💡 KPSS Vatandaşlık: Temel hukuk kavramlari Çözümlü Sorular

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar; din, ahlak, görgü ve hukuk kuralları olarak ayrılır.
• Bu kurallar arasında maddi yaptırımı olan ve devlet gücüyle desteklenen tek kural grubu hukuk kurallarıdır.
• Doğru yanıt hukukun tanımı olmalıdır.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Türk Medeni Kanunu madde 2'ye göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına (objektif iyi niyet) uymak zorundadır.
• Hukuk düzeni, açıkça bir hakkın kötüye kullanılmasını korumaz (Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı).
• Dolayısıyla bu duruma hukuk düzeni koruma sağlamaz.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Günlük hayatta yapılan bu tür sözleşmeler hukuki işlem niteliği taşır.
• İrade açıklaması ile bir hukuki sonuç doğurmaya yönelik bu işlemler, borçlar hukukunun temelini oluşturur.
• Ahmet'in mahkemeye başvurması ise hak arama özgürlüğünün ve yaptırım talebinin somut bir örneğidir.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Pozitif Hukuk: Belirli bir ülkede ve belirli bir zamanda yürürlükte olan yazılı ve yazısız kuralların tümüdür (Maddi ve somuttur).
• Tabii Hukuk: Akla dayanan, adaletin ne olması gerektiğini savunan, ideal ve henüz yazılı hale gelmemiş kurallar bütünüdür (Soyuttur).
• Temel fark, pozitif hukukun somut ve yürürlükte olması, tabii hukukun ise ideal adalet arayışı olmasıdır.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Kanunların anayasaya uygun olması zorunluluğu Hukuk Devleti ilkesinin en önemli göstergesidir.
• Hukuk devletinde normlar merdiveni (hukuk piramidi) adı verilen bir hiyerarşi bulunur ve alt basamaktaki kural üst basamaktakine aykırı olamaz.
• Bu durum normlar hiyerarşisi ve hukukun üstünlüğü kavramlarıyla açıklanır.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Diğer kuralların yaptırımı manevi iken (vicdan azabı, günah sayılma vb.), hukuk kurallarının yaptırımı maddidir.
• Hukuk kurallarının ihlali durumunda devlet tarafından uygulanan cebri (zorlayıcı) yaptırımlar devreye girer.
• Bu özellik hukuku diğer kurallardan kesin çizgilerle ayırır.

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Kanun Boşluğu: Yazılı hukuk kurallarında somut olaya uygulanacak bir kuralın bulunmamasıdır. Hâkim örf ve adet hukukuna bakar, bulamazsa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idi ise ona göre karar verir (Hukuki yaratıcılık).
• Hukuk Boşluğu: Yazılı ve yazısız tüm kaynaklarda olay için bir kuralın hiç bulunmaması durumudur.
• Hâkim hiçbir bahaneyle yargılamaktan kaçınamaz (Hakim hukuk yaratır).

✅ Çözüm ve Açıklama:

• Kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi durumuna fiil ehliyeti denir.
• Fiil ehliyetinin şartları; ergin olmak, ayırt etme gücüne sahip olmak ve kısıtlı olmamaktır.
• Örnekteki kişi bu şartların tamamını taşıdığı için tam fiil ehliyetine sahiptir ve yaptığı işlemler geçerlidir.