🎓 TYT
📚 TYT Türkçe
💡 TYT Türkçe: Noktalama işareti Çözümlü Sorular
TYT Türkçe: Noktalama işareti Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Akşam, uzun uzun düşündükten sonra kararını verdi.
B) Ankara’yı, eski günlerdeki gibi çok özlemişti.
C) Fırtınadan sonra, bütün ağaçlar devrilmişti.
D) Genç, doktorun söylediklerini dikkate almadı.
E) Bahçeden, mis kokulu güller toplayıp geldi.
A) Akşam, uzun uzun düşündükten sonra kararını verdi.
B) Ankara’yı, eski günlerdeki gibi çok özlemişti.
C) Fırtınadan sonra, bütün ağaçlar devrilmişti.
D) Genç, doktorun söylediklerini dikkate almadı.
E) Bahçeden, mis kokulu güller toplayıp geldi.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- A seçeneğinde zarf-fiir ekinden sonra virgül kullanılmıştır, doğrudur.
- B seçeneğinde belirtirtili nesneden sonra virgül kullanılmıştır. Türkçe kurallarına göre özne dışındaki ögelerden sonra virgül konulmaz.
- C seçeneğinde zarf tümlecinden sonra virgül kullanımı uygundur.
- D seçeneğinde anlam karışıklığını önlemek için özne, virgülle belirtilmiştir.
- E seçeneğinde yer yön bildiren ifadeden sonra virgül doğru kullanılmıştır.
Soru 2:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?
A) At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
B) Erkek çocuklarına Doğan, Cem; kız çocuklarına ise İpek, Deniz adını verdiler.
C) Türkiye, İspanya, İtalya; Ankara, Madrid, Roma.
D) Matematikten 95, Türkçeden 85 aldı; sınıfın en başarılı öğrencisi oldu.
E) Sabah erken kalktı, kahvaltısını yaptı; dışarı çıktı.
A) At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.
B) Erkek çocuklarına Doğan, Cem; kız çocuklarına ise İpek, Deniz adını verdiler.
C) Türkiye, İspanya, İtalya; Ankara, Madrid, Roma.
D) Matematikten 95, Türkçeden 85 aldı; sınıfın en başarılı öğrencisi oldu.
E) Sabah erken kalktı, kahvaltısını yaptı; dışarı çıktı.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Noktalı virgül, öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır (A, D, E seçenekleri bu kurala uygundur).
- C seçeneğinde ögeleri arasında virgül atılmış grupları ayırmak için doğru kullanılmıştır.
- B seçeneğinde ise özneyi diğer öğelerden ayırmak için virgül kullanılması yeterlidir; burada noktalı virgül kullanımı yanlıştır.
Soru 3:
📌 Günlük hayatta sıkça kullandığımız dijital mesajlaşma uygulamalarında, noktalama işaretlerinin yeri hayati önem taşır. Örneğin bir arkadaşınıza "Yemeğe geliyorum." yazmakla "Yemeğe, geliyorum." yazmak arasında büyük anlam farkı vardır. Buna göre aşağıdaki mesajların hangisinde virgülün kaldırılması anlamda bir değişmeye yol açmaz?
A) Yaşlı, kadına karşı çok nazik davranıyordu.
B) Oku, baban gibi eşek olma!
C) Bu, masada unutulmuş bir cüzdandı.
D) Bahçıvan, kulübeye doğru yürümeye başladı.
E) Çocuk, doktorun odasına sessizce girdi.
A) Yaşlı, kadına karşı çok nazik davranıyordu.
B) Oku, baban gibi eşek olma!
C) Bu, masada unutulmuş bir cüzdandı.
D) Bahçıvan, kulübeye doğru yürümeye başladı.
E) Çocuk, doktorun odasına sessizce girdi.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- A seçeneğinde virgül kalkarsa "yaşlı kadın" sıfat tamlaması olur, anlam değişir.
- B seçeneğinde virgül kalkarsa hakaret anlamı çıkar, anlam tamamen değişir.
- C seçeneğinde "Bu" kelimesi zamirdir ve öznedir. Zamirlerden sonra konulan virgül sadece vurgu amaçlıdır, anlamı değiştirmez.
- D seçeneğinde virgül kalkarsa bahçıvanın kulübeye yürüdüğü anlaşılır, özne karışıklığı önlenmiştir.
- E seçeneğinde çocuğun doktora girdiği anlamı kaybolabilir.
Soru 4:
📌 Bir kütüphanede kitap düzenlemesi yapan Ahmet, kitap isimlerinin başına etiketler yapıştıracaktır. Ahmet, aşağıdaki kitap isimlerinden hangisinde tırnak işareti (" ") kullanımına gerek olmadığını fark etmelidir?
A) Yakup Kadri'nin Yaban romanı çok etkilidir.
B) Öğretmenimiz, "Yarın sınavımız var." dedi.
C) Şair, "Sessiz Gemi" şiirini okudu.
D) Tabela da "Dikkat Köpek Var" yazıyordu.
E) Bilim insanları "küresel ısınma" tehlikesine dikkat çekti.
A) Yakup Kadri'nin Yaban romanı çok etkilidir.
B) Öğretmenimiz, "Yarın sınavımız var." dedi.
C) Şair, "Sessiz Gemi" şiirini okudu.
D) Tabela da "Dikkat Köpek Var" yazıyordu.
E) Bilim insanları "küresel ısınma" tehlikesine dikkat çekti.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Cümle içinde özel olarak belirtilmek istenen eser adları tırnak içine alınabilir. Ancak MEB kurallarına göre eser adları cümle içinde tırnak içine alınmak yerine eğik yazıyla (italik) de gösterilebilir.
- A seçeneğinde Yaban romanı italik (altı çizili) yazıldığı için ayrıca tırnak içine alınmasına gerek yoktur.
- B, C, D ve E seçeneklerinde tırnak işareti doğru ve zorunlu yerlerde kullanılmıştır.
Soru 5:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) yanlış kullanılmamıştır?
A) Kendimi şöyle özetleyebilirim: Kitap okumayı ve gezmeyi çok severim.
B) En sevdiğim renkler şunlardır: Mavi, yeşil ve sarı.
C) Manavdan şu meyveleri aldım: Elma, armut, muz.
D) Onu en çok neyin mutlu ettiğini biliyorum: Başarı.
E) Ahmet: "Yarın size geleceğim." dedi.
A) Kendimi şöyle özetleyebilirim: Kitap okumayı ve gezmeyi çok severim.
B) En sevdiğim renkler şunlardır: Mavi, yeşil ve sarı.
C) Manavdan şu meyveleri aldım: Elma, armut, muz.
D) Onu en çok neyin mutlu ettiğini biliyorum: Başarı.
E) Ahmet: "Yarın size geleceğim." dedi.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- İki noktadan sonra tam cümle geliyorsa büyük harfle, örnek sıralanacaksa küçük harfle başlar.
- E seçeneğinde konuşma çizgisinden önce iki nokta kullanılması yazım yanlışıdır. Konuşma çizgisinin olduğu yerde iki nokta kullanılmaz.
- A, B, C ve D seçeneklerinde kural dışı kullanımlar veya yapısal hatalar bulunabilir ancak E seçeneğindeki kural hatası net bir kural ihlalidir. (Not: Soru kökünde soru kalıbı gereği dikkatli olunmalıdır.)
Soru 6:
📌 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Türkiye’nin doğusu bu yıl çok kar aldı.
B) Mehmet Efendi’ye doğru yürüdü.
C) 2023’te üniversite sınavına girdi.
D) Millî Eğitim Bakanlığı’nda yeni kararlar alındı.
E) Avrupalılarca bu durum çok yanlış bulundu.
A) Türkiye’nin doğusu bu yıl çok kar aldı.
B) Mehmet Efendi’ye doğru yürüdü.
C) 2023’te üniversite sınavına girdi.
D) Millî Eğitim Bakanlığı’nda yeni kararlar alındı.
E) Avrupalılarca bu durum çok yanlış bulundu.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- Özel isimlere getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır (A, B ve C seçenekleri doğrudur).
- Kurum, kuruluş, birleşim ve oturum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (D seçeneği doğrudur).
- Yapım ekleri ve çokluk ekinden sonra gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Avrupalılarca kelimesindeki "-ca" eki yapım/durum ekidir ve özel isimden sonra yapım eki gelirse kesme işareti konulmaz. Ancak E seçeneğinde özel isimden sonra yapım eki geldiği için kesme kullanılmamıştır, bu kurala uygundur. (Sorunun kökünde E seçeneği istisna bir yapım ekidir).
Soru 7:
📌 Günlük hayatımızda yazışmalarda ve resmi maillerde yaygın olarak kısa çizgi (-) ve uzun çizgi (—) karıştırılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde kısa çizginin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Ankara - İstanbul yolu trafiğe kapatıldı.
B) Türkçe - İngilizce sözlük aldım.
C) C, ç, d, f ünsüzleri sert sessizlerdir.
D) Yaz aylarında hava sıcaklığı 30 - 35 dereceyi buluyor.
E) Çocuk-ca hareketlerinden vazgeçmelisin.
A) Ankara - İstanbul yolu trafiğe kapatıldı.
B) Türkçe - İngilizce sözlük aldım.
C) C, ç, d, f ünsüzleri sert sessizlerdir.
D) Yaz aylarında hava sıcaklığı 30 - 35 dereceyi buluyor.
E) Çocuk-ca hareketlerinden vazgeçmelisin.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- A seçeneğinde yer adları arasında kısa çizgi kullanılır.
- B seçeneğinde diller arası ilişkilerde kullanılır.
- C seçeneğinde aralarındaki ilişkiyi göstermek için kelimeler arasında kullanılır.
- D seçeneğinde "30 - 35" arasında "ile" anlamı katmak için kısa çizgi kullanılır.
- E seçeneğinde "Çocuk-ca" kelimesinde kısa çizgi hatalıdır; çünkü kısa çizgi satıra sığmayan kelimeleri bölmek veya ekleri ayırmak için kullanılmaz. Yapım ekleri kelimeye bitişik yazılır.
Soru 8:
📌 Bir sosyal medya platformunda gönderi paylaşan Zeynep, duygularını ve düşüncelerini aktarırken bazı noktalama yanlışları yapmıştır. Zeynep'in paylaştığı aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç ( ) içine yanlış bir noktalama işareti getirilmiştir?
A) Eyvah (! ) birazdan sınavım başlayacak.
B) Hava o kadar soğuktu ki ( ) dışarı çıkamadık.
C) Türk dili ( ) rich bir dildir.
D) Okulun bahçesinde ( ) basketbol oynadık.
E) Ankara’yı ( ) başkentimizi çok seviyorum.
A) Eyvah (! ) birazdan sınavım başlayacak.
B) Hava o kadar soğuktu ki ( ) dışarı çıkamadık.
C) Türk dili ( ) rich bir dildir.
D) Okulun bahçesinde ( ) basketbol oynadık.
E) Ankara’yı ( ) başkentimizi çok seviyorum.
Çözüm:
💡 Çözüm Adımları:
- A seçeneğinde sevinç, acı, korku gibi duygulardan sonra ünlem işareti parantez içinde kullanılabilir.
- B seçeneğinde neden bildiren cümleden sonra virgül veya uygun bir işaret gelebilir.
- C seçeneğinde yabancı kökenli kelimelerin okunuşu yay ayraç içinde verilebilir.
- D seçeneğinde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
- E seçeneğinde ara sözlerin başına ve sonuna virgül veya yay ayraç konulabilir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/tyt-turkce-noktalama-isareti/sorular