Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Okulumuz \( 12 \) Eylül Pazartesi günü açılacak.
B) Kardeşim \( 2015 \)'te Ankara'da dünyaya geldi.
C) Her yıl mayıs ayında uçurtma şenliği düzenlenir.
D) TBMM, \( 23 \) nisan \( 1920 \) yılında açılmıştır.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: D
Çözüm Adımları:
A seçeneğinde: "\( 12 \) Eylül Pazartesi" ifadesinde belirli bir tarih (gün ve yıl/gün adı) belirtildiği için ay ve gün adları büyük harfle başlar. Yazım doğrudur.
B seçeneğinde: "\( 2015 \)'te" ifadesinde gelen ek fıstıkçı şahap kuralına göre sertleşmiştir. Yazım doğrudur.
C seçeneğinde: "mayıs" kelimesi belirli bir tarihi (gün veya yıl) belirtmediği için küçük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
D seçeneğinde ise: "\( 23 \) nisan \( 1920 \)" ifadesinde belirli bir tarih bildirildiği için "nisan" kelimesinin ilk harfi büyük olmalıdır. Yani doğru yazım "\( 23 \) Nisan \( 1920 \)" şeklinde olmalıdır.
2
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yıl gösteren sayıları birbirinden ayırmak için bazı noktalama işaretleri kullanılır. Buna göre aşağıdaki tarih yazımlarından hangisi yanlıştır?
A) \( 29.10.1923 \)
B) \( 29/10/1923 \)
C) \( 29 \) Ekim \( 1923 \)
D) \( 29. \)Ekim.\( 1923 \)
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: D
Çözüm Adımları:
📌 Kural 1: Gün, ay ve yıl rakamla yazıldığında aralarına nokta (\( . \)) veya eğik çizgi (\( / \)) konulabilir. Bu yüzden A ve B seçenekleri doğrudur.
📌 Kural 2: Ay adı kelimeyle (harfle) yazıldığında gün ve yıl kelimelerinin arasına hiçbir noktalama işareti konulmaz.
💡 Bu kurala göre C seçeneğindeki "\( 29 \) Ekim \( 1923 \)" yazımı tamamen doğrudur.
❌ Ancak D seçeneğinde ay adı kelimeyle yazılmasına rağmen araya nokta konulmuştur. Bu bir noktalama hatasıdır. Doğru yazım noktasız olmalıdır.
3
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Aşağıdaki tarihî metinde numaralanmış cümlelerin hangisinde bir yazım hatası vardır?
(I) İstanbul, \( 29 \) Mayıs \( 1453 \) Salı günü fethedildi.
(II) Fatih Sultan Mehmet, şehre Topkapı kapısından girdi.
(III) Bu olayla birlikte orta çağ kapandı ve yeni çağ başladı.
(IV) Fethin etkileri tüm dünyada yüzyıllarca sürdü.
A) I B) II C) III D) IV
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
👉 I. cümlede: "\( 29 \) Mayıs \( 1453 \) Salı" belirli bir tarih olduğu için "Mayıs" ve "Salı" kelimeleri büyük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
👉 II. cümlede: "Fatih Sultan Mehmet" ve "Topkapı" özel isim olduğu için büyük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
👉 III. cümlede: Tarihî dönem, çağ ve kurultay adları büyük harfle başlar. Bu yüzden "orta çağ" ve "yeni çağ" ifadeleri "Orta Çağ" ve "Yeni Çağ" şeklinde büyük harflerle yazılmalıdır. Burada yazım hatası yapılmıştır.
👉 IV. cümlede: Herhangi bir yazım hatası yoktur.
4
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Soru: Bir okulun düzenleyeceği "Tarih ve Kültür Gezisi" programının takvimi şu şekildedir:
• \( 1. \) Gün: \( 12 \) Mayıs \( 2024 \) Pazar -> Çanakkale Şehitliği Ziyareti
• \( 2. \) Gün: \( 13.05.2024 \) -> Truva Antik Kenti Gezisi
• \( 3. \) Gün: \( 14 \)/Mayıs/\( 2024 \) -> Asos Antik Liman Gezisi
Bu gezi takvimindeki tarihlerin yazımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tüm günlerin yazımı tamamen doğrudur.
B) Sadece \( 1. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
C) Sadece \( 3. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
D) Hem \( 2. \) hem de \( 3. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
🔍 \( 1. \) Gün İncelemesi: "\( 12 \) Mayıs \( 2024 \) Pazar" yazımında ay ve gün adları büyük yazılmıştır ve araya noktalama işareti konulmamıştır. Bu yazım doğrudur.
🔍 \( 2. \) Gün İncelemesi: "\( 13.05.2024 \)" yazımında sayılar arasına nokta konulmuştur. Bu yazım da doğrudur.
🔍 \( 3. \) Gün İncelemesi: "\( 14 \)/Mayıs/\( 2024 \)" yazımında ay adı harflerle ("Mayıs") yazıldığı için araya eğik çizgi (\( / \)) konulmamalıydı. Doğru yazım "\( 14 \) Mayıs \( 2024 \)" şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla sadece \( 3. \) günde hata yapılmıştır.
5
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Sınıf başkanı Ömer, okul müdürlüğüne sunmak üzere bir dilekçe yazmaktadır. Dilekçenin sağ üst köşesine dilekçeyi yazdığı günün tarihini atacaktır. Ömer'in yazacağı aşağıdaki tarih formatlarından hangisi resmî yazışma kurallarına göre geçersiz veya hatalıdır?
A) \( 15.10.2024 \)
B) \( 15 \) Ekim \( 2024 \)
C) \( 15 \)-Ekim-\( 2024 \)
D) \( 15 \)/\( 10 \)/\( 2024 \)
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
💡 Günlük hayatımızda resmî kurumlara yazdığımız dilekçelerde tarihlerin doğru yazılması çok önemlidir.
📌 Tarih yazarken gün, ay ve yıl arasına nokta (\( . \)) veya eğik çizgi (\( / \)) koyabiliriz (A ve D şıkları doğrudur).
📌 Ay adını yazıyla yazarsak araya hiçbir işaret koymayız (B şıkkı doğrudur).
❌ Ancak ay adı yazıyla yazıldığında araya kısa çizgi (\( - \)) koymak büyük bir yazım hatasıdır. Bu yüzden C seçeneğindeki kullanım hatalıdır.
6
Çözümlü Soru
Zor Seviye
Soru: Tarihlerin yazımında ay adları Romen rakamlarıyla da gösterilebilir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımıyla ilgili bir bilgi yanlışı veya yazım hatası vardır?
A) Cumhuriyetimiz \( 29 \).X.\( 1923 \) tarihinde kurulmuştur.
B) Okullar genellikle Eylül ayının ikinci haftasında açılır.
C) Sınavımız \( 05 \)/VI/\( 2024 \) tarihinde yapılacaktır.
D) Dedem \( 12 \).XII.\( 1950 \) yılında doğmuş.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: B
Çözüm Adımları:
📌 Romen Rakamı Kuralı: Tarihlerde ay adları Romen rakamıyla yazılabilir. Örneğin: X (\( 10. \) ay olan Ekim), VI (\( 6. \) ay olan Haziran), XII (\( 12. \) ay olan Aralık).
❌ B seçeneğinde ise "Eylül" kelimesinin önünde veya arkasında belirli bir sayı (gün veya yıl) bulunmamaktadır. Belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar. Cümledeki "Eylül" kelimesi "eylül" şeklinde küçük harfle yazılmalıydı.
7
Çözümlü Soru
Yeni Nesil Soru
Soru: Elif, Kerem, Zeynep ve Arda'nın doğum günleri ile ilgili bilinenler şunlardır:
• Elif, yılın \( 5. \) ayının \( 12. \) günü doğmuştur.
• Kerem'in doğum tarihi \( 23 \)/\( 04 \)/\( 2012 \)'dir.
• Zeynep, Elif'ten tam \( 3 \) ay sonra aynı gün doğmuştur.
• Arda'nın doğum günü ise Kerem'den \( 10 \) gün öncedir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Elif'in doğum günü \( 12 \) Mayıs'tır.
B) Kerem, \( 23 \) Nisan \( 2012 \) tarihinde doğmuştur.
C) Zeynep'in doğum günü \( 12 \) Eylül'dür.
D) Arda'nın doğum günü \( 13 \) Nisan'dır.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
👉 Elif'in doğum gününü bulalım: Yılın \( 5. \) ayı Mayıstır. Günü de \( 12 \) olduğuna göre Elif'in doğum günü \( 12 \) Mayıs'tır. (A seçeneği doğru)
👉 Kerem'in doğum gününü bulalım: \( 23 \)/\( 04 \)/\( 2012 \) tarihi, \( 4. \) ay olan Nisanı gösterir. Yani Kerem \( 23 \) Nisan \( 2012 \)'de doğmuştur. (B seçeneği doğru)
👉 Arda'nın doğum gününü bulalım: Kerem'den \( 10 \) gün önce doğmuştur. \( 23 - 10 = 13 \) Nisan olur. (D seçeneği doğru)
❌ Zeynep'in doğum gününü bulalım: Elif'ten (\( 12 \) Mayıs) tam \( 3 \) ay sonra doğmuştur. Mayıstan \( 3 \) ay sonrası: Haziran (\( 1. \)), Temmuz (\( 2. \)), Ağustos (\( 3. \)) olur. Yani Zeynep'in doğum günü \( 12 \) Ağustos olmalıdır. C seçeneğinde "\( 12 \) Eylül" yazıldığı için bu ifade yanlıştır.
8
Çözümlü Soru
Orta Seviye
Soru: Tarih dersinde öğretmen, öğrencilerine şu bilgiyi vermiştir: "Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe, günümüzden yaklaşık \( 12.000 \) yıl öncesine dayanan insanlık tarihinin en eski tapınak merkezidir."
Bu cümleden yola çıkarak Göbeklitepe'nin yapılış tarihi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Milattan Sonra \( 2. \) yüzyılda yapılmıştır.
B) Günümüzden yaklaşık \( 12 \) asır önce inşa edilmiştir.
C) İnsanlık tarihinin bilinen en eski yerleşim yerlerinden biridir.
D) Sadece \( 100 \) yıllık bir geçmişe sahiptir.
Çözüm ve Açıklama
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
💡 Bilgi Notu: "\( 1 \) asır" veya "\( 1 \) yüzyıl" \( 100 \) yıla eşittir. Dolayısıyla \( 12.000 \) yıl, \( 120 \) asır demektir (B seçeneği elenir).
📌 Metinde Göbeklitepe için "insanlık tarihinin en eski tapınak merkezi" ifadesi kullanılmıştır.
👉 Bu ifade, Göbeklitepe'nin insanlık tarihinin bilinen en eski ve önemli merkezlerinden biri olduğunu doğrudan kanıtlar. Bu yüzden C seçeneği en doğru ve söylenebilir yargıdır.
5. Sınıf Türkçe: Tarih Çözümlü Sorular
Soru 1:
Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Okulumuz \( 12 \) Eylül Pazartesi günü açılacak.
B) Kardeşim \( 2015 \)'te Ankara'da dünyaya geldi.
C) Her yıl mayıs ayında uçurtma şenliği düzenlenir.
D) TBMM, \( 23 \) nisan \( 1920 \) yılında açılmıştır.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: D
Çözüm Adımları:
A seçeneğinde: "\( 12 \) Eylül Pazartesi" ifadesinde belirli bir tarih (gün ve yıl/gün adı) belirtildiği için ay ve gün adları büyük harfle başlar. Yazım doğrudur.
B seçeneğinde: "\( 2015 \)'te" ifadesinde gelen ek fıstıkçı şahap kuralına göre sertleşmiştir. Yazım doğrudur.
C seçeneğinde: "mayıs" kelimesi belirli bir tarihi (gün veya yıl) belirtmediği için küçük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
D seçeneğinde ise: "\( 23 \) nisan \( 1920 \)" ifadesinde belirli bir tarih bildirildiği için "nisan" kelimesinin ilk harfi büyük olmalıdır. Yani doğru yazım "\( 23 \) Nisan \( 1920 \)" şeklinde olmalıdır.
Soru 2:
Soru: Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yıl gösteren sayıları birbirinden ayırmak için bazı noktalama işaretleri kullanılır. Buna göre aşağıdaki tarih yazımlarından hangisi yanlıştır?
A) \( 29.10.1923 \)
B) \( 29/10/1923 \)
C) \( 29 \) Ekim \( 1923 \)
D) \( 29. \)Ekim.\( 1923 \)
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: D
Çözüm Adımları:
📌 Kural 1: Gün, ay ve yıl rakamla yazıldığında aralarına nokta (\( . \)) veya eğik çizgi (\( / \)) konulabilir. Bu yüzden A ve B seçenekleri doğrudur.
📌 Kural 2: Ay adı kelimeyle (harfle) yazıldığında gün ve yıl kelimelerinin arasına hiçbir noktalama işareti konulmaz.
💡 Bu kurala göre C seçeneğindeki "\( 29 \) Ekim \( 1923 \)" yazımı tamamen doğrudur.
❌ Ancak D seçeneğinde ay adı kelimeyle yazılmasına rağmen araya nokta konulmuştur. Bu bir noktalama hatasıdır. Doğru yazım noktasız olmalıdır.
Soru 3:
Soru: Aşağıdaki tarihî metinde numaralanmış cümlelerin hangisinde bir yazım hatası vardır?
(I) İstanbul, \( 29 \) Mayıs \( 1453 \) Salı günü fethedildi.
(II) Fatih Sultan Mehmet, şehre Topkapı kapısından girdi.
(III) Bu olayla birlikte orta çağ kapandı ve yeni çağ başladı.
(IV) Fethin etkileri tüm dünyada yüzyıllarca sürdü.
A) I B) II C) III D) IV
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
👉 I. cümlede: "\( 29 \) Mayıs \( 1453 \) Salı" belirli bir tarih olduğu için "Mayıs" ve "Salı" kelimeleri büyük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
👉 II. cümlede: "Fatih Sultan Mehmet" ve "Topkapı" özel isim olduğu için büyük harfle yazılmıştır. Yazım doğrudur.
👉 III. cümlede: Tarihî dönem, çağ ve kurultay adları büyük harfle başlar. Bu yüzden "orta çağ" ve "yeni çağ" ifadeleri "Orta Çağ" ve "Yeni Çağ" şeklinde büyük harflerle yazılmalıdır. Burada yazım hatası yapılmıştır.
👉 IV. cümlede: Herhangi bir yazım hatası yoktur.
Soru 4:
Soru: Bir okulun düzenleyeceği "Tarih ve Kültür Gezisi" programının takvimi şu şekildedir:
• \( 1. \) Gün: \( 12 \) Mayıs \( 2024 \) Pazar -> Çanakkale Şehitliği Ziyareti
• \( 2. \) Gün: \( 13.05.2024 \) -> Truva Antik Kenti Gezisi
• \( 3. \) Gün: \( 14 \)/Mayıs/\( 2024 \) -> Asos Antik Liman Gezisi
Bu gezi takvimindeki tarihlerin yazımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Tüm günlerin yazımı tamamen doğrudur.
B) Sadece \( 1. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
C) Sadece \( 3. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
D) Hem \( 2. \) hem de \( 3. \) günün yazımında hata yapılmıştır.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
🔍 \( 1. \) Gün İncelemesi: "\( 12 \) Mayıs \( 2024 \) Pazar" yazımında ay ve gün adları büyük yazılmıştır ve araya noktalama işareti konulmamıştır. Bu yazım doğrudur.
🔍 \( 2. \) Gün İncelemesi: "\( 13.05.2024 \)" yazımında sayılar arasına nokta konulmuştur. Bu yazım da doğrudur.
🔍 \( 3. \) Gün İncelemesi: "\( 14 \)/Mayıs/\( 2024 \)" yazımında ay adı harflerle ("Mayıs") yazıldığı için araya eğik çizgi (\( / \)) konulmamalıydı. Doğru yazım "\( 14 \) Mayıs \( 2024 \)" şeklinde olmalıdır. Dolayısıyla sadece \( 3. \) günde hata yapılmıştır.
Soru 5:
Soru: Sınıf başkanı Ömer, okul müdürlüğüne sunmak üzere bir dilekçe yazmaktadır. Dilekçenin sağ üst köşesine dilekçeyi yazdığı günün tarihini atacaktır. Ömer'in yazacağı aşağıdaki tarih formatlarından hangisi resmî yazışma kurallarına göre geçersiz veya hatalıdır?
A) \( 15.10.2024 \)
B) \( 15 \) Ekim \( 2024 \)
C) \( 15 \)-Ekim-\( 2024 \)
D) \( 15 \)/\( 10 \)/\( 2024 \)
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
💡 Günlük hayatımızda resmî kurumlara yazdığımız dilekçelerde tarihlerin doğru yazılması çok önemlidir.
📌 Tarih yazarken gün, ay ve yıl arasına nokta (\( . \)) veya eğik çizgi (\( / \)) koyabiliriz (A ve D şıkları doğrudur).
📌 Ay adını yazıyla yazarsak araya hiçbir işaret koymayız (B şıkkı doğrudur).
❌ Ancak ay adı yazıyla yazıldığında araya kısa çizgi (\( - \)) koymak büyük bir yazım hatasıdır. Bu yüzden C seçeneğindeki kullanım hatalıdır.
Soru 6:
Soru: Tarihlerin yazımında ay adları Romen rakamlarıyla da gösterilebilir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarihlerin yazımıyla ilgili bir bilgi yanlışı veya yazım hatası vardır?
A) Cumhuriyetimiz \( 29 \).X.\( 1923 \) tarihinde kurulmuştur.
B) Okullar genellikle Eylül ayının ikinci haftasında açılır.
C) Sınavımız \( 05 \)/VI/\( 2024 \) tarihinde yapılacaktır.
D) Dedem \( 12 \).XII.\( 1950 \) yılında doğmuş.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: B
Çözüm Adımları:
📌 Romen Rakamı Kuralı: Tarihlerde ay adları Romen rakamıyla yazılabilir. Örneğin: X (\( 10. \) ay olan Ekim), VI (\( 6. \) ay olan Haziran), XII (\( 12. \) ay olan Aralık).
❌ B seçeneğinde ise "Eylül" kelimesinin önünde veya arkasında belirli bir sayı (gün veya yıl) bulunmamaktadır. Belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar. Cümledeki "Eylül" kelimesi "eylül" şeklinde küçük harfle yazılmalıydı.
Soru 7:
Soru: Elif, Kerem, Zeynep ve Arda'nın doğum günleri ile ilgili bilinenler şunlardır:
• Elif, yılın \( 5. \) ayının \( 12. \) günü doğmuştur.
• Kerem'in doğum tarihi \( 23 \)/\( 04 \)/\( 2012 \)'dir.
• Zeynep, Elif'ten tam \( 3 \) ay sonra aynı gün doğmuştur.
• Arda'nın doğum günü ise Kerem'den \( 10 \) gün öncedir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Elif'in doğum günü \( 12 \) Mayıs'tır.
B) Kerem, \( 23 \) Nisan \( 2012 \) tarihinde doğmuştur.
C) Zeynep'in doğum günü \( 12 \) Eylül'dür.
D) Arda'nın doğum günü \( 13 \) Nisan'dır.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
👉 Elif'in doğum gününü bulalım: Yılın \( 5. \) ayı Mayıstır. Günü de \( 12 \) olduğuna göre Elif'in doğum günü \( 12 \) Mayıs'tır. (A seçeneği doğru)
👉 Kerem'in doğum gününü bulalım: \( 23 \)/\( 04 \)/\( 2012 \) tarihi, \( 4. \) ay olan Nisanı gösterir. Yani Kerem \( 23 \) Nisan \( 2012 \)'de doğmuştur. (B seçeneği doğru)
👉 Arda'nın doğum gününü bulalım: Kerem'den \( 10 \) gün önce doğmuştur. \( 23 - 10 = 13 \) Nisan olur. (D seçeneği doğru)
❌ Zeynep'in doğum gününü bulalım: Elif'ten (\( 12 \) Mayıs) tam \( 3 \) ay sonra doğmuştur. Mayıstan \( 3 \) ay sonrası: Haziran (\( 1. \)), Temmuz (\( 2. \)), Ağustos (\( 3. \)) olur. Yani Zeynep'in doğum günü \( 12 \) Ağustos olmalıdır. C seçeneğinde "\( 12 \) Eylül" yazıldığı için bu ifade yanlıştır.
Soru 8:
Soru: Tarih dersinde öğretmen, öğrencilerine şu bilgiyi vermiştir: "Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe, günümüzden yaklaşık \( 12.000 \) yıl öncesine dayanan insanlık tarihinin en eski tapınak merkezidir."
Bu cümleden yola çıkarak Göbeklitepe'nin yapılış tarihi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Milattan Sonra \( 2. \) yüzyılda yapılmıştır.
B) Günümüzden yaklaşık \( 12 \) asır önce inşa edilmiştir.
C) İnsanlık tarihinin bilinen en eski yerleşim yerlerinden biridir.
D) Sadece \( 100 \) yıllık bir geçmişe sahiptir.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Çözüm Adımları:
💡 Bilgi Notu: "\( 1 \) asır" veya "\( 1 \) yüzyıl" \( 100 \) yıla eşittir. Dolayısıyla \( 12.000 \) yıl, \( 120 \) asır demektir (B seçeneği elenir).
📌 Metinde Göbeklitepe için "insanlık tarihinin en eski tapınak merkezi" ifadesi kullanılmıştır.
👉 Bu ifade, Göbeklitepe'nin insanlık tarihinin bilinen en eski ve önemli merkezlerinden biri olduğunu doğrudan kanıtlar. Bu yüzden C seçeneği en doğru ve söylenebilir yargıdır.