📄 9. Sınıf Kimya: Moleküllerin Lewis Nokta Yapısına İlişkin Çıkarımda Bulunabilme Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

1. Atomların değerlik elektron sayıları: Karbon (C): 4, Hidrojen (H): 1 (2 adet), Oksijen (O): 6 (1 adet).
2. Toplam değerlik elektron sayısı: \(4 + (2 \times 1) + 6 = 12\) elektron.
3. Merkez atom karbondur. Karbonu iki hidrojen ve bir oksijen atomuna tekli bağlarla bağlayarak başlanır. Bu durumda 3 tekli bağ (C-H, C-H, C-O) oluşur ve \(3 \times 2 = 6\) elektron kullanılır.
4. Kalan elektron sayısı: \(12 - 6 = 6\) elektron.
5. Kalan 6 elektron öncelikle dış atomların oktetini (H için dubletini) tamamlamak için kullanılır. Hidrojen atomları zaten dubletini tamamlamıştır. Oksijen atomunun şu an tekli bağdan 2 elektronu var. Oktetini tamamlamak için 6 elektrona daha ihtiyacı vardır. Bu 6 elektronu oksijenin üzerine ortaklanmamış çiftler halinde yerleştiririz (3 çift).
6. Bu durumda, karbon atomunun etrafında 6 elektron (iki C-H bağından 4, bir C-O bağından 2) bulunur ve oktetini tamamlamamıştır. Oksijenin okteti tamamdır. Karbonun oktetini tamamlamak için, oksijen üzerindeki bir ortaklanmamış elektron çifti, karbon ve oksijen arasına kaydırılarak ikili bağ oluşturulur.
7. Son Lewis yapısında: Karbon atomu iki hidrojen atomuyla tekli bağ, bir oksijen atomuyla ikili bağ yapar. Oksijen atomunun üzerinde iki adet ortaklanmamış elektron çifti kalır. Karbonun etrafında 8, oksijenin etrafında 8, hidrojenlerin etrafında 2 elektron bulunur.
8. Moleküldeki toplam bağlayıcı elektron çifti sayısı: İki adet C-H tekli bağı (2 çift) ve bir adet C=O ikili bağı (2 çift) olmak üzere toplam \(2+2=4\) bağlayıcı elektron çifti bulunur.
9. Moleküldeki toplam ortaklanmamış elektron çifti sayısı: Oksijen atomu üzerinde 2 adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur.

💡 Çözüm Adımları:

1. Atomların değerlik elektron sayıları: Kükürt (S): 6, Klor (Cl): 7 (2 adet).
2. Toplam değerlik elektron sayısı: \(6 + (2 \times 7) = 6 + 14 = 20\) elektron.
3. Merkez atom kükürttür (S). Kükürt atomunu iki klor atomuna tekli bağlarla bağlayalım. Bu durumda 2 tekli bağ (S-Cl, S-Cl) oluşur ve \(2 \times 2 = 4\) elektron kullanılır.
4. Kalan elektron sayısı: \(20 - 4 = 16\) elektron.
5. Kalan 16 elektronu öncelikle dış atomların (klor atomlarının) oktetini tamamlamak için yerleştirelim. Her klor atomunun şu an tekli bağdan 2 elektronu var. Oktetini tamamlamak için 6 elektrona (3 çift) daha ihtiyacı vardır. İki klor atomu için toplam \(2 \times 6 = 12\) elektron (6 çift) yerleştirilir.
6. Kalan elektron sayısı: \(16 - 12 = 4\) elektron.
7. Kalan 4 elektronu merkez atom olan kükürt üzerine ortaklanmamış çiftler halinde yerleştiririz (2 çift).
8. Son Lewis yapısında: Kükürt atomu iki klor atomuyla tekli bağ yapar. Kükürt atomunun üzerinde iki adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Her bir klor atomunun üzerinde ise üç adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Tüm atomlar oktet kuralına uyar.
9. Moleküldeki toplam ortaklanmış elektron sayısı: İki adet S-Cl tekli bağı vardır. Her bağda 2 elektron ortaklanır. Toplam \(2 \times 2 = 4\) ortaklanmış elektron bulunur.
10. Moleküldeki toplam ortaklanmamış elektron sayısı: Kükürt atomu üzerinde 2 çift (4 elektron), her bir klor atomu üzerinde 3 çift (6 elektron) olmak üzere toplam \(4 + (2 \times 6) = 4 + 12 = 16\) ortaklanmamış elektron bulunur.

💡 Çözüm Adımları:

1. Atomların değerlik elektron sayıları: Azot (N): 5, Flor (F): 7 (3 adet).
2. Toplam değerlik elektron sayısı: \(5 + (3 \times 7) = 5 + 21 = 26\) elektron.
3. Merkez atom azottur (N). Azot atomunu üç flor atomuna tekli bağlarla bağlayalım. Bu durumda 3 tekli bağ (N-F, N-F, N-F) oluşur ve \(3 \times 2 = 6\) elektron kullanılır.
4. Kalan elektron sayısı: \(26 - 6 = 20\) elektron.
5. Kalan 20 elektronu öncelikle dış atomların (flor atomlarının) oktetini tamamlamak için yerleştirelim. Her flor atomunun şu an tekli bağdan 2 elektronu var. Oktetini tamamlamak için 6 elektrona (3 çift) daha ihtiyacı vardır. Üç flor atomu için toplam \(3 \times 6 = 18\) elektron (9 çift) yerleştirilir.
6. Kalan elektron sayısı: \(20 - 18 = 2\) elektron.
7. Kalan 2 elektronu merkez atom olan azot üzerine ortaklanmamış çift olarak yerleştiririz (1 çift).
8. Son Lewis yapısında: Azot atomu üç flor atomuyla tekli bağ yapar. Azot atomunun üzerinde bir adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Her bir flor atomunun üzerinde ise üç adet ortaklanmamış elektron çifti bulunur. Tüm atomlar oktet kuralına uyar.
9. Moleküldeki toplam bağlayıcı elektron çifti sayısı: Üç adet N-F tekli bağı vardır. Toplam 3 bağlayıcı elektron çifti bulunur.
10. Moleküldeki toplam ortaklanmamış elektron çifti sayısı: Azot atomu üzerinde 1 çift, her bir flor atomu üzerinde 3 çift (toplam \(3 \times 3 = 9\) çift) olmak üzere toplam \(1 + 9 = 10\) ortaklanmamış elektron çifti bulunur.