💡 KPSS Vatandaşlık: Temel hukuk kuralları Çözümlü Sorular
1
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
Soru: Sosyal hayatı düzenleyen kurallar arasında yer alan ve diğer sosyal düzen kurallarından "maddi yaptırımlı" olması yönüyle ayrılan kural türü aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Din Kuralları
👉 B) Ahlak Kuralları
👉 C) Görgü Kuralları
👉 D) Hukuk Kuralları
👉 E) Örf ve Adet Kuralları
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Sosyal hayatı düzenleyen \( 5 \) temel kural grubu bulunmaktadır. Bunlar; din, ahlak, görgü, örf-adet ve hukuk kurallarıdır. Bu kuralları birbirinden ayıran en önemli özellik yaptırımın (müeyyidenin) niteliğidir:
📌 Manevi Yaptırım: Din, ahlak, görgü ve örf-adet kurallarına uyulmadığında toplumun tepkisi dışlama, kınama, günahkar sayılma gibi manevi niteliktedir.
📌 Maddi Yaptırım: Hukuk kuralları, arkasında devlet gücü barındıran tek sosyal düzen kuralıdır. Hukuk kurallarına uyulmaması durumunda devlet zoruyla karşılaşılır. Bu güce maddi yaptırım denir.
✅ Bu nedenle, maddi yaptırıma sahip olan tek kural grubu Hukuk Kurallarıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
2
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Borçlar hukukuna göre, borçlu \( A \) ile alacaklı \( B \) arasında yapılan bir sözleşmede, borçlu \( A \) üzerine düşen edimi (borcu) zamanında yerine getirmemiştir. Alacaklı \( B \), devlet organlarına başvurarak borcun zorla yerine getirilmesini talep etmiştir.
Bu durumda devreye giren ve borcun devlet gücüyle zorla ifa ettirilmesini sağlayan hukuk yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Ceza
👉 B) Cebri İcra
👉 C) Tazminat
👉 D) Hükümsüzlük
👉 E) İptal
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Hukuk kurallarına aykırılık durumunda uygulanan yaptırım türlerini inceleyelim:
💡 Cebri İcra: Yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilerin, devlet gücü aracılığıyla bu yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlanmasıdır. (Örn: Borcun ödenmemesi üzerine icra dairesi kanalıyla borcun tahsil edilmesi).
💡 Tazminat: Hukuka aykırı bir davranışla başkasına verilen zararın maddi veya manevi olarak ödetilmesidir.
💡 Ceza: Kanunun suç saydığı fiilleri işleyenlere uygulanan hapis veya adli para cezası gibi yaptırımlardır.
Sorumuzda borcun devlet eliyle zorla yerine getirilmesi istendiği için bu durum doğrudan Cebri İcra yaptırımının tanımıdır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
3
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Türk Medeni Kanunu'na göre resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan (örneğin sadece dini nikahla yapılan) bir evlilik sözleşmesi, hukuki açıdan hangi yaptırım türü ile karşılaşır?
👉 A) Yokluk
👉 B) Mutlak Butlan
👉 C) Nispi Butlan
👉 D) Tek Taraflı Bağlamazlık
👉 E) İptal
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Hukuki işlemlerin geçersizliği (hükümsüzlük) dereceleri KPSS'de sıkça sorulmaktadır. Adım adım inceleyelim:
📌 Yokluk: Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından en az birinin eksik olması durumudur. İşlem hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılır. Evlilik sözleşmesinin kurucu unsuru "resmi evlendirme memuru önünde yapılması"dır. Bu unsur yoksa evlilik hukuken "yok" hükmündedir.
📌 Butlan: Kurucu unsurları tamam olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olan işlemlerdir (Örn: Yakın akrabaların evlenmesi mutlak butlan ile sakattır, ancak resmi memur önünde yapıldığı için yokluk değildir).
Resmi nikah memuru olmadan yapılan evlilikte kurucu unsur eksik olduğundan bu durum Yokluk yaptırımına tabidir.
✅ Doğru cevap A seçeneğidir.
4
Çözümlü Soru
Zor Seviye
Soru: Ayırt etme gücüne sahip olmayan \( 10 \) yaşındaki çocuk \( X \), babasından habersiz olarak beyaz eşya bayisi \( Y \) ile bir bilgisayar satış sözleşmesi imzalamıştır.
Bu hukuki işlemin geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
👉 A) İşlem yoklukla maluldür.
👉 B) İşlem mutlak butlan ile batıldır.
👉 C) İşlem nispi butlan ile sakattır.
👉 D) İşlem tek taraflı bağlamazlık (askıda geçersizlik) hükmündedir.
👉 E) İşlem tamamen geçerlidir.
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Medeni Kanun'a göre kişilerin fiil ehliyetleri sınıflandırılır:
📌 Ayırt etme gücü olan küçükler ve kısıtlılar "sınırlı ehliyetsiz" grubundadır.
📌 Sınırlı ehliyetsizlerin kendi başlarına borç altına giren işlemler yapması yasaktır. Bu tür işlemleri yapabilmeleri için yasal temsilcilerinin (veli veya vasi) onayı gerekir.
📌 Veli veya vasinin onayı alınmadan yapılan bu tür sözleşmeler Tek Taraflı Bağlamazlık (Askıda Geçersizlik) yaptırımına tabidir.
Bu durumda sözleşme karşı tarafı (\( Y \) bayisini) bağlarken, küçük \( X \)'i ve ailesini bağlamaz. Aile onay verirse sözleşme baştan itibaren geçerli olur, onay vermezse geçersiz kalır.
✅ Doğru cevap D seçeneğidir.
5
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Soru: Ehliyetsiz ve alkollü olarak araç kullanan sürücü \( A \), kırmızı ışıkta geçerek yayaya çarpmış ve yayanın yaralanmasına sebep olmuştur. Ayrıca yayanın taşıdığı pahalı bir elektronik cihazın da kırılmasına yol açmıştır.
Bu olay neticesinde devlet organları sürücü \( A \) hakkında aşağıdaki yaptırımlardan hangilerini birlikte uygulayabilir?
👉 A) Sadece Ceza
👉 B) Sadece Tazminat
👉 C) Ceza ve Tazminat
👉 D) Cebri İcra ve İptal
👉 E) Hükümsüzlük ve Ceza
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Yeni nesil olay analiz sorularında, tek bir fiilin birden fazla hukuk dalını ihlal edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır:
1️⃣ Ceza Hukuku Boyutu: Sürücü \( A \), alkollü araç kullanarak ve kırmızı ışıkta geçerek yaralamaya sebep olduğu için Türk Ceza Kanunu'na göre suç işlemiştir. Devlet ona "Ceza" (hapis veya adli para cezası) verir.
2️⃣ Özel Hukuk (Borçlar Hukuku) Boyutu: Sürücü \( A \), haksız fiiliyle yayaya hem bedensel zarar vermiş hem de eşyasına zarar vermiştir. Bu zararların giderilmesi için yaya, sürücüden "Tazminat" (maddi ve manevi) talep edebilir.
Dolayısıyla, bu olayda hem kamu düzenini korumak adına Ceza yaptırımı hem de şahsın zararını gidermek adına Tazminat yaptırımı birlikte uygulanır.
✅ Doğru cevap C seçeneğidir.
6
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız durumlardan biri de idari işlemlerdir. Örneğin; ruhsatı ve imar izni tam olan dükkanına belediye tarafından haksız yere "faaliyet durdurma" cezası verilen esnaf \( E \), bu haksız kararın ortadan kaldırılmasını istemektedir.
Esnaf \( E \)'nin idari yargıya başvurarak bu haksız idari işlemin geçmişe etkili olacak şekilde ortadan kaldırılmasını sağlayan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Cebri İcra
👉 B) İptal
👉 C) Tazminat
👉 D) Hükümsüzlük
👉 E) Kısmi Butlan
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Günlük hayatta idari kurumların (belediye, valilik, bakanlık vb.) aldığı kararlara karşı vatandaşların hak arama yolları mevcuttur:
📌 İptal Davası: İdari makamların hukuka aykırı işlemlerinin (Örn: Haksız dükkan kapatma, haksız memuriyetten çıkarma vb.) idari yargı (İdare Mahkemesi) tarafından ortadan kaldırılması yaptırımıdır.
📌 İptal yaptırımı sadece kamu hukuku alanında ve idari işlemlere karşı uygulanır. Özel hukuk sözleşmelerinde iptal değil, hükümsüzlük veya fesih söz konusu olur.
Esnaf \( E \)'nin belediyenin haksız kararına karşı açacağı dava sonucu işlemin ortadan kaldırılması İptal yaptırımı ile sağlanır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
7
Çözümlü Soru
Kolay Seviye
Soru: Normlar Hiyerarşisi (Hukuk Kurallarının Derecelendirilmesi) piramidinde en üst sırada yer alan ve diğer tüm hukuk kurallarının kendisine aykırı olamayacağı temel kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Kanun
👉 B) Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
👉 C) Yönetmelik
👉 D) Anayasa
👉 E) Genelge
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Normlar hiyerarşisi, hukuk kurallarının altlık-üstlük ilişkisini gösteren bir piramittir. Bu piramitte altta yer alan bir kural, üstte yer alan kurala aykırı olamaz.
Normlar hiyerarşisinin sıralaması yukarıdan aşağıya şu şekildedir:
⭐ Anayasa (En üst normdur, tüm kurallar anayasaya uygun olmak zorundadır.)
⭐ Kanun - Milletlerarası Antlaşmalar - Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
⭐ Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan dönem)
⭐ Yönetmelikler
⭐ Genelgeler ve diğer alt düzenleyici işlemler
Piramidin en tepesinde yer alan temel norm Anayasadır.
✅ Doğru cevap D seçeneğidir.
8
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Bir davaya bakan hakim, önüne gelen uyuşmazlıkta ne yazılı kaynaklarda (kanun, yönetmelik vb.) ne de yazısız kaynaklarda (örf ve adet hukuku) uygulanacak hiçbir kural bulamamıştır.
Bu durumda ortaya çıkan boşluk türü ve hakimin takınacağı tavır aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
👉 A) Kanun Boşluğu vardır - Hakim davayı reddeder.
👉 B) Hukuk Boşluğu vardır - Hakim kendisi hukuk yaratır.
👉 C) Örtülü Boşluk vardır - Hakim kıyas yapar.
👉 D) Kanun Boşluğu vardır - Hakim takdir yetkisini kullanır.
👉 E) Hukuk Boşluğu vardır - Hakim davayı bir üst mahkemeye sevk eder.
Çözüm ve Açıklama
Çözüm:
Hukuktaki boşluk türlerini ve hakimin yetkilerini analiz edelim:
📌 Kanun Boşluğu: Bir konuda yazılı kaynaklarda (kanunlarda) kural bulunmamasıdır. Bu durumda hakim yazısız kaynaklara (örf ve adet) bakar.
📌 Hukuk Boşluğu: Bir konuda hem yazılı hem de yazısız kaynaklarda hiçbir kural bulunmaması durumudur.
📌 Hakimin Hukuk Yaratması: Medeni Kanun'un \( 1 \). maddesine göre; kanunda ve örf-adet hukukunda uygulanabilir bir hüküm yoksa (yani hukuk boşluğu varsa), hakim kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir (Hukuk yaratır). Hakim asla davayı reddedemez.
Hem yazılı hem yazısız kaynakta kural olmaması durumu Hukuk Boşluğudur ve bu durumda hakim hukuk yaratır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
KPSS Vatandaşlık: Temel hukuk kuralları Çözümlü Sorular
Soru 1:
Soru: Sosyal hayatı düzenleyen kurallar arasında yer alan ve diğer sosyal düzen kurallarından "maddi yaptırımlı" olması yönüyle ayrılan kural türü aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Din Kuralları
👉 B) Ahlak Kuralları
👉 C) Görgü Kuralları
👉 D) Hukuk Kuralları
👉 E) Örf ve Adet Kuralları
Çözüm:
Çözüm:
Sosyal hayatı düzenleyen \( 5 \) temel kural grubu bulunmaktadır. Bunlar; din, ahlak, görgü, örf-adet ve hukuk kurallarıdır. Bu kuralları birbirinden ayıran en önemli özellik yaptırımın (müeyyidenin) niteliğidir:
📌 Manevi Yaptırım: Din, ahlak, görgü ve örf-adet kurallarına uyulmadığında toplumun tepkisi dışlama, kınama, günahkar sayılma gibi manevi niteliktedir.
📌 Maddi Yaptırım: Hukuk kuralları, arkasında devlet gücü barındıran tek sosyal düzen kuralıdır. Hukuk kurallarına uyulmaması durumunda devlet zoruyla karşılaşılır. Bu güce maddi yaptırım denir.
✅ Bu nedenle, maddi yaptırıma sahip olan tek kural grubu Hukuk Kurallarıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 2:
Soru: Borçlar hukukuna göre, borçlu \( A \) ile alacaklı \( B \) arasında yapılan bir sözleşmede, borçlu \( A \) üzerine düşen edimi (borcu) zamanında yerine getirmemiştir. Alacaklı \( B \), devlet organlarına başvurarak borcun zorla yerine getirilmesini talep etmiştir.
Bu durumda devreye giren ve borcun devlet gücüyle zorla ifa ettirilmesini sağlayan hukuk yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Ceza
👉 B) Cebri İcra
👉 C) Tazminat
👉 D) Hükümsüzlük
👉 E) İptal
Çözüm:
Çözüm:
Hukuk kurallarına aykırılık durumunda uygulanan yaptırım türlerini inceleyelim:
💡 Cebri İcra: Yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişilerin, devlet gücü aracılığıyla bu yükümlülüklerini yerine getirmeye zorlanmasıdır. (Örn: Borcun ödenmemesi üzerine icra dairesi kanalıyla borcun tahsil edilmesi).
💡 Tazminat: Hukuka aykırı bir davranışla başkasına verilen zararın maddi veya manevi olarak ödetilmesidir.
💡 Ceza: Kanunun suç saydığı fiilleri işleyenlere uygulanan hapis veya adli para cezası gibi yaptırımlardır.
Sorumuzda borcun devlet eliyle zorla yerine getirilmesi istendiği için bu durum doğrudan Cebri İcra yaptırımının tanımıdır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3:
Soru: Türk Medeni Kanunu'na göre resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan (örneğin sadece dini nikahla yapılan) bir evlilik sözleşmesi, hukuki açıdan hangi yaptırım türü ile karşılaşır?
👉 A) Yokluk
👉 B) Mutlak Butlan
👉 C) Nispi Butlan
👉 D) Tek Taraflı Bağlamazlık
👉 E) İptal
Çözüm:
Çözüm:
Hukuki işlemlerin geçersizliği (hükümsüzlük) dereceleri KPSS'de sıkça sorulmaktadır. Adım adım inceleyelim:
📌 Yokluk: Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından en az birinin eksik olması durumudur. İşlem hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılır. Evlilik sözleşmesinin kurucu unsuru "resmi evlendirme memuru önünde yapılması"dır. Bu unsur yoksa evlilik hukuken "yok" hükmündedir.
📌 Butlan: Kurucu unsurları tamam olan ancak kanunun emredici hükümlerine aykırı olan işlemlerdir (Örn: Yakın akrabaların evlenmesi mutlak butlan ile sakattır, ancak resmi memur önünde yapıldığı için yokluk değildir).
Resmi nikah memuru olmadan yapılan evlilikte kurucu unsur eksik olduğundan bu durum Yokluk yaptırımına tabidir.
✅ Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 4:
Soru: Ayırt etme gücüne sahip olmayan \( 10 \) yaşındaki çocuk \( X \), babasından habersiz olarak beyaz eşya bayisi \( Y \) ile bir bilgisayar satış sözleşmesi imzalamıştır.
Bu hukuki işlemin geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
👉 A) İşlem yoklukla maluldür.
👉 B) İşlem mutlak butlan ile batıldır.
👉 C) İşlem nispi butlan ile sakattır.
👉 D) İşlem tek taraflı bağlamazlık (askıda geçersizlik) hükmündedir.
👉 E) İşlem tamamen geçerlidir.
Çözüm:
Çözüm:
Medeni Kanun'a göre kişilerin fiil ehliyetleri sınıflandırılır:
📌 Ayırt etme gücü olan küçükler ve kısıtlılar "sınırlı ehliyetsiz" grubundadır.
📌 Sınırlı ehliyetsizlerin kendi başlarına borç altına giren işlemler yapması yasaktır. Bu tür işlemleri yapabilmeleri için yasal temsilcilerinin (veli veya vasi) onayı gerekir.
📌 Veli veya vasinin onayı alınmadan yapılan bu tür sözleşmeler Tek Taraflı Bağlamazlık (Askıda Geçersizlik) yaptırımına tabidir.
Bu durumda sözleşme karşı tarafı (\( Y \) bayisini) bağlarken, küçük \( X \)'i ve ailesini bağlamaz. Aile onay verirse sözleşme baştan itibaren geçerli olur, onay vermezse geçersiz kalır.
✅ Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 5:
Soru: Ehliyetsiz ve alkollü olarak araç kullanan sürücü \( A \), kırmızı ışıkta geçerek yayaya çarpmış ve yayanın yaralanmasına sebep olmuştur. Ayrıca yayanın taşıdığı pahalı bir elektronik cihazın da kırılmasına yol açmıştır.
Bu olay neticesinde devlet organları sürücü \( A \) hakkında aşağıdaki yaptırımlardan hangilerini birlikte uygulayabilir?
👉 A) Sadece Ceza
👉 B) Sadece Tazminat
👉 C) Ceza ve Tazminat
👉 D) Cebri İcra ve İptal
👉 E) Hükümsüzlük ve Ceza
Çözüm:
Çözüm:
Yeni nesil olay analiz sorularında, tek bir fiilin birden fazla hukuk dalını ihlal edebileceği göz önünde bulundurulmalıdır:
1️⃣ Ceza Hukuku Boyutu: Sürücü \( A \), alkollü araç kullanarak ve kırmızı ışıkta geçerek yaralamaya sebep olduğu için Türk Ceza Kanunu'na göre suç işlemiştir. Devlet ona "Ceza" (hapis veya adli para cezası) verir.
2️⃣ Özel Hukuk (Borçlar Hukuku) Boyutu: Sürücü \( A \), haksız fiiliyle yayaya hem bedensel zarar vermiş hem de eşyasına zarar vermiştir. Bu zararların giderilmesi için yaya, sürücüden "Tazminat" (maddi ve manevi) talep edebilir.
Dolayısıyla, bu olayda hem kamu düzenini korumak adına Ceza yaptırımı hem de şahsın zararını gidermek adına Tazminat yaptırımı birlikte uygulanır.
✅ Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 6:
Soru: Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız durumlardan biri de idari işlemlerdir. Örneğin; ruhsatı ve imar izni tam olan dükkanına belediye tarafından haksız yere "faaliyet durdurma" cezası verilen esnaf \( E \), bu haksız kararın ortadan kaldırılmasını istemektedir.
Esnaf \( E \)'nin idari yargıya başvurarak bu haksız idari işlemin geçmişe etkili olacak şekilde ortadan kaldırılmasını sağlayan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Cebri İcra
👉 B) İptal
👉 C) Tazminat
👉 D) Hükümsüzlük
👉 E) Kısmi Butlan
Çözüm:
Çözüm:
Günlük hayatta idari kurumların (belediye, valilik, bakanlık vb.) aldığı kararlara karşı vatandaşların hak arama yolları mevcuttur:
📌 İptal Davası: İdari makamların hukuka aykırı işlemlerinin (Örn: Haksız dükkan kapatma, haksız memuriyetten çıkarma vb.) idari yargı (İdare Mahkemesi) tarafından ortadan kaldırılması yaptırımıdır.
📌 İptal yaptırımı sadece kamu hukuku alanında ve idari işlemlere karşı uygulanır. Özel hukuk sözleşmelerinde iptal değil, hükümsüzlük veya fesih söz konusu olur.
Esnaf \( E \)'nin belediyenin haksız kararına karşı açacağı dava sonucu işlemin ortadan kaldırılması İptal yaptırımı ile sağlanır.
✅ Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 7:
Soru: Normlar Hiyerarşisi (Hukuk Kurallarının Derecelendirilmesi) piramidinde en üst sırada yer alan ve diğer tüm hukuk kurallarının kendisine aykırı olamayacağı temel kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
👉 A) Kanun
👉 B) Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
👉 C) Yönetmelik
👉 D) Anayasa
👉 E) Genelge
Çözüm:
Çözüm:
Normlar hiyerarşisi, hukuk kurallarının altlık-üstlük ilişkisini gösteren bir piramittir. Bu piramitte altta yer alan bir kural, üstte yer alan kurala aykırı olamaz.
Normlar hiyerarşisinin sıralaması yukarıdan aşağıya şu şekildedir:
⭐ Anayasa (En üst normdur, tüm kurallar anayasaya uygun olmak zorundadır.)
⭐ Kanun - Milletlerarası Antlaşmalar - Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
⭐ Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (Olağan dönem)
⭐ Yönetmelikler
⭐ Genelgeler ve diğer alt düzenleyici işlemler
Piramidin en tepesinde yer alan temel norm Anayasadır.
✅ Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 8:
Soru: Bir davaya bakan hakim, önüne gelen uyuşmazlıkta ne yazılı kaynaklarda (kanun, yönetmelik vb.) ne de yazısız kaynaklarda (örf ve adet hukuku) uygulanacak hiçbir kural bulamamıştır.
Bu durumda ortaya çıkan boşluk türü ve hakimin takınacağı tavır aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
👉 A) Kanun Boşluğu vardır - Hakim davayı reddeder.
👉 B) Hukuk Boşluğu vardır - Hakim kendisi hukuk yaratır.
👉 C) Örtülü Boşluk vardır - Hakim kıyas yapar.
👉 D) Kanun Boşluğu vardır - Hakim takdir yetkisini kullanır.
👉 E) Hukuk Boşluğu vardır - Hakim davayı bir üst mahkemeye sevk eder.
Çözüm:
Çözüm:
Hukuktaki boşluk türlerini ve hakimin yetkilerini analiz edelim:
📌 Kanun Boşluğu: Bir konuda yazılı kaynaklarda (kanunlarda) kural bulunmamasıdır. Bu durumda hakim yazısız kaynaklara (örf ve adet) bakar.
📌 Hukuk Boşluğu: Bir konuda hem yazılı hem de yazısız kaynaklarda hiçbir kural bulunmaması durumudur.
📌 Hakimin Hukuk Yaratması: Medeni Kanun'un \( 1 \). maddesine göre; kanunda ve örf-adet hukukunda uygulanabilir bir hüküm yoksa (yani hukuk boşluğu varsa), hakim kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir (Hukuk yaratır). Hakim asla davayı reddedemez.
Hem yazılı hem yazısız kaynakta kural olmaması durumu Hukuk Boşluğudur ve bu durumda hakim hukuk yaratır.