🎓 KPSS
📚 KPSS Vatandaşlık
📝 KPSS Vatandaşlık: Yargı Konu Özeti
⚖️ Türk Yargı Sistemi
Türk yargı sistemi, 1982 Anayasası temel alınarak yapılandırılmış olup bağımsız ve tarafsız mahkemelerce yürütülür. Yargı yetkisi, Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
🏛️ Yargı Kolları
Türkiye'de yargı teşkilatı dört ana kola ayrılmıştır:
- Adli Yargı: Uyuşmazlıkların genel mahkemelerde çözüldüğü yargı koludur.
- İdari Yargı: İdare ile vatandaş arasındaki uyuşmazlıklara bakar.
- Anayasa Yargısı: Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetler.
- Uyuşmazlık Yargısı: Adli ve idari yargı arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer.
📜 Yüksek Mahkemeler
Önemli Not: 2017 Anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmıştır. Günümüzde dört yüksek mahkeme bulunmaktadır.
| Mahkeme | Görevi |
|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | Anayasal denetim |
| Yargıtay | Adli yargı temyiz mercii |
| Danıştay | İdari yargı temyiz mercii |
| Uyuşmazlık Mahkemesi | Görev uyuşmazlıklarını çözer |
⚖️ Anayasa Mahkemesi (AYM)
Anayasa Mahkemesi, 15 üyeden oluşur. Üyelerin seçim süreci şu şekildedir:
- Türkiye Büyük Millet Meclisi, 3 üyeyi seçer.
- Cumhurbaşkanı, 12 üyeyi seçer.
- Üyelerin görev süresi 12 yıldır ve bir kişi tekrar seçilemez.
🔍 Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)
HSK, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulmuştur. Kurulun başkanı Adalet Bakanı'dır. HSK toplam 13 üyeden oluşur ve üyelerin görev süresi 4 yıldır.
⚖️ Yargı İlkeleri
Türk yargı sisteminin temel ilkeleri şunlardır:
- Mahkemelerin Bağımsızlığı: Hiçbir organ, makam veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere emir veremez.
- Hâkimlik Teminatı: Hâkimler azlolunamaz, kendileri istemedikçe emekliye ayrılamaz.
- Duruşmaların Açık Olması: Yargılama süreci kural olarak herkese açıktır.
- Kararların Gerekçeli Olması: Tüm mahkeme kararları gerekçeli yazılmak zorundadır.