve kalitenin denetlenmesi amacıyla uygulanan sisteme Narh Sistemi denir.
- 📌 Devlet, temel tüketim maddeleri ve zanaat ürünleri için belirli bir tavan fiyat belirleyerek hem halkın pahalılıktan etkilenmesini önler hem de esnafın haksız kazanç elde etmesinin önüne geçmeye çalışırdı.
- 📌 Aynı zamanda ürünlerin belirli bir kalitede olmasını da denetlerdi.
- 👉 Diğer şıklar: İltizam Sistemi (vergi toplama yöntemi), Gedik Sistemi (işyeri açma ve meslek edinme hakkı), Merkantilizm (Avrupa'da yaygın olan, değerli maden biriktirmeye dayalı ekonomik politika), Lonca Sistemi (esnaf ve zanaatkar teşkilatlanması, kalite ve fiyat denetiminde rol oynasa da doğrudan "fiyat belirleme" mekanizması narhtır).
- ✅ Doğru cevap: c) Narh Sistemi
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-tarih-osmanli-kultur/sorular