📄 9. Sınıf Kimya: Lewis nokta yapısı Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Flor atomunun atom numarası 9'dur. Elektron dağılımı 2)7 şeklindedir. Bu durumda Flor atomunun son katmanında 7 değerlik elektronu bulunur. Lewis nokta yapısı çizilirken atomun sembolü etrafına bu 7 elektron nokta olarak yerleştirilir. Önce her kenara birer nokta konulur, sonra eşleştirme yapılır.



Flor'un Lewis yapısı: \( \cdot \cdot \text{F} \cdot \cdot \cdot \cdot \cdot \)



Bu yapı, Flor atomunun 3 adet ortaklanmamış elektron çifti (6 elektron) ve 1 adet eşleşmemiş (tek) elektronu olduğunu gösterir. Eşleşmemiş elektron, Flor'un bir adet kovalent bağ yapma eğiliminde olduğunu ve oktetini tamamlamak için bir elektron daha alabileceğini belirtir.

💡 Çözüm Adımları:

Su (\( \text{H}_2 \text{O} \)) molekülünün Lewis yapısını çizmek için adımlar:



1. Toplam değerlik elektron sayısını bulma:

* Oksijen (O, 8): Elektron dağılımı 2)6. Değerlik elektronu sayısı = 6.

* Hidrojen (H, 1): Elektron dağılımı 1. Değerlik elektronu sayısı = 1. İki H atomu olduğu için \( 2 \times 1 = 2 \) değerlik elektronu.

* Toplam değerlik elektron sayısı = \( 6 + 2 = 8 \) elektron.



2. Merkez atomu belirleme: Genellikle tek sayıda bulunan ve daha az elektronegatif olan atom merkez atom olur. Burada Oksijen merkez atomdur.



3. Atomları tek bağlarla bağlama: Merkez atom olan Oksijen'e iki Hidrojen atomunu tek bağlarla bağlayalım. Her bağ 2 elektron kullanır.

\( \text{H} - \text{O} - \text{H} \)

Bu adımda \( 2 \times 2 = 4 \) elektron kullanıldı. Geriye kalan elektron sayısı = \( 8 - 4 = 4 \) elektron.



4. Kalan elektronları dış atomların oktet/dubletine tamamlama: Hidrojen atomları dublet kuralına uyar ve tek bağ ile dubletlerini tamamlamışlardır (her H atomu bağdaki 2 elektronu ortaklaşa kullanır). Bu yüzden H atomlarına daha fazla elektron yerleştirilmez.



5. Kalan elektronları merkez atomun oktetine tamamlama: Geriye kalan 4 elektronu merkez atom olan Oksijen'in üzerine ortaklanmamış elektron çiftleri olarak yerleştiririz. 4 elektron, 2 çift demektir.



\( \text{H} - \underset{\cdot \cdot}{\text{O}} - \text{H} \)

\( \quad \quad \cdot \cdot \)



6. Oktet/Dublet kontrolü:

* Her bir H atomu 2 elektronla dubletini tamamlamıştır.

* Oksijen atomu, iki tek bağdan gelen 4 elektron ve iki ortaklanmamış elektron çiftinden gelen 4 elektron ile toplam 8 elektronla oktetini tamamlamıştır.



Bu durumda su molekülünün Lewis nokta yapısı:



\( \quad \quad \cdot \cdot \)

\( \text{H} - \underset{\cdot \cdot}{\text{O}} - \text{H} \)

💡 Çözüm Adımları:

a) Lityum iyonu (\( \text{Li}^+\)):

* Lityum (Li, 3) atomunun elektron dağılımı 2)1 şeklindedir. Bir değerlik elektronu vardır.

* \( \text{Li}^+\) iyonu, bir elektron kaybetmiş demektir. Bu durumda son katmanındaki tek değerlik elektronunu kaybeder.

* Lewis yapısı: \( [\text{Li}]^+ \)

* Anlamı: \( \text{Li}^+\) iyonu, değerlik elektronu kalmadığı için etrafında nokta bulunmaz. Köşeli parantez içine alınır ve sağ üst köşesine iyon yükü yazılır. Bu, Lityum'un kararlı bir katyon olduğunu ve elektron vererek dubletini tamamladığını gösterir (iç katmandaki 2 elektronla kararlıdır).