🎓 KPSS
📚 KPSS Tarih
💡 KPSS Tarih: Talas savaşı Çözümlü Sorular
KPSS Tarih: Talas savaşı Çözümlü Sorular
Soru 1:
\( 751 \) yılında yapılan Talas Savaşı'nda Çinlilere karşı Abbasilerin yanında yer alarak savaşın kazanılmasında ve Türk-İslam tarihinin başlamasında etkili olan Türk boyu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Uygurlar
B) Karluklar
C) Kıpçaklar
D) Hazarlar
E) Kırgızlar
A) Uygurlar
B) Karluklar
C) Kıpçaklar
D) Hazarlar
E) Kırgızlar
Çözüm:
Doğru Cevap: B
- 📌 Talas Savaşı, \( 751 \) yılında Abbasiler ile Çinliler arasında gerçekleşmiştir.
- 👉 Bu savaşta Çin baskısına karşı Orta Asya'nın bağımsızlığını korumak isteyen Karluk Türkleri, Abbasilerin yanında yer almıştır.
- ✅ Karlukların bu desteği savaşın seyrini değiştirmiş ve Abbasilerin kazanmasını sağlamıştır. Bu olay Türklerin kitleler halinde İslamiyet'e geçiş sürecini başlatmıştır.
Soru 2:
Talas Savaşı'nın dünya kültür tarihi açısından en önemli sonuçlarından biri de Çin dışında ilk kez kağıt üretiminin başlamasıdır.
Buna göre, Talas Savaşı'ndan sonra Çin dışında ilk kez kağıt üretimi yapılan ve "Şehirlerin Şahı" unvanıyla bilinen Türk-İslam şehri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Buhara
B) Semerkant
C) Kaşgar
D) Taşkent
E) Ötüken
Buna göre, Talas Savaşı'ndan sonra Çin dışında ilk kez kağıt üretimi yapılan ve "Şehirlerin Şahı" unvanıyla bilinen Türk-İslam şehri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Buhara
B) Semerkant
C) Kaşgar
D) Taşkent
E) Ötüken
Çözüm:
Doğru Cevap: B
- 📌 Talas Savaşı'nın ardından esir alınan Çinli ustalar aracılığıyla kağıt üretimi Çin sınırları dışına taşınmıştır.
- 👉 Kağıt ilk kez Semerkant şehrinde üretilmeye başlanmıştır.
- ✅ Semerkant, Türk-İslam medeniyetinde önemli bir yere sahip olup "Şehirlerin Şahı" unvanı ile anılmaktadır. (Buhara ise "İslam'ın Kubbesi - Kubbetü'l İslam" olarak bilinir).
Soru 3:
Talas Savaşı'nın sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu savaşın kültürel sonuçları arasında yer aldığı savunulabilir?
A) Orta Asya'nın Çinlileşmesinin engellenmesi
B) Karlukların İslamiyet'i benimsemeye başlaması
C) Kağıt, matbaa, barut ve pusula gibi buluşların Çin dışında da yayılması
D) Abbasilerin Orta Asya'da siyasi nüfuz kazanması
E) Türk-Arap savaşlarının sona ermesi
A) Orta Asya'nın Çinlileşmesinin engellenmesi
B) Karlukların İslamiyet'i benimsemeye başlaması
C) Kağıt, matbaa, barut ve pusula gibi buluşların Çin dışında da yayılması
D) Abbasilerin Orta Asya'da siyasi nüfuz kazanması
E) Türk-Arap savaşlarının sona ermesi
Çözüm:
Doğru Cevap: C
- 📌 Soruda bizden Talas Savaşı'nın kültürel sonucu istenmektedir.
- 👉 Kağıt, matbaa, barut ve pusula gibi teknik buluşların Çin dışındaki coğrafyalara (önce İslam dünyasına, oradan da Haçlı Seferleri ile Avrupa'ya) taşınması tamamen kültürel ve teknik bir gelişmedir.
- ✅ Diğer seçenekler ise siyasi, askeri veya dini sonuçlar kapsamına girmektedir. Dolayısıyla doğru seçeneğimiz C şıkkıdır.
Soru 4:
Talas Savaşı'nda Abbasileri destekleyen Karluk Türkleri, ilerleyen süreçte diğer Türk boylarıyla birleşerek Orta Asya'da ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlı Devleti'nin kurulmasında öncü rol oynamışlardır.
Bu bilgiye dayanarak, Talas Savaşı'nın Türk tarihi açısından doğurduğu en önemli siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Türklerin yerleşik hayata geçişinin hızlanması
B) Orta Asya'da ilk Türk-İslam devletinin kurulmasına zemin hazırlaması
C) İpek Yolu'nun tamamen Türklerin kontrolüne girmesi
D) Türk boyları arasındaki mezhep çatışmalarının sona ermesi
E) Arap milliyetçiliği politikasının Türkler tarafından benimsenmesi
Bu bilgiye dayanarak, Talas Savaşı'nın Türk tarihi açısından doğurduğu en önemli siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Türklerin yerleşik hayata geçişinin hızlanması
B) Orta Asya'da ilk Türk-İslam devletinin kurulmasına zemin hazırlaması
C) İpek Yolu'nun tamamen Türklerin kontrolüne girmesi
D) Türk boyları arasındaki mezhep çatışmalarının sona ermesi
E) Arap milliyetçiliği politikasının Türkler tarafından benimsenmesi
Çözüm:
Doğru Cevap: B
- 📌 Karluk Türkleri, Talas Savaşı'nda İslamiyet ile tanışmış ve kitleler halinde bu dini benimsemeye başlamıştır.
- 👉 Karluk, Yağma ve Çiğil boylarının bir araya gelmesiyle kurulan Karahanlı Devleti, Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devletidir.
- ✅ Dolayısıyla, Talas Savaşı'nın en önemli uzun vadeli siyasi sonucu, Orta Asya'da Türk-İslam devletlerinin kurulmasına zemin hazırlamış olmasıdır.
Soru 5:
Bir tarih öğretmeni KPSS hazırlık dersinde tahtaya şu bilgileri yazmıştır:
I. Çin'in batıya doğru yayılma politikası durdurulmuştur.
II. Türkler ve Araplar arasındaki düşmanlık yerini dostluğa ve iş birliğine bırakmıştır.
III. İslamiyet, Türk boyları arasında hızla yayılmaya başlamıştır.
Öğretmenin tahtaya yazdığı bu gelişmelerin tamamı doğrudan hangi tarihi olayın birer sonucu olarak gösterilebilir?
A) Pasinler Savaşı
B) Dandanakan Savaşı
C) Talas Savaşı
D) Malazgirt Savaşı
E) Katvan Savaşı
I. Çin'in batıya doğru yayılma politikası durdurulmuştur.
II. Türkler ve Araplar arasındaki düşmanlık yerini dostluğa ve iş birliğine bırakmıştır.
III. İslamiyet, Türk boyları arasında hızla yayılmaya başlamıştır.
Öğretmenin tahtaya yazdığı bu gelişmelerin tamamı doğrudan hangi tarihi olayın birer sonucu olarak gösterilebilir?
A) Pasinler Savaşı
B) Dandanakan Savaşı
C) Talas Savaşı
D) Malazgirt Savaşı
E) Katvan Savaşı
Çözüm:
Doğru Cevap: C
- 📌 Verilen öncüller incelendiğinde:
- 👉 I. Öncül: Çin'in batı yönlü (Orta Asya) yayılmacılığı Talas Savaşı ile kesin olarak durdurulmuştur.
- 👉 II. Öncül: Emeviler dönemindeki çatışmalı süreç (özellikle Türgişler dönemi), Abbasilerin hoşgörülü politikası ve Talas Savaşı'ndaki ittifak sayesinde yerini dostluğa bırakmıştır.
- 👉 III. Öncül: Savaş sonrasında Karluklar başta olmak üzere Türk boyları İslamiyet'i kabul etmeye başlamıştır.
- ✅ Bu üç önemli gelişme de doğrudan Talas Savaşı'nın sonuçlarıdır.
Soru 6:
Bir tarih araştırmacısı makalesinde şu ifadelere yer vermiştir:
"Emeviler döneminde uygulanan ırkçı 'Mevali' politikası Türklerin İslamiyet'e mesafeli durmasına neden olmuştu. Ancak Abbasilerin iş başına gelmesiyle uygulanan hoşgörü ve eşitlik politikası, Türklerin İslam dünyasına bakışını tamamen değiştirdi. Bu yeni dönemin en somut askeri ve siyasi meyvesi ise Çin tehlikesine karşı yapılan ortak mücadele oldu."
Araştırmacının bahsettiği bu "ortak mücadele" ve sonrasındaki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bahsedilen ortak mücadele Talas Savaşı'dır.
B) Abbasilerin hoşgörülü politikası Türklerin İslamlaşmasını kolaylaştırmıştır.
C) Bu süreçten sonra Türkler, İslam dünyasının koruyuculuğunu üstlenmeye başlamıştır.
D) Türk-Arap mücadelesi bu savaştan sonra da şiddetlenerek devam etmiştir.
E) Savaş, Orta Asya'nın siyasi haritasını ve kültürel yapısını derinden etkilemiştir.
"Emeviler döneminde uygulanan ırkçı 'Mevali' politikası Türklerin İslamiyet'e mesafeli durmasına neden olmuştu. Ancak Abbasilerin iş başına gelmesiyle uygulanan hoşgörü ve eşitlik politikası, Türklerin İslam dünyasına bakışını tamamen değiştirdi. Bu yeni dönemin en somut askeri ve siyasi meyvesi ise Çin tehlikesine karşı yapılan ortak mücadele oldu."
Araştırmacının bahsettiği bu "ortak mücadele" ve sonrasındaki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bahsedilen ortak mücadele Talas Savaşı'dır.
B) Abbasilerin hoşgörülü politikası Türklerin İslamlaşmasını kolaylaştırmıştır.
C) Bu süreçten sonra Türkler, İslam dünyasının koruyuculuğunu üstlenmeye başlamıştır.
D) Türk-Arap mücadelesi bu savaştan sonra da şiddetlenerek devam etmiştir.
E) Savaş, Orta Asya'nın siyasi haritasını ve kültürel yapısını derinden etkilemiştir.
Çözüm:
Doğru Cevap: D
- 📌 Metinde Emevilerin Mevali (Arap milliyetçiliği) politikasının terk edildiği ve Abbasilerin hoşgörü politikası sayesinde Türklerle Arapların yakınlaştığı belirtilmektedir.
- 👉 Bu yakınlaşmanın zirve noktası \( 751 \) Talas Savaşı'dır.
- ✅ Talas Savaşı'ndan sonra Türk-Arap mücadeleleri şiddetlenmemiş, aksine sona ermiş ve yerini dostane ilişkilere, askeri ve siyasi iş birliğine bırakmıştır. Bu nedenle D seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Soru 7:
Günlük hayatımızda okuduğumuz kitaplardan yazdığımız defterlere kadar her yerde kullandığımız kağıt, insanlık tarihinin en büyük buluşlarından biridir. Kağıdın Çin sınırları dışına çıkarak tüm dünyaya yayılmasında ve bugünkü modern eğitim-öğretim sisteminin kurulmasında Talas Savaşı'nın rolü büyüktür.
Buna göre, Talas Savaşı'nın günümüz modern dünyasına ve günlük yaşantımıza yaptığı en büyük katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İpek Yolu'nun önemini kaybetmesi
B) Kağıt üretim teknolojisinin dünyaya yayılmasıyla bilgiye erişimin kolaylaşması ve kültürel birikimin artması
C) Türk devletlerinin yönetim şekillerinin değişmesi
D) Çin mimarisinin Orta Doğu'da taklit edilmesi
E) Savaş teknolojilerinde barutun ilk kez kullanılması
Buna göre, Talas Savaşı'nın günümüz modern dünyasına ve günlük yaşantımıza yaptığı en büyük katkı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İpek Yolu'nun önemini kaybetmesi
B) Kağıt üretim teknolojisinin dünyaya yayılmasıyla bilgiye erişimin kolaylaşması ve kültürel birikimin artması
C) Türk devletlerinin yönetim şekillerinin değişmesi
D) Çin mimarisinin Orta Doğu'da taklit edilmesi
E) Savaş teknolojilerinde barutun ilk kez kullanılması
Çözüm:
Doğru Cevap: B
- 📌 Günlük hayatımızda kullandığımız kağıt, Talas Savaşı'na kadar sadece Çinliler tarafından sır olarak saklanıyordu.
- 👉 Savaş sırasında esir alınan Çinlilerden kağıt yapımı öğrenilmiş ve Semerkant'ta ilk kağıt değirmeni kurulmuştur.
- ✅ Kağıdın ucuzlaması ve yayılması; bilginin kaydedilmesini, nesilden nesile aktarılmasını kolaylaştırmış ve bugünkü bilimsel, kültürel seviyemize ulaşmamızı sağlamıştır. Bu durum Talas Savaşı'nın günlük hayatımıza ve dünya medeniyetine en büyük mirasıdır.
Soru 8:
Talas Savaşı sonrasında Türklerin İslamiyet'i kabul etmesi sıradan bir din değişimi olmamış, dünya tarihinin akışını değiştiren askeri, siyasi ve kültürel bir dönüm noktası olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin İslamiyet'i kabul etmesini kolaylaştıran, Gök Tanrı inancı ile İslam dini arasındaki benzerliklerden biri değildir?
A) Her iki inançta da tek tanrı inancının olması
B) Ahiret, cennet ve cehennem kavramlarının her iki inançta da yer alması
C) Türklerdeki cihan hakimiyeti ülküsü ile İslamiyet'teki gaza ve cihat anlayışının örtüşmesi
D) Her iki inanç sisteminde de kurban ibadetinin ve temizliğe verilen önemin bulunması
E) Her iki inançta da din adamlarının ruhban sınıfı oluşturarak toplumda üstün ayrıcalıklara sahip olması
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin İslamiyet'i kabul etmesini kolaylaştıran, Gök Tanrı inancı ile İslam dini arasındaki benzerliklerden biri değildir?
A) Her iki inançta da tek tanrı inancının olması
B) Ahiret, cennet ve cehennem kavramlarının her iki inançta da yer alması
C) Türklerdeki cihan hakimiyeti ülküsü ile İslamiyet'teki gaza ve cihat anlayışının örtüşmesi
D) Her iki inanç sisteminde de kurban ibadetinin ve temizliğe verilen önemin bulunması
E) Her iki inançta da din adamlarının ruhban sınıfı oluşturarak toplumda üstün ayrıcalıklara sahip olması
Çözüm:
Doğru Cevap: E
- 📌 Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinde eski inançları olan Gök Tanrı inancı ile İslamiyet arasındaki büyük benzerlikler etkili olmuştur.
- 👉 Tek tanrı inancı, ahiret inancı (cennet/cehennem), ahlak kuralları ve cihan hakimiyeti ile cihat anlayışının benzerliği bu süreci hızlandırmıştır.
- ✅ Ancak, ne eski Türk inanışında ne de İslamiyet'te ruhban sınıfı (ayrıcalıklı din adamları sınıfı) yoktur. Kam, baksı veya şamanlar toplumda saygı görseler de imtiyazlı bir sınıf oluşturmamışlardır. İslamiyet'te de ruhbanlık kesin olarak yasaktır. Bu yüzden E seçeneği ortak bir özellik veya benzerlik değildir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-tarih-talas-savasi/sorular