💡 TYT Türkçe: Türkçe Çözümlü Sorular

Bu soruda isim-fiilleri bulmamız gerekiyor. İsim-fiiller fiil köklerine "-ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş, -dık, -dik, -tuk, -tük, -an, -en" eklerinin gelmesiyle oluşur ve cümlede isim gibi kullanılır.

• A) "yağması" kelimesindeki "-ması" isim-fiildir.
• B) "koşmayı" kelimesindeki "-mayı" isim-fiildir.
• C) "gelmesi" kelimesindeki "-mesi" isim-fiildir.
• D) "okumak" kelimesindeki "-mak" isim-fiildir.
• E) "başarmak" kelimesindeki "-mak" isim-fiildir.

Ancak soruda bir hata var gibi görünüyor, tüm seçeneklerde isim-fiil bulunmaktadır. Eğer seçenekler farklı olsaydı, isim-fiil olmayan seçeneği işaretleyecektik.
💡 Not: İsim-fiiller, fiilimsilerin bir türüdür ve cümlede özne, nesne veya tümleç görevinde bulunabilirler.

Cümleyi öğelerine ayırmak için önce yüklemi bulmalıyız. Yüklem, cümlenin temel öğesidir ve genellikle cümlenin sonundadır.

• Yüklem: adımdır
• Özne: Çalışkan olmak (isim-fiil grubu)
• Belirtisiz Nesne: başarıya giden yolda en önemli (Bu kısım yüklemin bir parçası gibi duruyor, ancak daha dikkatli bakalım.)

Cümleyi tekrar inceleyelim: "Çalışkan olmak" özne, "başarıya giden yolda en önemli" zarf tümleci ve "adımdır" yüklemdir. Ancak burada "başarıya giden yolda" zarf tümleci, "en önemli" ise sıfat tamlamasıdır ve "adımdır" yüklemiyle birlikte bir tamlama oluşturmaktadır.
Doğru ayırma: Özne: Çalışkan olmak, Zarf Tümleci: başarıya giden yolda, Yüklem: en önemli adımdır.
👉 Bu tür sorularda yüklemi doğru belirlemek çok önemlidir.

Broşürdeki sözü dikkatlice inceleyelim: "Hayallerin peşinden koşmak, en büyük maceradır."

• "koşmak" kelimesine bakalım. Fiil köküne "-mak" eki gelmiş ve cümlede isim gibi kullanılmıştır.

Bu ek, fiilin isim-fiil olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, broşürdeki sözde isim-fiil kullanılmıştır. 💡

Cümleyi inceleyelim: "Bugün parkta dolaşmak bana çok iyi geldi."

• "dolaşmak" kelimesine odaklanalım. Fiil köküne "-mak" eki gelmiş ve bu kelime, cümlenin öznesi konumundadır.

Bu yapı, isim-fiil olduğunu açıkça göstermektedir. ✅

Sıfat-fiiller, fiil köklerine "-an, -en, -ası, -esi, -ar, -er, -maz, -mez, -mış, -miş, -muş, -müş, -dık, -dik, -tuk, -tük, -acak, -ecek, -ar, -er" eklerinin gelmesiyle oluşur ve sıfat görevinde kullanılır.

• A) "konuşmak" isim-fiildir.
• B) "Yorgun" kelimesi sıfattır ancak fiilimsi değildir.
• C) "başarmak" isim-fiildir.
• D) "Anlatılanları" kelimesindeki "-ılan" eki, fiilin sıfat-fiil olduğunu gösterir. "Anlatılan" kelimesi, "ları" ilgi eki alarak isimleşmiştir ama kökeninde sıfat-fiildir.
• E) "Gülünesi" kelimesindeki "-nesi" eki, isim-fiil ekidir.

Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir. 👉 "Anlatılan" kelimesi, "anlatılmak" fiilinden türemiş ve bir ismi (burada örtük olarak "şeyleri" veya "bilgileri") niteleyen bir sıfat-fiildir.

Altı çizili kelime "koşan" kelimesidir.

• "Koş-" fiil köküne "-an" eki gelmiştir.
• Bu ek, fiili sıfat görevinde kullanmıştır.
• Dolayısıyla, "koşan" kelimesi bir sıfat-fiildir (ortaç).

💡 Sıfat-fiiller, fiillerden türeyen ve sıfat görevinde kullanılan kelimelerdir.

Öğretmenin verdiği örneği inceleyelim: "Okuyan insan, dünyayı keşfeder."

• "Okuyan" kelimesine bakalım. "Oku-" fiil köküne "-yan" eki gelmiştir.
• Bu ek, fiili "insan" ismini niteleyecek şekilde kullanmıştır.

Bu durum, "okuyan" kelimesinin bir sıfat-fiil olduğunu göstermektedir. ✅

İşçinin söylediği cümleyi ele alalım: "Gelen malzemeleri hemen istifleyin!"

• "Gelen" kelimesini inceleyelim. "Gel-" fiil köküne "-en" eki eklenmiştir.
• Bu ek, "malzemeleri" ismini nitelemek için kullanılmıştır.

Bu yapı, "gelen" kelimesinin bir sıfat-fiil olduğunu kanıtlar. 📌