💡 7. Sınıf Türkçe: Söz Sanatları ve Metin Türleri Çözümlü Sorular

• 💡 a) seçeneğinde çiçeklerin açması doğal bir durumdur.
• 💡 b) seçeneğinde güneşin yüzünü göstermesi bir benzetme içerebilir ancak doğrudan kişileştirme değildir.
• 💡 c) seçeneğinde çocuklar insandır ve oyun oynamak insana ait bir eylemdir.
• 💡 d) seçeneğinde ise dağlara "uyuma" özelliği verilmiştir. Uyuma eylemi insana ait bir özelliktir. Bu nedenle dağlar kişileştirilmiştir.

✅ Doğru Cevap: d)

• 💡 Cümlede "Ay", "altın tepsi"ye benzetilmiştir. Ay (zayıf olan), altın tepsi (güçlü olan) gibi parladığı söylenerek bir benzetme yapılmıştır.
• 📌 Abartma, bir şeyi olduğundan çok fazla veya az göstermektir.
• 📌 Kişileştirme, insan dışı varlıklara insan özelliği vermektir.
• 📌 Konuşturma, insan dışı varlıkları konuşturmaktır.

✅ Doğru Cevap: c)

• 💡 Biyografi: Başka bir kişinin hayatını anlatan yazılardır.
• 💡 Otobiyografi: Yazarın kendi hayatını, kendi kaleminden anlattığı yazılardır. "Oto-" ön eki "kendi" anlamını taşır.
• 💡 Gezi Yazısı: Gezilen, görülen yerlerin özelliklerini anlatan yazılardır.
• 💡 Makale: Bilimsel veya güncel bir konuda bilgi vermek, bir düşünceyi kanıtlamak amacıyla yazılan yazılardır.

✅ Doğru Cevap: b)

• 💡 Cümlede, kişinin açlığını ifade etmek için "bir lokmada koca bir öküzü yiyebilirim" ifadesi kullanılmıştır. Bu durum, gerçek hayatta mümkün olmayan, açlığın şiddetini vurgulamak amacıyla yapılmış aşırı bir ifade yani abartmadır.
• 📌 Tezat, karşıtlıkları bir arada kullanmaktır.
• 📌 Konuşturma, insan dışı varlıkları konuşturmaktır.
• 📌 Benzetme, iki farklı şeyi ortak bir özellik üzerinden karşılaştırmaktır.

✅ Doğru Cevap: b)

• 💡 a) seçeneğinde "cennet gibi güzel" ifadesi benzetmedir.
• 💡 b) seçeneğinde "ağlamak" ve "gülmek" birbirine zıt iki duygudur. Bu zıt duyguların bir arada kullanılması tezat sanatını oluşturur.
• 💡 c) seçeneğinde rüzgarın "fısıldayarak sırlar anlatması" kişileştirme ve konuşturmadır.
• 💡 d) seçeneğinde "ayaklarım patladı" ifadesi abartmadır.

✅ Doğru Cevap: b)

• 💡 Parçada yazarın "Ege bölgesindeki zeytin ağaçlarını, masmavi denizi ve sıcakkanlı insanları anlattığı", "gezdiği ve gördüğü yerleri kendi gözlemleriyle aktardığı" ve "okuyucuyu adeta o bölgeye götüren" bir metin yazdığı belirtilmiştir. Bu ifadeler, bir yerin özelliklerini tanıtma ve okuyucuyu oraya götürme amacını taşır.
• 📌 Anı (Hatıra): Yazarın geçmişte yaşadığı olayları anlattığı türdür.
• 📌 Fıkra (Köşe Yazısı): Güncel bir konu hakkında yazarın kişisel görüşlerini, esprili ve öznel bir dille anlattığı türdür.
• 📌 Gezi Yazısı: Yazarın gezdiği, gördüğü yerleri, o yerlerin doğal güzelliklerini, tarihi ve kültürel özelliklerini kendi izlenimleriyle anlattığı metin türüdür.
• 📌 Haber Yazısı: Güncel bir olayı tarafsız ve objektif bir şekilde okuyucuya duyurma amacı güden yazılardır.

✅ Doğru Cevap: c)

• 💡 "Kuşlar neşeyle şarkı söylüyor": Kuşların şarkı söylemesi insana ait bir özelliktir (şarkı söylemek), bu bir kişileştirmedir. Ayrıca kuşların "şarkı söylemesi" doğrudan bir ses çıkarma eylemi olarak algılanıp konuşturmaya da işaret edebilir.
• 💡 "Ağaçlar dans ederek rüzgara eşlik ediyordu": Ağaçların "dans etmesi" ve "eşlik etmesi" insana ait eylemlerdir, bu da bir kişileştirmedir.
• 📌 Bu tür durumlarda, bir varlığa insan özelliği verme (kişileştirme) ve o varlığı konuşturma (intak) sanatları genellikle iç içe kullanılır. Kuşların "şarkı söylemesi" hem kişileştirme hem de bir anlamda konuşturma olarak değerlendirilebilir çünkü insan gibi bir "ses çıkarma" eylemi vardır.

✅ Doğru Cevap: c)

• Metin Türü Analizi:
• 💡 Metinde yazar, "eski bir defterini bulduğunu", "içindeki anıların dün yaşanmış gibi capcanlı olduğunu" ve "çocukluğundan, sokaklardan, annesinin yemeklerinden" bahsetmektedir. Bu ifadeler, üzerinden zaman geçmiş olayların, yazarın kendi bakış açısıyla anlatıldığını göstermektedir. Bu da Anı (Hatıra) metin türünün özelliğidir.
• 📌 Günlük, olayların günü gününe yazıldığı türdür. Otobiyografi, tüm yaşam öyküsünü kapsar, burada belirli anılardan bahsediliyor. Makale ise bilgi verme ve kanıtlama amacı güder.

• Söz Sanatı Analizi:
• 💡 "Anılar sanki dün yaşanmış gibi capcanlıydı": Anılar ile dün yaşanmış olma durumu arasında bir benzetme vardır.
• 💡 "Her biri birer inci tanesi gibi aklıma üşüştü": Anılar, "inci tanesi"ne benzetilmiştir. "gibi" edatıyla yapılan bu benzetme çok açıktır.
• 📌 Bu durumda metinde belirgin olarak Benzetme (Teşbih) sanatı kullanılmıştır.

✅ Doğru Eşleştirme: Metin Türü: Anı / Söz Sanatı: Benzetme

✅ Doğru Cevap: b)