✅ 9. Sınıf Fizik: Hareket ve hareket türleri Online Test

Bir cismin hareketli olup olmadığını anlamak için aşağıdakilerden hangisi temel kriterdir?

Sürati ve yönü sabit olan bir hareketli için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir cismin konum-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 0 ile 4. saniye arasındaki yer değiştirmesi kaç metredir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen konum (m). Grafik (0,2) noktasından başlayıp (4,10) noktasına düz bir çizgi ile gidiyor.)

Aşağıdakilerden hangisi sürat ve hız arasındaki temel farklardan biridir?

Bir ipin ucuna bağlı bilyenin yatay düzlemde sabit süratle döndürülmesi sırasında bilyenin yaptığı hareket türü nedir?

Bir cismin hız-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 2. saniyedeki hızı kaç m/s'dir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen hız (m/s). Grafik (0,0) noktasından başlayıp (4,10) noktasına düz bir çizgi ile gidiyor.)

Bir cismin konum-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 0 ile 4. saniye arasındaki ortalama sürati kaç m/s'dir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen konum (m). Grafik (0,0) noktasından başlayıp (2,10) noktasına düz bir çizgi ile gidiyor, sonra (2,10) noktasından (4,4) noktasına düz bir çizgi ile devam ediyor.)

Bir cismin hız-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 0 ile 6. saniye arasındaki yer değiştirmesi kaç metredir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen hız (m/s). Grafik (0,0) noktasından başlayıp (3,6) noktasına düz bir çizgi ile çıkıyor, sonra (3,6) noktasından (6,0) noktasına düz bir çizgi ile iniyor ve eksen altına sarkmıyor, yani (3,6) ve (6,0) arasında hız negatif değil, 0'a iniyor. Ancak soruda "negatif" alan olacağı varsayımıyla devam edelim. Eğer grafik (3,6) noktasından (6,-6) noktasına düz bir çizgi ile inseydi, yer değiştirme 0 olurdu. Soruda bir eksiklik var. Grafik (0,0) -> (3,6) -> (6,0) şeklinde ise, yer değiştirme 27 m olur. Eğer grafik (0,0) -> (3,6) -> (6,-6) şeklinde ise yer değiştirme 0 olur. Soruyu "hız-zaman grafiği altında kalan alan yer değiştirmeyi verir" kuralına göre ve genellikle bu tür sorularda simetrik bir durum olabileceği düşüncesiyle, (3,6) noktasından (6,-6) noktasına doğru bir çizgi çizildiğini varsayarak çözeceğim. Bu durumda yer değiştirme 0 olur.)
Düzeltme: Soruda grafik tanımı eksik. Genellikle bu tür sorularda hızın yön değiştirdiği durumlar için grafik (0,0) -> (3,6) -> (6,-6) şeklinde olur. Bu varsayımla çözeceğim.
[TEXT] Bir cismin hız-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 0 ile 6. saniye arasındaki yer değiştirmesi kaç metredir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen hız (m/s). Grafik (0,0) noktasından başlayıp (3,6) noktasına düz bir çizgi ile çıkıyor, sonra (3,6) noktasından (6,-6) noktasına düz bir çizgi ile iniyor.)

Durgun halden harekete başlayan bir cisim, sabit $ 2 \, \text{m/s}^2 $ büyüklüğündeki ivme ile hareket ediyor. Cismin ilk 3 saniyede aldığı yol kaç metredir?

Bir hareketli, 10 saniyede 100 metre yol alarak başladığı noktaya geri dönüyor. Bu hareketlinin 10 saniyelik hareket süresince ortalama sürati kaç m/s'dir?

Aşağıdaki fiziksel niceliklerden hangisi vektörel bir niceliktir?

Bir cismin hız-zaman grafiği şekilde verilmiştir. Cismin 0 ile 4. saniye arasındaki ortalama hızı kaç m/s'dir?
(Grafik: Yatay eksen zaman (s), Dikey eksen hız (m/s). Grafik (0,0) noktasından başlayıp (2,4) noktasına düz bir çizgi ile çıkıyor, sonra (2,4) noktasından (4,-2) noktasına düz bir çizgi ile iniyor.)

K noktasından durgun halden harekete başlayan bir cisim, sabit $ 2 \, \text{m/s}^2 $ ivme ile hareket ediyor. L noktasından sabit $ 4 \, \text{m/s} $ süratle hareket eden başka bir cisim, K noktasından ilk cisim harekete başladıktan 2 saniye sonra harekete başlıyor. İki cismin de hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları arasındaki fark kaç metredir?
Düzeltme: Soruda "4. saniyede aldığı yol" değil, "4. saniyede konumları arasındaki fark" soruluyor. Bu, cisimlerin hareket başlangıçlarına göre konumlarını bulmayı gerektirir. İlk cisim K noktasından başlıyor. İkinci cisim L noktasından başlıyor ve K'dan 2 saniye sonra harekete geçiyor. L noktasının K noktasına göre konumu belirtilmemiş. Bu durumda soruyu "ilk cismin harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu ile, ikinci cismin kendi hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumu arasındaki fark" olarak yorumlayacağım. Ancak bu da belirsiz. En makul yorum, ilk cismin K'dan harekete başladığı anı $ t=0 $ kabul etmek. İkinci cisim ise $ t=2 $ anında harekete başlıyor. Her iki cismin de $ t=4 $ anındaki konumlarını bulup farkını almalıyız.
Varsayım: İlk cisim K noktasından $ t=0 $ anında harekete başlıyor. İkinci cisim L noktasından $ t=2 $ anında harekete başlıyor. L noktasının K noktasına göre konumu $ d $ olsun. Soruda bu $ d $ değeri verilmemiş. Bu durumda soruyu "ilk cismin harekete başladıktan 4 saniye sonra aldığı yol ile, ikinci cismin kendi hareketine başladıktan 4 saniye sonra aldığı yol arasındaki fark" olarak çözeceğim. Eğer L noktası K noktası ile aynıysa, o zaman ikinci cismin 4 saniyede aldığı yol 16 m olur. İlk cismin 4 saniyede aldığı yol da 16 m olur. Bu durumda fark 0 olur.
Soruyu "ilk cismin harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu ile, ikinci cismin de ilk cisim harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu arasındaki fark" olarak çözeceğim. Yani ikinci cismin hareketine başladığı an $ t=2 $ ve biz $ t=4 $ anındaki konumlarını karşılaştıracağız.

İlk cisim (A):
$ v_{0A} = 0 \, \text{m/s} $
$ a_A = 2 \, \text{m/s}^2 $
$ t = 4 \, \text{s} $
$ x_A = v_{0A} t + \frac{1}{2} a_A t^2 = 0 \times 4 + \frac{1}{2} \times 2 \times 4^2 = 16 \, \text{m} $

İkinci cisim (B):
$ v_B = 4 \, \text{m/s} $ (sabit)
Bu cisim $ t=2 $ anında harekete başlıyor. Biz $ t=4 $ anındaki konumunu bulmak istiyoruz. Bu cismin hareket süresi $ 4 - 2 = 2 \, \text{s} $ olur.
$ x_B = v_B \times (\text{hareket süresi}) = 4 \, \text{m/s} \times (4 \, \text{s} - 2 \, \text{s}) = 4 \, \text{m/s} \times 2 \, \text{s} = 8 \, \text{m} $

Konum farkı: $ |x_A - x_B| = |16 \, \text{m} - 8 \, \text{m}| = 8 \, \text{m} $.
Ancak şıklarda 8 yok. Soruyu tekrar okuyalım: "İki cismin de hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları arasındaki fark". Bu ifade, her iki cismin de kendi hareketine başladığı anı referans alarak 4 saniye sonraki konumlarını karşılaştırmamızı istiyor. Yani ilk cisim için 4 saniye, ikinci cisim için de 4 saniye. Bu durumda ikinci cismin hareket süresi 4 saniye olur.

İlk cisim (A):
$ v_{0A} = 0 \, \text{m/s} $
$ a_A = 2 \, \text{m/s}^2 $
$ t = 4 \, \text{s} $
$ x_A = v_{0A} t + \frac{1}{2} a_A t^2 = 0 \times 4 + \frac{1}{2} \times 2 \times 4^2 = 16 \, \text{m} $

İkinci cisim (B):
$ v_B = 4 \, \text{m/s} $ (sabit)
Bu cisim $ t=2 $ anında harekete başlıyor. Soruda "hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları" diyor. Bu, ikinci cismin kendi hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumunu bulmak anlamına gelir. Yani hareket süresi 4 saniye.
$ x_B = v_B \times t = 4 \, \text{m/s} \times 4 \, \text{s} = 16 \, \text{m} $

Bu durumda konum farkı $ |16 \, \text{m} - 16 \, \text{m}| = 0 \, \text{m} $ olur. Bu da şıklarda var.

Son kontrol: Sorunun en kritik noktası "İki cismin de hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları arasındaki fark". Bu ifade, her iki cismin de kendi başlangıç zamanından itibaren 4 saniye geçtikten sonraki konumlarını karşılaştırmamızı istiyor. Birinci cisim $ t=0 $ 'da başlıyor, 4 saniye sonraki konumu $ x_A = 16 $ m. İkinci cisim $ t=2 $ 'de başlıyor. Kendi hareketine başladıktan 4 saniye sonra demek, $ t=2+4 = 6 $ anı demek. Bu durumda ikinci cismin konumu $ x_B = 4 \, \text{m/s} \times 4 \, \text{s} = 16 $ m olur. Bu durumda fark 0 m. Bu yorum en mantıklısı.

Eğer soru "İlk cisim harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu ile, ikinci cismin de ilk cisim harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu arasındaki fark" olsaydı, o zaman ilk yorumum geçerli olurdu ve cevap 8 m olurdu. Ancak "İki cismin de hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları" ifadesi, her bir cismin kendi başlangıç zamanından itibaren 4 saniye geçmesini ifade eder.

Şimdi şıklara bakalım: 0, 8, 16, 24, 32. 0 ve 8 var. Benim ilk yorumum 8 m, ikinci yorumum 0 m. Sorunun yazım şekli biraz muğlak. Ancak "hareketine başladıktan" ifadesi, her cismin kendi başlangıç zamanına göre 4 saniye geçmesini ifade eder. Bu durumda ikinci cismin hareket süresi 4 saniye olur.

Tekrar düşünelim: "İki cismin de hareketine başladıktan 4 saniye sonraki konumları arasındaki fark". Bu, ilk cismin $ t=0 $ 'dan 4 saniye sonraki konumu ile, ikinci cismin $ t=2 $ 'den 4 saniye sonraki (yani $ t=6 $) konumunu karşılaştırmak anlamına gelir. Bu durumda ilk cismin konumu 16 m. İkinci cismin konumu ise $ 4 \, \text{m/s} \times (6-2) \, \text{s} = 4 \times 4 = 16 $ m olur. Fark 0.

Ya da "hareketine başladıktan 4 saniye sonra" ifadesi, genel bir zaman dilimini ifade ediyorsa ve bu zaman dilimi ilk cismin harekete başladığı anı referans alıyorsa, o zaman ilk cisim $ t=4 $ anında $ x_A = 16 $ m olur. İkinci cisim $ t=2 $ 'de başladığı için, $ t=4 $ anında hareket süresi $ 4-2=2 $ saniye olur ve konumu $ x_B = 4 \times 2 = 8 $ m olur. Bu durumda fark $ 16-8 = 8 $ m olur.

Bu ikinci yorum (fark 8 m) daha olası görünüyor çünkü 8 şıklarda var ve 0 da var. Eğer 0 doğruysa, bu iki cisim aynı anda aynı noktaya geliyor demektir. Eğer 8 doğruysa, bir cisim diğerinden 8 m önde veya arkada demektir.

Sorunun en yaygın yorumu, genel zaman çizelgesindeki bir anı ifade etmesidir. Yani ilk cisim $ t=0 $ 'da başlıyor, ikinci cisim $ t=2 $ 'de başlıyor. Biz $ t=4 $ anındaki durumlarını karşılaştırıyoruz. Bu durumda ilk cismin konumu 16 m, ikinci cismin konumu 8 m olur. Fark 8 m.

Bu yorumu kabul edelim.
[TEXT] K noktasından durgun halden harekete başlayan bir cisim (A), sabit $ 2 \, \text{m/s}^2 $ ivme ile hareket ediyor. L noktasından sabit $ 4 \, \text{m/s} $ süratle hareket eden başka bir cisim (B), A cismi harekete başladıktan 2 saniye sonra harekete başlıyor. A cisminin harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu ile B cisminin harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu arasındaki fark kaç metredir?
(Varsayım: K ve L noktaları aynıdır veya L noktasının K noktasına göre konumu sorunun çözümünü etkilemeyecek şekilde ayarlanmıştır. Sorunun en yaygın yorumu, genel zaman çizelgesindeki bir anı karşılaştırmaktır. Yani ilk cisim $ t=0 $ 'da başlıyor, ikinci cisim $ t=2 $ 'de başlıyor. Biz $ t=4 $ anındaki durumlarını karşılaştırıyoruz.)

Birinci cisim, durgun halden $ 2 \, \text{m/s}^2 $ sabit ivme ile harekete başlıyor. İkinci cisim ise, birinci cisim harekete başladıktan 2 saniye sonra, $ 4 \, \text{m/s} $ sabit süratle harekete başlıyor. Birinci cismin harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu ile ikinci cismin de birinci cisim harekete başladıktan 4 saniye sonraki konumu arasındaki fark kaç metredir?

Birinci cisim, $ 10 \, \text{m/s} $ sabit süratle hareket ediyor. İkinci cisim ise, birinci cisim harekete başladıktan 2 saniye sonra, $ 5 \, \text{m/s} $ sabit süratle harekete başlıyor. İki cismin de birinci cisim harekete başladıktan 5 saniye sonraki konumları arasındaki fark kaç metredir?