Osmanlı önemli antlaşmalar Konu Özeti

📜 Osmanlı Devleti Önemli Antlaşmalar

KPSS Tarih testlerinde Osmanlı Devleti'nin dış siyasetini şekillendiren antlaşmalar, kronolojik ve sonuç odaklı olarak büyük önem taşır. Bu antlaşmalar, devletin yükselme, duraklama ve gerileme dönemlerindeki güç dengelerini yansıtır.

📌 Kuruluş ve Yükselme Dönemi Antlaşmaları

• Edirne-Segedin Antlaşması (1444): Osmanlı ile Haçlılar arasında imzalanan ilk antlaşmadır.
• İstanbul Antlaşması (1479): Venedik ile imzalanmış olup, Venedik'e Osmanlı sularında ticaret yapma hakkı verilmiştir.
• Amasya Antlaşması (1555): İran (Safevi) ile imzalanan ilk resmi antlaşmadır.

📌 Duraklama Dönemi Antlaşmaları

Önemli Not: Duraklama döneminde "En Geniş Sınırlar"a ulaşılan antlaşmalar ön plandadır.

Antlaşma	Tarih	Özellik
Ferhat Paşa	1590	Doğuda en geniş sınırlar.
Bucaş	1672	Batıda en geniş sınırlar.
Zitvatorok	1606	Osmanlı padişahı ile Avusturya arşidükü denk sayıldı.

📌 Gerileme Dönemi Antlaşmaları

• Karlofça Antlaşması (1699): Osmanlı'nın batıda büyük çapta toprak kaybettiği ilk antlaşmadır. "Gerileme dönemi"nin başlangıcı kabul edilir.
• İstanbul Antlaşması (1700): Azak Kalesi Rusya'ya bırakıldı. Rusya'nın Karadeniz'e inme politikası başladı.
• Prut Antlaşması (1711): Kaybedilen toprakların geri alınabileceği umudunu doğurdu.
• Pasarofça Antlaşması (1718): Lale Devri'nin başlangıcıdır. Avrupa'nın üstünlüğü kabul edilmeye başlandı.
• Belgrad Antlaşması (1739): 18. yüzyılda imzalanan son kazançlı antlaşmadır.
• Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım bağımsız oldu. Osmanlı, ilk kez halifeliği siyasi bir güç olarak kullandı. Rusya'ya kapitülasyon verildi.

📌 Dağılma Dönemi Antlaşmaları

• Edirne Antlaşması (1829): Yunanistan bağımsız oldu. Osmanlı'dan ayrılan ilk azınlıktır.
• Hünkar İskelesi Antlaşması (1833): Boğazlar sorunu ilk kez ortaya çıktı.
• Balta Limanı Ticaret Antlaşması (1838): İngiltere'ye büyük ticari ayrıcalıklar verildi.
• Berlin Antlaşması (1878): Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu.