🎓 11. Sınıf
📚 11. Sınıf Tarih
💡 11. Sınıf Tarih: Duraklama dönemi Çözümlü Sorular
11. Sınıf Tarih: Duraklama dönemi Çözümlü Sorular
Soru 1:
📌 Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) siyasi olarak en çok mücadele ettiği devletler arasında aşağıdakilerden hangisi ilk sırada yer alır?
A) İngiltere
B) Fransa
C) İran (Safevi)
D) Portekiz
E) İspanya
A) İngiltere
B) Fransa
C) İran (Safevi)
D) Portekiz
E) İspanya
Çözüm:
- 1. Adım: XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin dış politikadaki ana hedeflerinden biri doğuda İran ile mücadele etmek olmuştur. 🇮🇷
- 2. Adım: Batıda ise en büyük rakip Avusturya ve Venedik'tir. Ancak doğudaki uzun süreli savaşlar ve Safevilerle olan sınır anlaşmazlıkları en sık yaşanan çatışmalardır.
- Doğru Cevap: C şıkkıdır, çünkü İran ile bu dönemde çok şiddetli ve uzun süreli savaşlar yapılmıştır. ✅
Soru 2:
💡 Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nde (XVII. yüzyıl) yaşanan iç isyanlar arasında merkez (İstanbul) isyanlarının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tımar sisteminin bozulması
B) Yeniçeri maaşlarının (ulufe) zamanında ödenmemesi ve ayarı düşürülmüş akçeyle verilmesi
C) Kapitülasyonların yaygınlaştırılması
D) Celali isyanlarının bastırılamaması
E) Ahriyan ve saray kadınlarının yönetime müdahale etmesi
A) Tımar sisteminin bozulması
B) Yeniçeri maaşlarının (ulufe) zamanında ödenmemesi ve ayarı düşürülmüş akçeyle verilmesi
C) Kapitülasyonların yaygınlaştırılması
D) Celali isyanlarının bastırılamaması
E) Ahriyan ve saray kadınlarının yönetime müdahale etmesi
Çözüm:
- 1. Adım: İstanbul isyanları, genellikle Yeniçeri (Kapıkulu) ocakları tarafından çıkarılmıştır. 💂♂️
- 2. Adım: Bu isyanların en önemli ekonomik nedeni, ulufe adı verilen maaşların zamanında ödenememesi veya düşük değerli paralarla (sikke tashihi) ödenmek istenmesidir.
- Doğru Cevap: B şıkkıdır. Askeri kökenli merkez isyanlarının temelinde ekonomik ve mali sıkıntılar yatar. ✅
Soru 3:
📌 1606 yılında Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında imzalanan Zitvatorok Antlaşması'na göre, Avusturya arşidükü protokol bakımından Osmanlı padişahına denk sayılacaktı. Bu madde Osmanlı Devleti'nin hangi alandaki gücünü kaybettiğinin doğrudan bir göstergesidir?
A) Ekonomik gücünü
B) Siyasi ve diplomatik üstünlüğünü
C) Denizlerdeki hâkimiyetini
D) Hoşgörü politikasını
E) Vergi gelirlerini
A) Ekonomik gücünü
B) Siyasi ve diplomatik üstünlüğünü
C) Denizlerdeki hâkimiyetini
D) Hoşgörü politikasını
E) Vergi gelirlerini
Çözüm:
- 1. Adım: Kanuni Sultan Süleyman döneminde imzalanan 1533 İstanbul Antlaşması ile Avusturya arşidükü, Osmanlı sadrazamına denk sayılmıştı. Bu durum Osmanlı'nın diplomatik üstünlüğünü kanıtlıyordu. 📜
- 2. Adım: Zitvatorok Antlaşması ile bu durum değişmiş ve Avusturya kralı padişah ile eşit sayılmıştır.
- Doğru Cevap: B şıkkıdır. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti uluslararası alanda siyasi ve diplomatik üstünlüğünü kaybetmeye başlamıştır. ✅
Soru 4:
🧭 Yeni Nesil Soru: Tarih öğretmeni Ahmet Bey derste öğrencilerine şunu sormuştur: "XVII. yüzyılda devletin gidişatını durdurmak ve eski ihtişamlı günlere dönmek amacıyla ıslahatlar yapılmıştır. Ancak bu ıslahatların genel karakterinde bazı kalıcı olumsuzluklar vardır." Öğrencilerden hangisi bu dönemin ıslahatlarının genel özelliklerinden yanlış birini söylemiştir?
A) Ali: Kişilere bağlı kalmıştır, kalıcı olmamıştır.
B) Veli: Baskı ve şiddet yoluyla sorunlar çözülmeye çalışılmıştır.
C) Ayşe: Sorunların kökenine inilmiş, köklü ekonomik tedbirler alınmıştır.
D) Fatma: Avrupa'daki gelişmeler örnek alınmamıştır.
E) Mehmet: Saray ve ulema tarafından engellenmiştir.
A) Ali: Kişilere bağlı kalmıştır, kalıcı olmamıştır.
B) Veli: Baskı ve şiddet yoluyla sorunlar çözülmeye çalışılmıştır.
C) Ayşe: Sorunların kökenine inilmiş, köklü ekonomik tedbirler alınmıştır.
D) Fatma: Avrupa'daki gelişmeler örnek alınmamıştır.
E) Mehmet: Saray ve ulema tarafından engellenmiştir.
Çözüm:
- 1. Adım: Duraklama dönemi ıslahatları kişilere (örneğin Genç Osman, IV. Murat, Köprülüler) bağlı kalmıştır, bu yüzden kalıcı olamamıştır. (Ali doğru söylüyor) 👥
- 2. Adım: Sorunların temeline inilememiş, yüzeysel tedbirler alınmıştır. (Ayşe'nin "sorunların kökenine inilmiştir" ifadesi yanlıştır) ❌
- Doğru Cevap: C şıkkıdır. Çünkü XVII. yüzyıl ıslahatçıları sorunların kökenindeki yapısal bozuklukları (örneğin tımar sisteminin bozulması) görememiş, yüzeysel çözümlerle yetinmiştir. ✅
Soru 5:
🏠 Günlük Hayattan Örnek: Günlük hayatımızda bir işletmenin veya şirketin giderleri gelirlerini aştığında yöneticiler borçlanmaya başlar ve bütçe dengesini korumak için bazı tedbirler alırlar. Osmanlı Devleti de Duraklama Dönemi'nde savaşların uzun sürmesi, ganimetlerin azalması ve masrafların artması nedeniyle bütçe açığı yaşamıştır. Bu durum devletin günlük işleyişini nasıl etkilemiş olabilir?
Çözüm:
- 1. Adım: Bütçe açığını kapatmak için halktan alınan vergiler artırılmış veya vergiler peşin tahsil edilmiştir (Malikâne sistemi temelleri vb.). 💰
- 2. Adım: Paranın değeri düşürülmüş (enflasyon benzeri durumlar), bu da halkın alım gücünü düşürmüştür.
- Sonuç: Günlük hayatta ticaret yavaşlamış, Celali isyanları gibi iç güvenlik sorunları baş göstermiştir. Tıpkı modern ekonomilerde bütçe açıklarının kriz yaratması gibi, Osmanlı da ekonomik krizle sarsılmıştır. 📈📉
Soru 6:
📌 Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nin başlamasında iç ve dış etkenler rol oynamıştır. Aşağıdakilerden hangisi iç nedenler arasında gösterilemez?
A) Padişahların küçük yaşta tahta çıkması ve tecrübesiz olması
B) Devlet adamlarının liyakatsiz kişilerden seçilmesi
C) Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının yön değiştirmesi
D) Saray kadınlarının ve ulemanın yönetime karışması
E) Tımar sisteminin bozulması
A) Padişahların küçük yaşta tahta çıkması ve tecrübesiz olması
B) Devlet adamlarının liyakatsiz kişilerden seçilmesi
C) Coğrafi Keşifler sonucunda ticaret yollarının yön değiştirmesi
D) Saray kadınlarının ve ulemanın yönetime karışması
E) Tımar sisteminin bozulması
Çözüm:
- 1. Adım: İç nedenler, devletin kendi iç yapısından kaynaklanan sorunlardır (padişahların durumu, liyakatsizlik, tımarın bozulması). 🏛️
- 2. Adım: Dış nedenler ise devletin dış politikadaki ve küresel ekonomideki gelişmelerden aldığı darbelerdir (Coğrafi Keşifler gibi). 🌍
- Doğru Cevap: C şıkkıdır. Coğrafi Keşiflerin Osmanlı ekonomisine etkisi dış kaynaklı (küresel) bir etkendir. ✅
Soru 7:
💡 XVII. yüzyılda (Duraklama Dönemi) anadolu'da çıkan ve adına Celali İsyanları denilen ayaklanmaların en önemli ekonomik ve sosyal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstanbul'un başkent olmaktan çıkması
B) Büyük kaçgun (köyden göç) hareketlerinin yaşanması ve tarımsal üretim düşüşü
C) Yeniçeri ocağının tamamen kaldırılması
D) Kapitülasyonların kesin olarak iptal edilmesi
E) Akdeniz ticaretinin yeniden canlanması
A) İstanbul'un başkent olmaktan çıkması
B) Büyük kaçgun (köyden göç) hareketlerinin yaşanması ve tarımsal üretim düşüşü
C) Yeniçeri ocağının tamamen kaldırılması
D) Kapitülasyonların kesin olarak iptal edilmesi
E) Akdeniz ticaretinin yeniden canlanması
Çözüm:
- 1. Adım: Celali isyanları sırasında Anadolu'da güvenlik kalmamış, köylüler tarlalarını ekemez hale gelmiştir. 🌾
- 2. Adım: Can güvenliklerini korumak için köylerini terk edip şehirlerin civarına göç etmişlerdir (Büyük Kaçgun).
- Doğru Cevap: B şıkkıdır. Tarımsal üretim azalmış, kırsaldan kente göç artmış ve ekonomik hayat büyük darbe almıştır. ✅
Soru 8:
🚀 Yeni Nesil Soru: Köprülüler Dönemi, Duraklama Dönemi içinde "duraklama içinde bir yükselme dönemi" olarak adlandırılır. Köprülü Mehmet Paşa, saraya şartlar sunarak sadrazam olmuştur. Buna göre Köprülü Mehmet Paşa'nın bu şartları ileri sürmesinin temel amacı nedir?
A) Padişahı tahttan indirmek
B) Yapacağı ıslahatların önündeki saray ve çevre engellerini kaldırmak ve rahat çalışmak
C) Yeniçeri ocağını tamamen kapatmak
D) Avusturya ile barış antlaşması imzalamak
E) Sadece kendi akrabalarını yüksek makamlara getirmek
A) Padişahı tahttan indirmek
B) Yapacağı ıslahatların önündeki saray ve çevre engellerini kaldırmak ve rahat çalışmak
C) Yeniçeri ocağını tamamen kapatmak
D) Avusturya ile barış antlaşması imzalamak
E) Sadece kendi akrabalarını yüksek makamlara getirmek
Çözüm:
- 1. Adım: Dönemde saray kadınları ve ulema devlet işlerine çok fazla karışıyor, sadrazamlar rahatça karar alamıyordu. 👑
- 2. Adım: Köprülü Mehmet Paşa devlet işlerine kimsenin karışmamasını şart koşarak tam yetki istemiştir.
- Doğru Cevap: B şıkkıdır. Amacı ıslahatları engelsiz bir şekilde hayata geçirmek ve devlet otoritesini yeniden kurmaktır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/11-sinif-tarih-duraklama-donemi/sorular