Kategorik veriler Konu Özeti

Kategorik Veriler 📊

Veri, bir konu hakkında bilgi topladığımız sayılar veya sembollerdir. Verileri iki ana gruba ayırabiliriz: Sayısal veriler ve Kategorik veriler. Bu dersimizde kategorik verileri tanıyacağız.

Kategorik Veri Nedir?

Kategorik veri, belirli gruplara veya kategorilere ayrılabilen verilerdir. Bu veriler genellikle sayılarla ifade edilmez, daha çok isimler, etiketler veya tanımlayıcı özellikler şeklinde olur. Kategorik veriler, bir şeyi ne olduğuna göre sınıflandırmamızı sağlar.

Kategorik Veri Türleri

Kategorik verileri daha iyi anlamak için iki ana türüne bakalım:

Sıralanamayan Kategorik Veriler (Nominal Veri): Bu tür verilerde kategoriler arasında doğal bir sıra veya hiyerarşi yoktur. Kategoriler sadece birbirinden farklıdır.
Sıralanabilen Kategorik Veriler (Ordinal Veri): Bu tür verilerde kategoriler arasında mantıksal bir sıra veya sıralama vardır.

Örneklerle Kategorik Veriler

Kategorik verilerin ne olduğunu somut örneklerle pekiştirelim:

Sıralanamayan Kategorik Veri Örnekleri:

En Sevilen Renkler: Kırmızı, Mavi, Yeşil, Sarı (Bu renkler arasında bir sıralama yoktur.)
Kan Grupları: A, B, AB, 0 (Kan grupları arasında bir üstünlük veya sıra belirtilmez.)
Memleketler: İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya (Şehirler arasında bir sıralama yoktur.)
Cinsiyet: Kadın, Erkek

Sıralanabilen Kategorik Veri Örnekleri:

Okul Notları: Pekiyi, İyi, Orta, Geçer, Kalır (Bu notlar arasında bir sıralama vardır.)
Tutum Dereceleri: Çok Memnun, Memnun, Nötr, Memnun Değil, Hiç Memnun Değil (Bu ifadeler arasında bir sıra vardır.)
Zorluk Seviyeleri: Kolay, Orta, Zor (Bu seviyeler arasında bir sıralama mevcuttur.)

Kategorik Verilerin Kullanım Alanları

Kategorik veriler hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkar ve bize önemli bilgiler sunar:

Anketler: İnsanların tercihleri, beğenileri veya demografik bilgileri (örneğin, en sevilen meyve, yaşanılan şehir) kategorik verilerle toplanır.
Sağlık Alanı: Hastalık türleri, kan grupları gibi bilgiler kategorik verilerdir.
Eğitim: Öğrencilerin başarı durumları (geçti, kaldı), ders tercihleri gibi bilgiler kategorik veri olarak değerlendirilebilir.

Kategorik Verileri Görselleştirme

Kategorik verileri daha anlaşılır hale getirmek için grafikler kullanırız. En sık kullanılan grafik türleri şunlardır:

Sütun Grafikleri (Bar Grafikleri): Her bir kategori için bir sütun çizilir ve sütunun yüksekliği o kategorideki veri sayısını gösterir.
Daire Grafikleri (Past Grafikleri): Bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılır. Her bir kategori dairenin bir dilimi ile temsil edilir ve dilimin büyüklüğü o kategorinin toplam içindeki oranını gösterir.

Bu grafikler sayesinde hangi kategorinin daha fazla veya daha az veri içerdiğini kolayca görebiliriz.